مجله مطالعات اجتماعی ایران

چکیده مقاله حاضر به این سؤال پاسخ میدهد که چرا با وجود مزی تهای غذایی ماهی نسب ت به سایرگوشـ تهـا، مصـرف مـاهی در
میان خانوارهای ایرانی پایین اس ت؟ مطالعه رفتار مصرف ماهی بر روی 758خانوار نمونه ساکن در شهر مشهد کـه بـه روشـی
کاملاً تصادفی انتخاب شدهاند نشان میدهد: اولاً سرانه ماهیانه مصرف ماهی در خانوارهای سـاکن مشـهد، بسـیار پـایین )130
گرم در ماه( اس ت و درصد قابل توجهی از خانوارها ) 51/4درصد( نیز ماهی مصرف نمیکنند. ثانیاً شش عامـل مهمـی کـه بـه
صور ت ترکیبی و همزمان 33/4درصد از تغییرا ت مصـرف سـرانه مـاهی در خـانوار را توضـیح مـیدهنـد، بـه ترتیـ ب میـزان
تأثیرگذاری عبار تاند از متغیرهای آگاهی مصرفی ) ،(/320برخورداری از امکانـا ت مصـرفی ) ،(/188عـادت مصـرفی )،(/154
ارزیابی فایده مصرف ) ،(/145پاداش اجتماعی مصرف ) (/128و فشار هنجاری مصرف ) .(/09ثالثاً بـین هریـک از متغیرهـای
مذکور و رفتار مصرف ماهی در خانوار، رابطه تلازمی وجود دارد، به گونهای که وقتی تأثیر سـایر متغیرهـای مـورد بررسـی بـر
روابط یکایک آنها بر مصر ف سرانه ماهی، کنترل میگردد، همبستگی آماری آنها کاملاً معنادار باقی میماند

چکیده سینمای ایران با موقعیتی قابل اعتنا در مجامع و رویدادهای بـینالمللـی رسـانه مـؤثری بـرای بـازگویی غنـای
فرهنگی این سامان و یکی از دریچههای ورود سرمایهگذاران به شمار میآید. هنر فیلمسازی حوزهای است کـه
ایرانیان بیش از سایر حوزهها توانستهاند در آن کلاف تجدد را باز کرده و به تعریفی جامع و روزآمد از خـود و
رابطه خود با جهان خارج برسند و به همین دلیل به بازیگرانی جدی و مصر تبـدیل شـدهانـد. بـا وجـود ایـن،
شواهد نشان میدهند که اخیراً تقاضا برای مصرف سینما و در نتیجه میزان بازگشت سرمایه به ایـن صـنعت در
ایران کاهش یافته است. هدف از این تحقیق، شناسایی موانع مصرف سینما است. برای این منظور مطالعهای بـه
صورت پیمایشی صورت گرفت. یافتهها نشان داد مصرف سینما اغلب با انگیزه تفریح و به شیوه جمعی، همراه
با خانواده یا دوستان، صورت میگیرد. مهمترین موانع مصرف سینما، هزینه اجتماعی، هزینه عملکـردی، هزینـه
مالی، هزینه زمانی و مصرف بدیلهای سینما هستند. افزایش هزینه مالی، زمانی و هزینه عملکـردی بـا افـزایش
هزینه اجتماعی و افزایش مصرف بدیلهای سینما در رابطه مستقیم است.

چکیده خانواده یکی از قدیمیترین نهادهای تربیتی جوامع انسانی اس ت. خانواده به عنوان یک خردهنظام در درون نظام
ا جتماعی، دارای تمام ویژگیهای نظام اس ت. عدم تعادل در نظام خان واده مو ج ب بروز مشکلاتی در آن میشود و
بر خی کارکردهای آن را مختل میکند. از سوی دیگر در خانوادههای ایرانی، قیود فرهنگی مانع طـلاق مو جـ ب
میشود که مشکلا ت مو ج ود به طور کامل در آمار طلاق منعکس نشود. یکی از راههای بررسی مشکلا ت خان واده
در ایران، بررسی ناسازگاری اعضای خانواده و عوامل مؤثر بر آن اس ت. در این مقاله تضاد ارزشی میان همسران و
رابطه آن با ناسازگاری میان آن دو بررسی شده اس ت. تحلیل دادههای تجربی این پژوهش که از مأ خوذ از مصا حبه
با 143زوج مشهدی اس ت، نشان داد که تضاد ارزشی میان همسران مو ج ب افزایش بروز رفتارهای ناسازگارانه از
سوی هر دو میشود. در تحلیل سا ختاری، ضری ب تحلیل مسیر میان تضاد ارزشی همسران و اعمال ناسازگارانه
شوهران برابر 0/33و همین ضری ب مسیر برای اعمال ناسازگارانه بانوان برابر 0/26بوده اس ت

چکیده هدف اصلی این مقاله، بررسی میزان تعهد سازمانی کارکنان دانشگاه فردوسی مشهد و عوامل اجتماعی مؤثر بـر
آن است. جهت بررسی موضوع تحقیق از نظریات آدامز، هومنز، مازلو، تیلـور و... اسـتفاده شـده اسـت. بـرای
پاسخگویی به سؤال اصلی مقاله، یعنی میزان تعهـد سـازمانی کارکنـان دانشـگاه فردوسـی و عوامـل اجتمـاعی
تأثیرگذار بر آن، مطالعهای با اسـتفاده از ابـزار پرسـشنامـه بـر روی 300نفـر از کارکنـان سـازمان مرکـزی و
دانشکدههای دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1103) 1387نفـر( کـه بـه روش نمونـهگیـری طبقـهای انتخـاب
شدهاند، انجام گرفته است. در این مقاله، رابطه متغیرهای احساس عدالت سازمانی، مشـارکت سـازمانی، فشـار
نقش، احساس نظارت و کنترل سازمانی، ابهام نقش و رفتار انساندوستانه مافوق بـا کارکنـان بـا متغیـر وابسـته
)تعهد سازمانی( مورد سنجش قرار گرفته است که مهمترین نتایج مبین آن است که میزان تعهد سازمانی کارکنان
)در بازه صفر تا صد( 76/20و در حد بالا است. از میان عوامل اجتمـاعی مـؤثر بـر تعهـد سـازمانی کارکنـان،
عواملی چون رفتار انساندوستانه مافوق با کارکنان )سبک رهبری(، نظارت و کنترل سازمانی، مشارکت سازمانی
و فشار نقش بیشترین تأثیر را بر متغیر تعهد سازمانی داشتهاند

چکیده در این مقاله براساس مدل اجیل 3پارسونزی، کار مفهومی چند بعدی است و در چهار وجه اثبـاتی، شخصـیتی،
اجتماعی و فرهنگی طبقهبندی میشود. در این بررسی هویت کاری )معانی و مقتضیات کار، ارزشها، انگیزههـا
و خودپنداره شغلی( مهمترین نشانه فرهنگ کاری تلقی شده و عوامل مؤثر بر آن در سه سطح فردی، شـغلی و
انتظارات اجتماعی بررسی شده است. ابزار گردآوری دادهها مصاحبه نیمهساختیافته بوده است. جمعیـت ایـن
پژوهش فرزندان شاهد شاغل و بیکار استان خراسان رضوی و طـرح نمونـهگیـری طبقـهای و روش توزیـع و
انتخاب نمونه، خوشهای چند مرحلهای است. نتایج نشان داد افراد نمونه این تحقیق بر ضرورت کار بـه عنـوان
امری که علاوه بر ارزش بیرونی )دسترسی به درآمد، احترام و عزت و وابستگی اجتماعی( دارای ارزش درونی
است و میتواند میل به تحرک و فعالیت، موفقیت، خودیابی و... آنها را ارضا نماید، تقریباً اتفاق نظر دارند. 58
درصد معانی و مقتضیات ابراز شده بر ارزش درونی و 41درصد بر ارزشهای بیرونی کار تأکیـد دارنـد. افـراد
جوانتر و کسانی که تحصیلات کمتری دارند، بیشتر به انگیزههای بیرونی اهمیت مـیدهنـد. سـهچهـارم افـراد
خودپندارة شغلی نسبتاً خوبی دارند و ده درصد خودپنداره بسیار ضعیفی دارنـد. در بـین عوامـل فـردی، تـأثیر
مهارت بر یکی از اجزای فرهنگ کار که خودپنداره شغلی است مورد تأیید قـرار گرفـت و تـأثیر آن بـر سـایر
اجزای فرهنگ کار چندان قابل توجه نبود. در سطح شغلی، قراینی که براساس آن، نوعِ شغل بتواند بـر فرهنـگ
کار تأثیر بگذارد وجود ندارد. اما تجربیات و سوابق شغلی با معانی و مقتضـیات کـار وابسـته اسـت. در سـطح
انتظارات اجتماعی نیز نظر فرزندان شاهد درباره انتظارات جامعه در مورد کار و انتظار جامعه از آنها و انتظـار
از سازمان بنیاد شهید بر برخی از اجزای فرهنگ کار تأثیر دارد.

چکیده هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی میزان اثربخشی برنامه های انجمـن معتـادان
گمنام بر گرایش به مواد مخدر بـوده اسـت. روش تحقیـق، پیمایشـی و ابـزار
جمعآوری اطلاعات نیز پرسشنامه میباشد. جامعه آماری عبارت است از کلیه
معتادان گمنام ایران، که در جلسات و برنامه های معتادان گمنام مشارکت دارند.
در مجموع تعداد 581نفر افراد مورد مطالعـه بـا روش نمونـه گیـری تصـادفی
خوشه ا ی چند مرحله ای انتخاب گردیدند. چهارچوب نظری این پژوهش مبتنی
بر جوانبی از نظریه های کنترل اجتماعی، سرمایه اجتماعی و انحـراف و نظریـه
ترکیبی خودکنترلی گاتفردسن و هیرشی میباشد. نتایج تحقیق نشان میدهد که
مشارکت در جلسات و برنامه بهبودی دوازده قدمی معتـادان گمنـام در تغییـر
نگرش و بهبود اعضای آن مؤثر بوده است. یافتههای بـه دسـت آمـده در ایـن
زمینه موافق با مطالعات انجامشدة پیشین در خارج از کشور میباشد.

چکیده پیمایش های عمومی در ایران نشان داده است که از نظر مردم پس از گرانی و بیکاری و با اندکی فاصله، اعتیاد
مهمترین مشکل اجتماعی معرفی میشود، و همواره حدود 90در صد نردم اعتیاد را یک مسـاله جـدی دانسـته
اند. همچنین حدود نیمی از زندانیان و تعداد زیادی از مجازاتهای اعدام در ایران با این مساله اجتماعی ارتبـاط
دارد. در باره موضوع اعتیاد پژوهشهای زیادی هم انجام شده است، اما پژوهشی که تفـاوتهـا را بـر حسـب
مناطق مختلف ایران تحلیل کرده باشد، کمتر است. مطالعه حاضر ، تحلیل ثانویهای است که از پیمایشی کـه در
23استان در سالهای 2005-2003و با نمونه ای برابر 13364نفر انجام شد. نتایج متغیرهای به دسـت آمـده از
آن پیمایش همراه با سایر شاخصهای جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی هر منطقه برای درک تفاوت میـان منـاطق
تحلیل شده است. یافتهها بر حسب متوسط رفتار یا عقیـده پاسـخگویان هـر منطقـه نسـبت بـه مـواد مخـدر و
شکافه ای منطقه ای و تاثیر متغیرهای مستقل بر متغیرهای وابسته ارائه شدهاند