مجله مطالعات اجتماعی ایران

چکیده هدف این مطالعه، بررسی منطق حاکم بر کنش‌های نمایشی بدنیِ زنان و انگیزة آنان از کسب داراییِ زیبایی در جریان زندگی روزمره در جامعة ایران است. برای مطالعة این منطق، از رویکردی تلفیقی، بر محور نظریة «پدرسالاریِ جدیدِ» هشام شرابی، استفاده شده‌است که قابلیت ثبت و تحلیلِ پویایی‌ها و پیچیدگی‌های کنشِ نمایشِ بدنِ زنانه را در جریان تعاملات اجتماعی دارد. با توجه به ماهیت تحقیق و با اتکا به رویکرد نظری پژوهش، 82 نفر نمونه با روش گلوله‌برفی از مراکز تعاملات مناسکی (باشگاه‌های بدن‌سازی، آرایشگاه‌ها و جلسه‌های مذهبی) در شهر رشت انتخاب شدند. مصاحبه با نمونه‌ها، با روش مصاحبة نیمه‌ساختمند انجام شد. براساس نتایج پژوهش، با توجه به ریشه‌های کنش‌های نمایشی بدن زنانه، می‌توان پنج تیپ میانة سنتی‌مذهبی، تیپ میانه با نگاه شرق‌شناختی، تیپ شرق‌شناختی و تیپ فمینیستی. نمایش بدن زنانه در چهار تیپ نخست، تحت تأثیر الگوهای پدرسالارانة «سنتی» یا «جدید» است؛ به‌طوری‌که هرچه از تیپ نخست به‌سوی تیپ چهارم پیش می‌رویم، حاکمیت الگوهای پدرسالارانة «سنتی» به الگوهای پدرسالارانة «جدید» تغییر می‌کند. چهار تیپ نخست، با وجود تفاوت‌ها، در حاکمیت الگوهای پدرسالارانه بر کنش‌های نمایش بدن مشابه‌اند و فقط تبپ فمینیستی درمقابل این الگوها جبهه‌گیری می‌کند. 
 
تیپ را شناسایی کرد: تیپ رادیکال اسلام‌گرای سیاسی، 

چکیده هدف پژوهش حاضر تبیین شرط‌بندی‌های ورزشی جوانان است. محققان با استفاده از نظریه‌های کنترل (خودکنترلی، پیوند اجتماعی و انتخاب عقلانی) سعی در تبیین چرایی درگیری افراد در فعالیت‌های مزبور دارند. به‌این‌منظور، با استفاده از نمونۀ 272 نفری از دانشجویان دانشگاه‌های شهر رشت فرضیات پژوهش آزمایش شد. نتایج نشان داد که خودکنترلی، پیوند اجتماعی و انتخاب عقلانی درمجموع حدود 51 درصد از تغییرات شرط‌بندی‌های ورزشی و حدود 43 درصد از تغییرات تمایل به شرط‌بندی‌های ورزشی را پیش‌بینی می‌کنند.  

چکیده مقالۀ حاضر گزارشی از پژوهشی میدانی در جامعۀ روستایی گیلان است  که به توصیف فرهنگ ماکیان‌داری می‌پردازد و نشان می‌دهد که ماکیان‌داری با نهادهای اجتماعی (خانواده و ازدواج، مذهب، حقوق و اقتصاد) ارتباط دارد و در آیینۀ فولکلور و سنت‌های شفاهی بازتاب وسیعی داشته‌است. حجم وسیع اطلاعات بازیافته از سنت‌های شفاهی روستاییان گیلانی، که شامل سنت‌های گفتاری، سنت‌های مادی و سنت‌های رفتاری است، اهمیت این سنت‌ها را در اندیشه و پیشه و فرهنگ مردم این منطقه نماین می‌کند؛ تاآنجاکه می‌توانیم حوزۀ فرهنگی گیلان‌زمین را "حوزۀ تمدن مرغ و تخم‌مرغ" بنامیم. این پژوهش از روش‌های انسان‌شناختی (مشاهده همراه با مشارکت، مصاحبه، مطالعۀ اسنادی و...) سود جسته‌است.  

چکیده برای استقرار نظام دموکراتیک وجود زمینه‌های اجتماعی- اقتصادی مناسب لازم است؛ ازاین‌رو، مطالعة علمی این‌زمینه‌ها می‌تواند چگونگی تحقق دموکراسی را تبیین کند. این‌پژوهش با هدف پاسخ به دو سؤال چیستی (براساس گونه‌شناسی آلموند و وربا) و چراییِ فرهنگ سیاسی دانشجویان دانشگاه گیلان (مبنی بر نظریة لیپست) صورت گرفته‌است. این‌مطالعه با روش پیمایش انجام شده‌است. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه بوده و جامعة آماری کلیة دانشجویان دانشگاه گیلان‌اند که 374 نفر آنها به‌شیوة نمونه‌گیری مطبّق انتخاب شده‌اند. براساس یافته‌های پژوهش، بین متغیرهای جنسیت، وضعیت تأهل، سطح تحصیلات، درآمد ماهیانة خانواده، وضعیت اشتغال و محل سکونت دانشجویان، با فرهنگ سیاسی آنها، رابطة معنادار و مستقیمی وجود دارد. 4/36 درصد پاسخگویان فرهنگ سیاسی محدود و 6/63 درصد آنها نیز فرهنگ سیاسی اطاعتی دارند.

چکیده امروزه، جایگاه غذا در زندگی انسان از نیازی فیزیولوژیک فراتر رفته و ابعاد اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی یافته ‌است. مردم‌شناسی غذا و تغذیه حوزه‌ای از پژوهش در مردم‌شناسی است که به بررسی ابعاد مختلف غذا در زندگی انسان می‌پردازد. مطالعة حاضر در چارچوب مردم‌شناسی غذا و تغذیه به بررسی فرهنگ غذایی اهالی شهرستان فومن (فومنات) پرداخته است. به‌این‌منظور، با استفاده از روش قوم‌نگاری نظام‌مند، تفسیری و چندمکانی فرهنگ غذایی شهرستان فومن توصیف، و رفتارها و آداب‌‌ورسوم مربوط به تغذیه در فصل‌های گرم سال بررسی‌ شده و نتایج به‌‌صورت درون­مایه­ها یا مؤلفه­های نظام غذایی سنتی استخراج و ارائه شده ‌است. برخی درون‌مایه‌‌های به‌دست‌آمده عبارت‌اند از: اصلی‌ترین مواد به‌کاررفته در غذاهای محلی فومن، نمود زبانی غذا، سفره، کنارغذا، منشأ مواد غذایی، ظروف، هویت، آمیختگی فرهنگی، سلامتی، غذای مراسم.  

چکیده هدف اصلی این مقاله مطالعة کیفی مخالف­خوانی­های دانش­آموزی و گفتمان
مدرسه­ای است. مطالعه با تکیه بر موردپژوهی جمعی و نمونه­گیری هدفمند از مصاحبه­های نیمه­سازمان­یافته، فردی و گروهی (گروه متمرکز) انجام شده‌است. به‌این‌منظور، با یازده‌نفر به­صورت فردی و یکصدنفر به‌صورت گروهی (درقالب پانزده‌جلسه) مصاحبه شد. سپس، مصاحبه­ها به‌شیوة تحلیل مضمون بررسی شدند. یافته­های تحقیق نشان می­دهد که هرچه ذهنیت خانواده با مدرسه مشترک باشد، ارزش­های مدرسه به­سهولت بازتولید می­شود و متعاقب آن، مخالف­خوانی­های
دانش­آموزی تقلیل می­یابد. کنش دانش­آموزان درمقابل قواعد مدرسه صرفاً اطاعت محض نیست، بلکه خلاقیت­هایی در زندگی روزمرۀ دانش­آموزان وجود دارد که برمبنای نظریۀ طفره می‌روند و به‌شیوه­های ابتکاری آنها را کنار می­گذارند. این شیوه­ها بسیاری از کردارهای زندگی روزمره، مانند ترک کلاس و مدرسه، استتار، غافل‌گیری، احتیاط، رازداری، بازی، نیرنگ، بدن­نمایی، نوع مصرف و... را شامل می­شوددوسرتو کنشگران از اجرای دقیق قوانین و اعمال رویه­های گفتمانی