بررسی جامعه‌شناختی نگرش به قتل‌های ناموسی و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن در شهر مریوان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه مازندران

2 کارشناس‌ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه مازندران

چکیده

قتل ناموسی هنجار اجتماعی دیرپایی است که با وجود وقوع تحول‌های گوناگون و عمیق در ابعاد حیات اجتماعیِ جوامع امروزی هم‌چنان پابرجا مانده است. هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی اثر هم‌زمان ساختارهای اجتماعی و فرآیندهای یادگیری بر نگرش به قتل­های ناموسی است. این پژوهش به‌صورت مقطعی و با استفاده از روش پیمایش انجام شده است. جامعة آماری پژوهش، تمام مردان و زنان بالای 18 سال شهر مریوان در استان کردستان بوده‌اند که 384 نفر از آنان به‌منزلة نمونة تحقیق انتخاب شدند. با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای و با ابزار پرسش‌نامه، داده‌های لازم گردآوری شد. چارچوب نظری تحقیق، نظریة ساختار اجتماعی‌ـ‌یادگیری اجتماعی رونالد ایکرز بوده است. نتایج توصیفی تحقیق نشان می‌دهد که یک‌پنجم از پاسخگویان،نگرش مثبتی به قتل‌های ناموسی داشته‌اند(27.6 درصد مردان و 5.3 درصد زنان)، درحالی‌که نگرش 2/38 درصد (28.1 درصد مردان و 55.6 درصد زنان) منفی بوده است. نتایج آزمون تحلیل رگرسیون نیز حاکی از آن است که متغیر یادگیری اجتماعی، قوی‌ترین و مهم‌ترین پیش‌بینی‌کنندة مستقیم نگرش مثبت به قتل ناموسی است. از میان عوامل ساختاری، متغیرهای احساس نابرابری جنسیتی، پذیرش باورهای مردسالارانه، و پای‌بندی به باورهای دینی سنتی، به‌ترتیب، مهم‌ترین متغیرهای پیش‌بینی‌کنندة نگرش مثبت به قتل ناموسی بوده‌اند. اثرگذاری متغیرهای ساختار اجتماعی بر نگرش به قتل ناموسی، با میانجی­گری متغیرهای یادگیری اجتماعی انجام می‌گیرد. 

کلیدواژه‌ها