مجله مطالعات اجتماعی ایران

زمینه‌های خشونت در مدرسه: تحلیل مضمون دیدگاه دانش‌آموزان سوم و چهارم ابتدایی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

شکیلا اکبری 1
داریوش بوستانی 2

1 کارشناسی ارشد؛ گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 دانشیار، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

10.22034/jss.2026.2068725.1915
چکیده
پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون به واکاوی زمینه‌های بروز خشونت در مدارس ابتدایی از منظر دانش‌آموزان پایه سوم و چهارم در شهر شیراز می‌پردازد. این تحقیق تلاش کرده است با تمرکز بر ادارک کودکان به‌عنوان کنشگران فعال فضای آموزشی، تصویری واقع‌گرایانه و چندوجهی از پدیده خشونت در مدرسه ارائه دهد. با توجه به تغییر ساختارها و مناسبات اجتماعی، ضرورت شنیدن صدای کودکان بیش‌ازپیش اهمیت یافته است. اطلاعات از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۸ دانش‌آموز گردآوری شد و با روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که خشونت در مدرسه محصول برهم‌کنش پیچیده عوامل ساختاری، فرهنگی و بین‌فردی است که در شش دسته اصلی سازمان یافت: شلوغی فضای آموزشی، قوانین نامنعطف، ویژگی‌های معلّم، ساختار فیزیکی خشونت‌زا، کودک‌ستیزی نظام‌مند و ناهماهنگی مسئولان مدرسه. این عوامل در کنار هم منجر به بازتولید خشونت به اشکال نمادین، ساختاری و مستقیم در محیط مدرسه می‌شوند که ضرورت بازنگری در سیاست‌ها و ساختارهای تربیتی موجود را گوشزد می‌کند.

کلیدواژه‌ها

خشونت در مدرسه
دانش‌آموزان ابتدایی
تحلیل مضمون
جامعه‌شناسی آموزش و پرورش
موضوعات
مجله مطالعات اجتماعی ایران

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 31 خرداد 1405

  • تاریخ دریافت 22 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 19 آبان 1404
  • تاریخ اولین انتشار 31 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار 31 خرداد 1405

صفحه اصلی

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما