26. ویژگی‌های فرهنگی دانشجویان رشته‌های هنر (شناخت وضع موجود پیش شرط برنامه‌ریزی فرهنگی)

غلامرضا اسکندریان؛ هادی برغمدی

دوره 10، 4(اولین ویژه نامه فرهنگ دانشگاهی و نهادینه شدن گفتمان علم) ، زمستان 1395، ، صفحه 5-33

چکیده
  تحولات دهه‌ها‌ی اخیر، دانشگاه‌های ایران را با تغییرات و تحولاتی همراه کرده ‌‌است که در نتیجه‌ی آن تمرکز بر برنامه‌های فرهنگی از وزن و اهمیت قابل توجهی برخوردار شده است. ورود به حوزه‌ی برنامه‌ریزی فرهنگی، همانند هر حوزه‌ی دیگری، نیازمند در اختیار داشتن شناخت دقیق از ارزش‌ها، نگرش‌ها‌ و رفتارهای افراد (دانشجویان) است چرا که ...  بیشتر

27. تحلیل جامعه شناختی گفتمان های خانواده در مذاکره های مجالس قانونگذاری ایران (از 1320 تا 1357)

نوریه انصارین؛ حسن سرایی؛ باقر ساروخانی؛ فیروز راد

دوره 11، 1 (اولین ویژه نامه جامعه شناسی خانواده) ، بهار 1396، ، صفحه 5-35

چکیده
  خانواده و موضوعات مرتبط با آن یکی از مسائل جامعۀ کنونی است. قانون و نظام قانون‌گذاری را می‌توان ابزار مهمی جهت تسلط بر این حوزه به‌شمار آورد. هدف حقیق حاضر شناسایی گفتمان‌های مسلط خانواده در مجالس قانون‌گذاری ِدورۀ پهلوی دوم و تحلیل آنهاست. به‌این‌منظور، مذاکره‌های نمایندگان مجلس بیست‌ویکم و بیست‌وسوم‌با روش تحلیل گفتمان ...  بیشتر

28. تحلیل جامعه شناختی گرایش به هویت ملی و هویت قومی با تأکید بر احساس محرومیت نسبی دربین جوانان شهر ایلام

میترا رئوفی؛ محمد باقر تاج الدین؛ ژیلا مشهدی میقانی

دوره 11، 2(ویژه ایلام) ، تابستان 1396، ، صفحه 5-24

چکیده
  مقالة حاضر حاصل مطالعه ای تجربی درباب هویت ملی، هویت قومی واحساس محرومیت نسبی است. جامعة آماری پژوهش را جوانان  15تا  29سالة ساکن در شهر ایلام تشکیل داده اند که  400 نفر از آنان به منزلة نمونة آماری، با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای، انتخاب شده اند. برای جمع آوری اطلاعات از روش پرسشنامه استفاده شده است. پیدایش ...  بیشتر

29. مطالعة کیفی پدیده خشونت خانگی علیه زنان ( مورد مطالعه: زنان مراجعه‌کننده به مرکز خدمات اورژانس اجتماعی شهر ایلام )

پرویز بگرضایی؛ حبیب‌الله زنجانی؛ سیف الله سیف اللهی

دوره 11، 3(دومین ویژه نامه جامعه شناسی خانواده) ، پاییز 1396، ، صفحه 5-32

چکیده
  پدیده خشونت خانگی علیه زنان ریشة بسیاری از آسیب‌های فردی و اجتماعی تلقی می‌شود و در تمامی کشورهای توسع‌ یافته و در حال توسعه، و در همه طبقات اجتماعی و اقتصادی، گروه های سنی و شغلی متفاوت رخ می‌دهد. در مطالعه حاضر، با اتخاذ رویکرد کیفی و با استفاده از نظریه مبنایی، به مطالعة پدیده خشونت شوهران، از نظر زنان خشونت دیده پرداخته شده است. به ...  بیشتر

30. مطالعة جامعه‌شناختی نزاع‌های خیابانی (بررسی افراد درگیر نزاع در شهر سنندج)

یعقوب احمدی؛ جمال ادهمی

دوره 12، 3(اولین ویژه نامه کردستان) ، پاییز 1397، ، صفحه 5-30

چکیده
  هدف مطالعۀ حاضر بررسی وضعیت نزاع‌های خیابانی شهروندان سنندج و عوامل و مؤلفه‌های مؤثر بر آن است. روش نوشتار حاضر کیفی و مبتنی بر نظریۀ زمینه‌ای است که در آن 15 نفر از افراد درگیر در نزاع‌های خیابانی ازطریق نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شده و در مطالعه مشارکت کرده‌اند. داده‌های پژوهش به‌روش مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری ...  بیشتر

31. تجربة مصرف سیگار در میان دختران دانشجو پژوهشی پدیدارشناختی در دانشگاه‌های شهر کرمان

زهیر مصطفی بلوردی؛ امید مهنی

دوره 12، 4(ویژه نامه کرمان) ، زمستان 1397، ، صفحه 5-24

چکیده
  مقالة حاضر تجربة زیستة دختران دانشجویی را که روزانه سیگار مصرف می‌کنند با رویکردی پدیدارشناختی مطالعه کرده است. ابتدا، با طرح ملاحظات نظری و برساختن پرسش‌های اولیه، با روش نمونه‌گیری مبتنی بر هدف، و درنظرداشتن اشباع اطلاعاتی، مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با 21 نفر از دختران دانشجوی دانشگاه‌های شهر کرمان انجام شد. مقوله‌های ...  بیشتر

32. انتخاب اهدای تخمک: راهی برای رسیدن به مادری (مطالعة پدیدارشناختیِ تجربة زنان نابارور مراجعه‌کننده به پژوهشگاه رویان)

نسرین ایزدیار؛ شیرین احمدنیا؛ سیدمحمد سیدمیرزایی؛ سیدعلی آذین؛ محمد یزدانی صفا

دوره 8، شماره 1 ، بهار 1393، ، صفحه 6-21

چکیده
  استفاده از شیوة اهدای تخمک ازجمله فناوری‌های کمک ‌باروری (ART) است که در سال‌های اخیر به دنبال موفقیت روزافزون آن به زنان ناباروری که به دلیل مشکلات تخمدان یا دیگر موضوع‌های پزشکی قادر به فرزندآوری با تخمک خود نیستند، امید بسیار زیادی برای رسیدن به آرزوی داشتن فرزند بخشیده است. شناخت تجربة زنان نابارور در دورة دشوار تصمیم‌گیری برای ...  بیشتر

33. جهانی‌شدن و زبان فارسی: نکاتی دربارة برنامه‌ریزی زبان ملی

پرویز اجلالی

دوره 8، شماره 3 ، پاییز 1393، ، صفحه 6-27

چکیده
  ازمیان موضوع‌های گوناگون مرتبط با سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی زبان فارسی ، به نظر می‌رسد مسئلة تعامل میان زبان فارسی و زبان‌های جهانی (به‌ویژه زبان انگلیسی) چالش مهمی پیش روی زبان مادری ما باشد. واقعیت این است که بعد زبانیِ آنچه جهانی‌شدن خوانده می‌شود چیزی نیست جز تبدیل‌شدن زبان انگلیسی به زبان میانجی (لینگوا فرانکا)ی جامعة جهانی. ...  بیشتر

34. ویتگنشتاین، هایک، گادامر: درآمدی بر نوعی روش‌شناسی تلفیقی در علوم اجتماعی

بهاره آروین

دوره 5، شماره 2 ، تابستان 1390، ، صفحه 6-30

چکیده
  هدف این مقاله، به‌دست‌دادن اصولی از نوعی روش‌شناسی تلفیقی در حوزة علوم اجتماعی است که برمبنای خوانش آرای ویتگنشتاین، هایک و گادامر در افق فکری یکدیگر شکل گرفته است. در ابتدا و پس از بیان مسئله و ضرورت پرداختن به آن، ادبیات بحث به‌طور خلاصه مرور شده است و سپس به‌طور اجمالی امکان تلفیق آرایاین سه متفکر مورد بحث قرار گرفته است. این ...  بیشتر

35. کاربرد مجموعه های فازی برای رتبه بندی منزلت مشاغل در شهر رشت 1385

حسن چاوشیان؛ علی ستوده چوبری

دوره 1، شماره 2 ، تابستان 1385، ، صفحه 7-38

چکیده
  مجموعه های فازی مقوله هایی با حد و مرزهای نامعین و همپوشان هستند. در مجموعه های کلاسیک،هر شیئی یا عضو مجموعه هست یا نیست،ولی اشیا می توانند در آن واحد تا حدی عضو بیش از یک مجموعه ی فازی باشند.بسیاری از مفاهیم علوم اجتماعی همین ویژگی را دارند.نظریه مجموعه های فازی روش هایی را برای بررسی سیستماتیک چنین مفاهیمی ارائه میکند. در این مقاله،مزیتهای ...  بیشتر

37. سخن سردبیر

سوسن باستانی

دوره 10، شماره 1 ، بهار 1395، ، صفحه 3-3

چکیده
  مایه خوشوقتی است که اولین شماره  از دوره‌ی دهم سال 1395 مجله مطالعات اجتماعی ایران را تقدیم علاقه مندان به مطالعات اجتماعی و جامعه شناسی می کنیم. مجله مطالعات اجتماعی ایران دومین مجله انجمن جامعه شناسی ایران است که به صورت نیمه متمرکز و با همکاری گروه های علوم اجتماعی و جامعه شناسی دانشگاه ها یا گروه های تخصصی و دفاتر استانی انجمن ...  بیشتر

38. نکاتی تحلیلی و روش‌شناختی دربارة تحلیل گفتمان (با نگاهی به پژوهش‌های ایرانی)

سهیلا صادقی فسائی؛ محمد روزخوش

دوره 7، شماره 4 ، زمستان 1392، ، صفحه 4-29

چکیده
  تحلیل گفتمان از رویکردهای تحلیلی و پژوهشی مهم در علوم انسانی معاصر است که به رویکردی محبوب و حتی "مُد پژوهشی" در میان محققان ایرانی بدل شده است. این مقاله درقالب روایت تورفینگ از سه نسلِ نظریة گفتمان (که در آن مفهوم نسل بر شیوة تحلیل دلالت می‌کند نه توالی و ترتیب زمانی) به ارزیابی پژوهش‌های ایرانی تحلیل گفتمان می‌پردازد. نسل اول نظریة ...  بیشتر

39. مطالعة علل گرایش جوانان روستایی به سوءمصرف مواد مخدر (مطالعة روستاهای شهرستان دلفان، استان لرستان)

محبوبه بابایی؛ زهره نجفی اصل

دوره 12، 1(ویژه جامعه شناسی روستایی) ، بهار 1397، ، صفحه 5-28

چکیده
  امروزه، بعد از فقر و مهاجرت روستایی، اعتیاد روستایی یکی از عوامل مهم تضعیف و ناکارآمدی نیروی انسانی و اختلال در جامعة روستایی به‌شمار می‌آید. پژوهش حاضر، با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای کیفی، به مطالعه علل گرایش به سوءمصرف مواد مخدر درمیان جوانان ساکن در روستاهای شهرستان دلفان می‌پردازد.  روستاهای شهرستان دلفان ازنظر میزان ...  بیشتر

41. بررسی سرمایۀ اجتماعی جانبازان اعصاب و روان و ضایعۀ نخاعی در استان مازندران

حیدر جانعلی زاده چوبستی

دوره 4، شماره 3 ، پاییز 1389، ، صفحه 10-26

چکیده
  سرمایۀ اجتماعی سازهای جامعهشناختی است که هر دو بعد عینی و ذهنی روابط اجتماعی را با اهمیت تلقـی مـیکنـد.هستۀ اصلی این سازه به منابعی اجتماعی اشاره دارد که میتوانند برای به حداکثررساندن احتمال موفقیت در کنشهایهدفمند قابل اتکا باشند. بهرهمندی از این منابع میتواند نقش اساسـی در زنـدگی انسـان، حـالات جسـمانی، روحـی واجتماعی وی ایفا ...  بیشتر

42. شهر بی انضباط و محدودیتهای ظهور شهروندی در ایران

عباس کاظمی؛ محمد رضایی

دوره 3، شماره 2 ، تابستان 1388، ، صفحه 16-30

چکیده
  حکومتپذیری 1سازوکاری است که شهر مدرن را به شهری منضبط بدل کرده اسـت. پیامـدهای چنـینشهری موضوع تأملات جامعهشناسان و فیلسوفان بوده است. برخـی از نظریـههـا بـر اخـلاق اجتمـاعی وفردگرایی دگرخواهانه و برخی دیگر بر شکلی از جامعه انضباطی تأکیـد کـردهانـد. نحـوه تکـوین جامعـهانضباطی و شهر منضبط در کانون اصلی چنین مباحثی بـوده اسـت. چنـین ...  بیشتر

43. رابطۀ باورهای زیباشناختی با تصویر ذهنی از بدن و نحوة مدیریت ظاهر در جوانان مورد مطالعه: جوانان 18تا 30سالۀ ساکن شهر مشهد

مجید حیدری چروده؛ مهدی کرمانی

دوره 4، شماره 4 ، زمستان 1389، ، صفحه 17-30

چکیده
  این تحقیق به منظور دستیابی به درکی از باورهای زیباشناختی جوانان و تأثیر آن بر ماهیت تصویر ذهنی ایشان از بدنشان و نحوةمدیریت ظاهر در آنها صورت گرفت. منابع نظری موجود و تحقیقات پیشین مدعی تأثیرپذیری تصویر بدن و نحوة مدیریت ظاهراز متغیرهایی با ماهیتی عمدتاً اجتماعی و فرهنگی بود. بر این اساس نوع مواجهه با بدن مـیتوانـد شاخصـی عمـومی در ...  بیشتر

44. تعیین کننده های بلافصل باروری زنان کُرد و تُرک شهرستان ارومیه:کاربرد روش تجزیۀ بونگارت*

حاتم حسینی؛ محمدجلال عباسی شوازی

دوره 4، شماره 2 ، تابستان 1389، ، صفحه 20-38

چکیده
  بررسیها نشان میدهد که تفاوتهای معنیداری در سطح باروری و متوسط زندهزایی زنان کُرد و تُرک وجود دارد. هدف از ایـنمقاله کمیکردن تأثیر تعیینکنندههای بلافصل بر باروری گروههای قومی در شهرستان ارومیه با استفاده از روش تجزیۀ بونگارتاست. روش تحقیق از نوع پیمایشی است. جمعیت آماری شامل خانوارهای معمولی ساکن در شهرستان ارومیه و زنـان 15ــ ...  بیشتر

45. استفاده از مطالعات اجتماعی در سیاستگذاری: تجارب جهانی و دلشورههای ایرانی

زهره بیات ریزی

دوره 5، شماره 4 ، زمستان 1390، ، صفحه 21-44

چکیده
  در سال‌های اخیر، محققان اجتماعی در ایران و جهان تحت فشار بوده‌اند که نتایج تحقیقات خود را کاربردی کنند، به‌نحوی که در خدمت سیاست‌گذاری باشد. در نتیجه، ارزش و اعتبار علوم اجتماعی در فایدة آن دیده می‌شود. در این مقاله ابتدا مفاهیم پژوهش، کاربرد و سیاست‌گذاری بررسی می‌شوند و سپس عوامل و موانع تأثیرگذاری پژوهش بر سیاست‌گذاری مورد ...  بیشتر

46. آزمونِ فازیِ فرضیات شرط لازم و شرط کافی در علوم اجتماعی

محمدرضا طالبان

دوره 3، شماره 4 ، زمستان 1388، ، صفحه 21-37

چکیده
  فرضیات علّی، به صورت شرط لازم و/یا کافی، برای تئوریها و تحقیقات تجربی در علوم اجتماعی اهمیت بسزایی دارند. با اینهمه، برای بسیاری از دانشمندان علوم اجتماعی، زبان شرط لازم/ شرط کافی مغایر با زبان علوم اجتماعی متعارف و متداولاست، چون متضمن آن است که (1شرط لازم/ شرط کافی فقط به صورت دوشقی یعنی »وجود/ عدم« یا »حضور/ غیاب«مطرح شود ...  بیشتر

47. بررسی پیامدهای اجتماعی و فرهنگی آپارتمان نشینی در استان فارس:مطالعه موردی شهر شیراز

جهانگیر جهانگیری؛ عبدالعلی لهسایی زاده؛ محمدکریم منصوریان

دوره 1، شماره 1 ، بهار 1385، ، صفحه 21-66

چکیده
  تحقیق حاضر با هدف بررسی پیامدهای آپارتمان نشینی در شهر شیراز انجام گرفت.جهت انجام این کار،ابتدا مطالعات انجام شده پیرامون آپارتمان نشینی و مسائل مرتبط با مجتمع عای مسکونی مورد بررسی قرار گرفت.ار آنجا که آپارتمان نشینی یکی از الگوهای زندگی شهر نشینی است،جهت تنظیم چهارچوب نظری،از نظر جامعه شناسان شهری برای بررسی زندگی آپارتمان نشینی ...  بیشتر

48. واکاوی موضوع شفاف‌سازی خطاهای پزشکی تحلیل وضعیت نهاد پزشکی‌ایران

فاطمه جواهری

دوره 8، شماره 1 ، بهار 1393، ، صفحه 22-48

چکیده
  موضوع شفاف‌سازی درحال تبدیل‌شدن به مطالبه‌ای اجتماعی است. به این معنا که تقاضای عمومی برای شفافیت از سطح نهادهای سیاسی و اقتصادی فراتر رفته و به نهاد پزشکی نیز تسری پیدا کرده است. بر‌این‌اساس، انتظار می‌ رود پزشکان دربارة عملکرد و به ویژه خطای عملکردشان پاسخگو باشند. در مقالة حاضر با تکیه بر روش تحلیل نظری موضوع شفاف‌سازی پزشکی ...  بیشتر

49. تحلیل گفتمان محمود احمدی‌نژاد در انتخابات ریاست جمهوری دور دهم

جهانگیر جهانگیری؛ سجاد فتاحی

دوره 5، شماره 3 ، پاییز 1390، ، صفحه 23-47

چکیده
  در مقالة پیش‌رو سعی بر آن است تا با استفاده از روش تحلیل گفتمان انتقادی، گفتمان ارائه‌شده از سوی محمود احمدی‌نژاد، نامزد دور دهم انتخابات ریاست جمهوری، تحلیل شود. روش به‌کارگرفته‌شده جهت استخراج دال‌های این گفتمان تحلیل بینامتنی و بیناگفتمانی پیشنهادی در روش ـ نظریة فرکلاف است. در ادامه دال‌های استخراج‌شده در چهارچوب نظری یعنی ...  بیشتر

50. نقش دین‌داری در تبیین میزان احساس امنیت اجتماعی (مطالعه‌ای در شهر یزد)

سیدعلیرضا افشانی؛ راضیه ذاکری‌هامانه؛ عباس عسکری‌ندوشن

دوره 9، شماره 1 ، بهار 1394، ، صفحه 25-49

چکیده
  آدمی از بدو حیات، به تأمین آسایش و امنیت خود و خانواده‌اش نیازمند بوده است. تأثیرپذیرى امنیت از اقتصاد، مذهب، فرهنگ، صنعت و جمعیت و تأثیرگذارى آن بر همة شاخه‌هاى توسعه و حیات انسانى، به ‌آن نقش بنیادین می‌دهد. بزرگ‌ترین دستاورد ادیان الهی حفظ امنیت روحی و روانی انسان‌ها درمقابل تنش‌ها و وسوسه‌های شیطانی است؛ بنابراین دین‌داری ...  بیشتر