مجله مطالعات اجتماعی ایران

چکیده اعتماد دانشجویان به استادان معرف کیفیت رابطة استادـ‌شاگردی است و ماهیت پیوندهای بین‌نسلی را نشان می‌دهد. اعتماد یکی از مؤلفه‌های کلیدی سرمایة اجتماعی است که نقش بسزایی در تسهیل هم‌کاری، پذیرش تصمیمات و پیروی از قواعد گروهی، بهبود فرآیند یاددهی و یادگیری، ارتقای سطح عملکرد تحصیلی دانشجویان و افزایش اثربخشی و کارآمدی نظام دانشگاهی دارد. هدف مقالة حاضر، بررسی تأثیر عوامل اجتماعی و روان‌شناختی بر اعتماد دانشجویان به استادان است. جامعة آماری تحقیق حاضر را دانشجویان دانشگاه شهیدباهنر کرمان در دو مقطع تحصیلی کارشناسی و کارشناسی‌ارشد تشکیل داده‌اند. نمونة تحقیق برابر با 525 نفر است که با روش نمونه‌گیری طبقه‌بندی‌شده انتخاب شده‌اند. یافته‌ها نشان داد که رابطة معنی‌داری بین متغیرهای مستقل شامل تعامل استادان با دانشجویان، ارزیابی امکانات دانشگاهی، ادراک از توانایی، نیک‌خواهی و انصاف استادان و تمایل به اعتمادکردن (اعتماد تعمیم‌یافته) با متغیر وابسته وجود دارد. علاوه‌براین، نتایج حاکی از آن است که متغیرهای تعامل اجتماعی و ارزیابی امکانات دانشگاهی، به‌طور غیرمستقیم و از طریق متغیرهای میانجی توانایی، نیک‌خواهی و انصاف، بر متغیر وابسته تأثیر می‌گذارد. در نهایت، نتایج نشان داد متغیر تعامل اجتماعی در مقایسه با متغیرهای مستقل دیگر، بیشترین تأثیر مستقیم و غیرمستقیم را بر اعتماد دانشجویان به استادان دارد.                                        
 

چکیده پژوهش حاضر به‌دنبال شناخت رابطة ازخودبیگانگی شغلی با رفتار شهروندی سازمانی و سلامت اجتماعی در میان کارکنان دولتی شهر کرمان است. چارچوب نظری این تحقیق مبتنی بر نظریات ازخودبیگانگی شغلی ملوین سیمن[1] و رفتار شهروندی سازمانی پادساکف[2] است. ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسش‌نامه‌های ازخودبیگانگی شغلی سیمن، رفتار شهروندی سازمانی پادساکف و سلامت اجتماعی کییز[3] بوده است. جامعة آماری شامل کارکنان اداره‌های دولتی شهر کرمان در سال 96 بوده است که نمونة آن 381 نفر مطابق جدول مورگان انتخاب شده‌اند. روش تحقیق پیمایشی و روش‌های تحلیل شامل ضریب هم‌بستگی پیرسون و الگوی معادلة ساختاری است. از آزمون کالموگروف‌ـ‌اسمیرونوف نیز برای سنجش طبیعی‌بودن داده‌ها استفاده شده است. یافته‌ها رابطة خطی معکوس میان ازخودبیگانگی شغلی و رفتار شهروندی سازمانی و سلامت اجتماعی را تأیید می‌کند. رابطة ازخودبیگانگی شغلی با متغیرهایی مانند تحصیلات، درآمد، نوع شغل و... معکوس و منفی است و رابطة این متغیرها با رفتار شهروندی سازمانی و سلامت اجتماعی نیز مستقیم و مثبت برآورده شده است.



[1]. Seeman


[2]. Padsakov


[3]. Keyes

چکیده پژوهش حاضر، از دیدگاهی جامعه‌شناختی، به مطالعة توسعة اقتصادی-اجتماعی و هویت جمعی در کُردستان با روش نظریة ‌زمینه‌ای پرداخته است. بررسی‌های اولیة میدانی  پنج حوزه زیر را برجسته‌تر نمود : سلطة هویت غربی بر عناصر هویت سنتی، بازسازی هویتی و عام‌شدن نسبی آن، بروز شواهد توسعة ناموزون، توسعة ناهمگون، و تقویت هویت کُردی.
محقق پس از تلخیص، اصلاح و بازسازی داده‌ها، فرآیندهای کُدگذاری (باز، محوری و انتخابی) را انجام داده و 883 مقولة جزء و 279 مقولة عمده استخراج کرده  و در نهایت 37 مقوله‌ به‌دست آمده است. عوامل علّی، زمینه‌ای‌ و مداخله‌گر و راهبردهای کنش و پیامدهای کنش، پس از بازگشت‌های لازم به افراد، گروه‌ها و نخبگان و انجام اصلاحات و دقت‌ورزی‌ها، به‌دست آمده است. در نهایت، پدیدة اصلی «بروز ظاهری عناصر توسعه در حین تغییرات بنیادین در هویت سنتی» و یافتة نظری تحقیق، یعنی «توسعة بحران‌زا و شکل جدید هویتی» متجلی شده است.
 

چکیده مقالة حاضر به مطالعة نحوة تعامل عناصر محلی و جهانی در تحول هویت فرهنگی در کردستان ایران، منطقة هورامان‌تخت، پرداخته است. ورود عناصر مربوط به جهانی‌شدن به ساختار فرهنگیِ هورامان مشروعیت عناصر سنتیِ هویت‌ساز را زیر سؤال برده است. در چنین وضعیتی، مطالعة نحوة ساختارزدایی و بازسازی عناصر هویت فرهنگی حائز اهمیت است. روش تحقیق کیفی با استفاده از نظریة زمینه‌ای است. داده‌ها به‌یاری تکنیک‌های مصاحبة عمیق و مشاهدة مشارکتی گردآوری شده و طی مراحل سه‌گانة کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شده‌اند. نتایج پژوهش نشان داد که گرایشی درخور ‌توجه به بازاندیشی در منابع هویت­سازِ سنتی در هورامان وجود دارد و افراد مطالعه‌شده با «تعاملاتی نیت‌مند» با تغییرات پیش­رو درصدد بازسازی عام­گرایانة هویت فرهنگی‌شان هستند. در چنین نظام ارزشی‌ای، هر کنشی در جهت مشروعیت‌بخشی به نظام‌های ارزشی، با بازاندیشی آگاهانه در چارچوب منابع هویت­بخش محلی، ملی و جهانی صورت می­گیرد؛ بنابراین، می­توان گفت، برخلاف تصور رایج مبنی بر زوالِ سنت­ها و هویت­های محلی، هنوز هم سنت­های جامعة هورامان دارای کارکرد فرهنگ­سازی و هویت­بخشی در «نظامی بازاندیشی‌شده» هستند.

چکیده هدف پژوهش حاضر، مطالعة جامعه‌شناختی رفتار انتخاباتی شهروندان استان مازندران در انتخابات رئیس‌جمهوری است. روش مطالعه توصیفی-‌تحلیلی از نوع مقطعی و پیمایشی است که با استفاده از پرسش‌نامة محقق‌ساخته انجام ‌شده است. جامعة آماری تحقیق را زنان و مردان بالای 18 سال ساکن در استان مازندران تشکیل می‌دهند. به‌منظور انتخاب نمونة آماری، از فرمول کوکران استفاده شد و 384 نفر نمونه انتخاب شدند. مطابق نتایج پیمایش، در میان گروه‌های شغلی و افراد در مقاطع تحصیلی گوناگون، رفتار انتخاباتی متفاوت است. رگرسیون خطی نشان می‌دهد که از میان متغیرهای مستقل تحقیق، هویت ملی، شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌ها، اولویت‌های ارزشی، و هویت دینی به‌ترتیب بیشترین تأثیر را بر رفتار انتخاباتی دارند.
 

چکیده ارتکاب جرم موضوعی صرفاً حقوقی نیست، بلکه سازه‌ای اجتماعی- فرهنگی است که انسان‌ها برمی‌سازند. هدف اصلی این مقاله، مطالعة برساخت اجتماعی جرم‌ها در میان جوانان شهر رشت است. مطالعه با تکیه بر روش کیفی و نمونه‌گیری هدفمند از طریق مصاحبه های نیمه ساخت یافته انجام شده است. با توجه به منطق اشباع نظری، با ٣٠ نفر از جوانان ٢٠ تا ٣٥ ساله به صورت فردی مصاحبه صورت گرفت و سپس، مصاحبه ها به‌شیوۀ تحلیلِ مضمون بررسی شدند. نتایج تحقیق نشان داد که بیشتر جوانان نمونة تحقیق در شهر رشت، تلقی مجرمانه را از برخی مقوله های فرهنگی از قبیل پوشش، آرایش، حرکات موزون (رقص)، داشتن ماهواره و دوستی-های‌ اجتماعی را حذف کرده اند، اما اغلب آنها مواردی نظیر مصرف مواد‌ مخدر، جرم‌های مالی، نابرابری اجتماعی، دعوا و خشونت، و رعایت‌نکردن حق دیگران را جرم انگاشته اند. در کنار این دو روایت، برخی از این جوانان، که در مرحلۀ آستانگی (مرزی) قرار دارند، بعضی از مسائل اجتماعی از قبیل هم‌باشی و مشروبات الکلی را جرم نمی‌شمارند، اما از جهت‌های دیگری این مفاهیم را جرم قلمداد می‌کنند.