نوع مقاله : علمی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران

2 عضو هیئت علمی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران

10.22034/jss.2021.138492.1463

چکیده

مقالۀ حاضر گزارش پژوهش تجربی است که به بررسی نحوۀ نگرش به پاندمی کرونا و مطالعۀ نگرش دینی در این دوران از منظر جامعه­شناسی شرّ در پیوند با جامعه­شناسی دین می­پردازد. نمونۀ تحقیق حاضر تشکیل شده است از 273 نفر از ایرانیان ساکن داخل کشور که به صورت آنلاین مورد پرسش قرار گرفته­اند. اهداف این تحقیق توصیفی عبارتند از 1) سنجش نگرش در مورد دوگانۀ ماهیت طبیعی ویروس کرونا در مقابل ماهیت الهی آن، 2) سنجش نگرش در مورد دوگانۀ خیر یا شرّ بودن ویروس کرونا، 3) بررسی همبستگی نگرش­ها در هر دو مورد با مؤلفه­های ایمان به خداوند. اولین یافتۀ پژوهش آن است که در اثر همبستگی­های موجود میان نگرش به دوگانه­های ماهیت الهی/طبیعی و خیر/شرّ بودن ویروس کرونا، دوگانۀ مرکب و جدید «خیرِ الهی» در مقابل «شرّ طبیعی» پدید آمده است. دومین و مهم­ترین یافته آن است که بررسی همبستگی میان مؤلفه­های ایمان به خدا از سویی، با نگرش به دوگانه­های خیرِ الهی و شرّ طبیعی از سوی دیگر، از وجود دو سنخ متفاوت دینداری در مواجهه با ویروس کرونا پرده برمی­دارد: دینداری تفکّرگرا و دینداری تصوّرگرا. دینداری تفکّرگرا پیرامون قطب شرّ طبیعی این دوگانه، و دینداری تصوّرگرا حول قطب خیرِ الهی آن شکل گرفته است. 

کلیدواژه‌ها

  • Alexander, Jeffrey Charles (2001). “Toward a Sociology of Evil: Getting beyond Modernist Common Sense about the Alternative to “the Good””, in: María Pía Lara (ed.), Rethinking Evil: Contemporary Perspectives. Berkeley: University of California Press, pp. 153-172.

 

  • Arendt, Hannah (1994). Essays in Understanding. New York: Harcourt, Brace & Co.

 

  • Baltar, Fabiola; Brunet, Ignasi (2012). “Social research 2.0: virtual snowball sampling method using Facebook”, Internet Research, 22, 1, 57-74. doi: 10.1108/10662241211199960.

 

  • Beirne, Piers (1983). “Cultural relativism and comparative criminology”, Contemporary Crisis, 7(4):371–391.

 

  • Bibave, Rahul N. (2007). “Drug Abuse: A Social Evil”, paper presented at –A One-day Seminar on “Curbing Drug Abuse: A Necessary Social Engineering” in E. Society’s Modern Law College, Pune, on 11th August, Online, Available from: <file:///D:/My%20Desktop/%D8%AE%D8%AF%D8%A7%20%D9%88%20%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%20%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C/%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9%20%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF/Social%20Evil/DRUG_ABUSE_A_SOCIAL_EVIL_pdf.pdf>, Accessed: October 13, 2020.

 

  • Cabrera, Isabel (2001). “Is God Evil?”, in: María Pía Lara (ed.), Rethinking Evil: Contemporary Perspectives. Berkeley: University of California Press, pp. 17-27.

 

  • Calder, Todd, (2020). “The Concept of Evil”, The Stanford Encyclopedia of Philosophy, Edward N. Zalta (ed.), URL

 <https://plato.stanford.edu/archives/sum2020/entries/concept-evil/>.

 

  • Choudhury, Hasina Julfa (2016). “Discrimination and Evils against Women in India”, International Research Journal of Social Sciences, Vol. 5(2), 25-27.
  • Cohen, Lawrence; and Bryant, Judith (2014). “The effect of ‘social evils’ on trustees’ decisions”, Trusts & Trustees, Vol. 20, No. 9: 882–890.

 

  • Cohen, Peter (1990). Drugs as a Social Construct. Universiteit van Amsterdam, Amsterdam.

 

  • Dadaji, Meshram Roshan; Khan, Zeenat A. (2017). “Unemployment: A social evil”, International Journal of Reflective Research in Social Sciences, Vol. 1, Issue 1: 24-26.

 

  • Delbanco, Andrew (1995). The Death of Satan: How Americans Have Lost the Sense of Evil Farrar. New York: Straus and Giroux.

 

  • Dorling, Danny (2010). “Social Evils – From Unemployment to Idleness to Prejudice: Some Suggestions for Mapping the Modern Equivalents of These Old Evils onto New Injustices”, Review of Economic Analysis, 2: 1-17.
  • Gupta, Rajeev; Kumar, Praneet (2007). “Social evils, poverty & health”, Indian J Med Res, 126: 279-288.
  • Harris, Jose (2009). “‘Social evils’ and ‘social problems’ in Britain, 1904–2008”, Joseph Rowntree Foundation, Online, Available from:

<https://www.jrf.org.uk/report/%E2%80%98social-evils%E2%80%99-and-%E2%80%98social-problems%E2%80%99-britain-1904%E2%80%932008>, Accessed: October 16, 2020.

 

  • Heckathorn, Douglas D. (2015). “Snowball Versus Respondent-Driven Sampling”, Social Methodol., 41(1): 352-366.

 

  • Hirvonen, Ari (2007). “The problem of evil revisited”, No foundations: Journal of extreme legal positivism, issue 3: 29-51.

 

  • Höffe, Otfried (2006). Kant's Cosmopolitan Theory of Law and Peace. Cambridge: Cambridge University Press.

 

  • Lara, María Pía, (2001). “Introduction, Contemporary Perspectives”, in María Pía Lara (ed.), Rethinking Evil: Contemporary Perspectives, Berkeley: University of California Press, pp.1-17.

 

  • Mangilal, Teelavath; Kumari, Teelavath Vijaya; Kavitha, Teelavath (2014). “Drug Abuse is a Global Social Evil - Special Reference with Indian Context”, International Journal of Pharmaceutical Research & Allied Sciences, 3, Issue 3, 1-9.

 

  • Morton, Adam (2004). On Evil (Thinking in Action). London: Routledge.

 

  • Neiman, Susan (2001). “What’s the Problem of Evil?”, in María Pía Lara (ed.), Rethinking Evil: Contemporary Perspectives, Berkeley: University of California Press, pp. 27-46.

 

  • Nussbaum, Martha C. (1986). The Fragility of Goodness: Luck and Ethics in Greek Tragedy and Philosophy. Cambridge: Cambridge University Press.

 

  • Parker, Charlie; Scott, Sam; Geddes, Alistair (2019). “Snowball sampling”, in: Paul Atkinson, Sara Delamont, Alexandru Cernat, Joseph W. Sakshaug, Richard A. Williams (eds.), SAGE Research Methods Foundations, <https://doi.org/10.4135/9781526421036831710>, Accessed: October 18, 2020.

 

  • Pickering, William Stuart Frederick; Rosati, Massimo (2008). “Suffering, Evil and Durkheimian Sociology: Filling a Gap”, in: W. S. F. Pickering & M. Rosati (eds.), Suffering and Evil: The Durkheimian Legacy, New York: Berghahn Books Press.

 

  • Plantinga, Alavin, (1974). God, Freedom, and Evil. Grand Rapids, MI: Wm. B. Eerdmans.

 

  • Poston, Ted (2012). “Social Evil”, in Jonathan L. Kvanvig (ed.), Oxford Studies in Philosophy of Religion, vol. V, Oxford: Clarendon Press, pp. 166-185.
  • Swinburne, Richard, (2004). The Existence of God, 2nd edition. New York: Oxford.
  • Waterman, Anthony M. C. (2014). “Inequality and Social Evil: Wilkinson and Pickett on The Spirit Level”, Faith and Economics, 63: 38-49.
  • Wilkinson, Iain, (2005). Suffering: A Sociological Introduction. Cambridge UK and Malden MA: Polity Press.