تعیین کننده های بلافصل باروری زنان کُرد و تُرک شهرستان ارومیه:کاربرد روش تجزیۀ بونگارت*

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جمعیت شناسی گروه علوم اجتماعی دانشگاه بوعلی سینا

2 اســـتاد جمعیـــت شناســـی دانشـــگاه تهـــران و محقّـــق مرکـــز مطالعـــات جمعیتـــی ـ اجتمـــاعی دانشـــگاه ملّـــی اســـترالیا

چکیده

بررسیها نشان میدهد که تفاوتهای معنیداری در سطح باروری و متوسط زندهزایی زنان کُرد و تُرک وجود دارد. هدف از ایـن
مقاله کمیکردن تأثیر تعیینکنندههای بلافصل بر باروری گروههای قومی در شهرستان ارومیه با استفاده از روش تجزیۀ بونگارت
است. روش تحقیق از نوع پیمایشی است. جمعیت آماری شامل خانوارهای معمولی ساکن در شهرستان ارومیه و زنـان 15ــ 49
سالۀ حداقل یکبار ازدواجکرده است که در داخل خانوارها شناسایی شدند و با ایشان مصاحبه شد. حجم کلّ نمونـه 768خـانوار
است. روش نمونهگیری ترکیبی از روشهای خوشهای چندمرحلهای، تصادفی و تصادفی سیستماتیک است. گردآوری دادههـا بـا
استفاده از پرسشنامۀ ساختیافته صورت گرفته است.
نتایج حاکی از آن است که گروههای قومی سطوح متفاوت و روندهای باروری مشابه ی را در طول دورة 15سالۀ قبـل از بررسـی
تجربه کردهاند. با وجود کاهش سطح باروری، کُردها در دورة پنجسالۀ منتهی به زمان بررسی همچنان در مقایسه با تُرکها میزان
باروری بالاتری داشتهاند. نتایج حاصل از کاربرد روش تجزیۀ بونگارت نشان داد که قدرت نسبی بازدارنـدگی تعیـین کننـده هـای
بلافصل باروری در میان گروههای قومی متفاوت است. در میان تُرکها به ترتیب استفاده از وسایل پیشگیری از حاملگی و نازایی
پس از وضع حمل در اثر شیردهی بیشترین سهم را در تبیین تفاوت باروری مشاهدهشده از بارآوری کل دارند. در میـان کُردهـا
نازایی پس از وضع حمل در اثر شیردهی و استفاده از وسایل پیشگیری به ترتیب این تفاوت را تبیین میکنند. بر اساس یافتهها،
برای درک بهتر تفاوتهای قومی باروری مطالعۀ مقایسه ای تعیین کننده های بلافصل باروری ضروری بهنظر میرسد

کلیدواژه‌ها