نوع مقاله : علمی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران

2 عضو هیات علمی دانشکده الاهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران

10.22034/jss.2021.138492.1463

چکیده

مقاله حاضر گزارش یک پژوهش تجربی است که به بررسی نحوه نگرش به پاندمی کرونا و مطالعه نگرش دینی در این دوران از منظر جامعه‌شناسی شرّ در پیوند با جامعه‌شناسی دین می‌پردازد. جامعه نمونه تحقیق حاضر تشکیل شده است از 273 نفر از ایرانیان ساکن داخل کشور که به صورت آنلاین مورد پرسش قرار گرفته‌اند. اهداف این تحقیق توصیفی عبارتند از 1) سنجش نگرش در مورد دوگانه ماهیت طبیعی در مقابل ماهیت الهی ویروس کرونا 2) سنجش نگرش در مورد دوگانه خیر یا شرّ بودن ویروس کرونا 3) بررسی همبستگی نگرش‌ها در هر دو مورد با مولفه‌های ایمان به خداوند. اولین یافته پژوهش آن است که در اثر همبستگی‌های موجود میان نگرش به دوگانه‌های ماهیت الهی/طبیعی و خیر/شرّ بودن ویروس کرونا، دوگانه مرکب و جدید خیرِ الهی در مقابل شرّ طبیعی پدید آمده است. دومین و مهم‌ترین یافته آن است که بررسی همبستگی میان مولفه‌های ایمان به خدا از سویی، با نگرش به دوگانه‌های خیرِ الهی و شرّ طبیعی از سوی دیگر، از وجود دو سنخ متفاوت دینداری در مواجهه با ویروس کرونا پرده برمی‌دارد: دینداری تفکّرگرا و دینداری تصّورگرا. دینداری تفکّرگرا پیرامون قطب شرّ طبیعی این دوگانه، و دینداری تصّورگرا حول قطب خیرِ الهی آن شکل گرفته‌اند.

کلیدواژه‌ها