http://www.jss-isa.ir/ مجله مطالعات اجتماعی ایران fa daily 1 Sun, 22 Jun 2025 00:00:00 +0330 Sun, 22 Jun 2025 00:00:00 +0330 http://www.jss-isa.ir/article_737637.html Background and aim: Despite advances in HIV prevention and treatment, stigma and discrimination against People Living with HIV (PLHIV) remain pervasive within healthcare settings, particularly in dental care. This study explored the multilayered processes of exclusion and concealment experienced by PLHIV in dental services, with a particular focus on the discrepancy between dentists' professional knowledge and clinical practice and the lived experiences of patients in Mashhad, Iran. Data and method: A qualitative field study was conducted using two complementary components. First, participant observation was employed to examine the clinical practices of 55 dentists across three socioeconomic districts of Mashhad under real-world conditions, with the researcher presenting as a person living with HIV. Second, semi-structured interviews were conducted with eight PLHIV recruited through a Behavioral Diseases Counseling Center. Observational and interview data were analyzed using qualitative content analysis. Findings: Of the 55 dentists observed, 38 demonstrated exclusionary practices by refusing treatment or referring patients elsewhere. Exclusion was most prevalent in the high socioeconomic district and least common in the low socioeconomic district. Referral to designated treatment centers emerged as the dominant exclusionary practice, often resulting in prolonged treatment-seeking pathways. Interview findings indicated that fear of stigma, shame, anger, and hopelessness shaped patients' experiences following HIV diagnosis. Concealment of HIV status functioned as a strategy for balancing the need for treatment against anticipated discrimination. While supportive institutional environments enhanced quality of life and social participation, discriminatory experiences within healthcare, family, educational, and occupational settings reinforced concealment and internalized stigma. Conclusion: The exclusion of PLHIV from dental care reflects not technical limitations but the social construction of HIV, a persistent knowledge–practice gap among dental professionals, and deficiencies in health policy and regulatory oversight. Strengthening regulatory mechanisms, implementing simulation-based practical training for healthcare providers, and reinforcing anti-discrimination policies are essential to reducing institutional stigma and improving equitable access to dental care. http://www.jss-isa.ir/article_738614.html زمینه و هدف: اقدام به خودکشی در میان نوجوانان پدیده‌ای چندبعدی است که تبیین آن تنها با عوامل فردی امکان‌پذیر نیست و مستلزم توجه به زمینه‌های خانوادگی و اجتماعی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی ترکیب‌های علّی مؤثر بر انواع رفتارهای اقدام به خودکشی در نوجوانان شهر مشهد انجام شد. روش و داده‌ها: این پژوهش با رویکرد ترکیبی و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و تحلیل مقایسه‌ای کیفی مبتنی بر منطق جبر بولی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند با ۶۱ نوجوان ۱۵ تا ۱۸ ساله دارای تجربه اقدام به خودکشی ناموفق گردآوری شد. مشارکت‌کنندگان با نمونه‌گیری هدفمند و رعایت اصل حداکثر تنوع انتخاب شدند. یافته‌ها: یافته‌ها چهار سنخ اصلی اقدام به خودکشی شامل «فرار از رنج»، «تکانشی–واکنشی»، «اعتراضی–پیام‌رسان» و «وجودی» را آشکار ساخت. روابط ناکارآمد خانوادگی شرط علّی محوری در همه سنخ‌ها بود. در سنخ فرار از رنج، هم‌زمانی فروپاشی ساختاری خانواده، انزوای اجتماعی و فشارهای محیطی نقش تعیین‌کننده داشت. سنخ تکانشی–واکنشی در خانواده‌های دارای انسجام نسبی اما روابط عاطفی آسیب‌زا شکل گرفت. سنخ وجودی با تنهایی ساختاری و بحران معنا و سنخ اعتراضی–پیام‌رسان با فقدان کانال‌های مشروع برای بیان اعتراض و فشارهای محیطی تبیین شد. بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد ناکارآمدی خانواده، در تعامل با ضعف نهادهای میانجی و حمایتی، نوجوانان را در چرخه‌ای از رنج و بن‌بست ساختاری قرار داده و مسیرهای متفاوت اقدام به خودکشی را شکل می‌دهد. ازاین‌رو، پیشگیری مؤثر مستلزم مداخلاتی فراتر از سطح فردی، مبتنی بر تقویت خانواده و توسعه شبکه‌های حمایتی و اجتماعی است.