تکثر هویت‌های پسرانه: صورت‌بندی‌های جدید از پسربودگی در میان نوجوانان شهر صومعه‌سرا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری رشته جامعه شناسی فرهنگی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

چکیده
زمینه و هدف: هویت‌های جنسیتی معاصر و الگوهای مردانگی دستخوش دگرگونی‌های عمیقی شده‌اند که نیازمند بررسی‌های تجربی دقیق هستند. بر همین اساس، پژوهش حاضر با هدف تحلیل الگوهای نوظهور مردانگی جوانان و کشف شیوه‌های جدید بازتعریف هویت پسرانه در میان نوجوانان پسر شهر صومعه‌سرا انجام شد تا درک عمیقی از لایه‌های پنهان جهان زیسته آنان به دست آید.
روش و دادهها: این پژوهش با رویکردی کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. مشارکت‌کنندگان پژوهش شامل ۱۳ نوجوان پسر ۱۸ ساله ساکن صومعه‌سرا بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته گردآوری و تحلیل شدند.
یافتهها: تحلیل داده‌ها به شناسایی هفت گونه پویای مردانگی جوانان انجامید: «پسر خوش‌چهره و فرم­دار»، «پسر کاریزماتیک و مرکز توجه جمع»، «پسر روشنفکر و منتقد فرهنگی»، «پسر آرام و منطقی»، «پسر منتقد گروه‌های پسرانه»، «پسر سرمایه‌محور و واقع‌گرا» و «پسر خودساخته». یافته‌ها نشان می‌دهد که مردانگی در این منطقه از الگوهای سنتی فاصله گرفته و به شکل­های متنوع‌تری درآمده که با توجه به نمونه مورد مطالعه می­توان درمورد آن صحبت کرد.
بحث و نتیجهگیری: مردانگی جوانان به مجموعه‌ای پویا از سبک‌های زندگی، زیبایی‌شناختی، ذهنی و اخلاقی تبدیل شده است که در تعامل با رسانه‌های جدید، خانواده، مدرسه و شبکه‌های اجتماعی شکل می‌گیرند. نسل جدید پسران با تمرکز بر تجربه‌های روزمره خود، به‌طور فعال در حال بازتعریف مرزهای هویت پسرانه و شیوه‌های نوین حضور خود در جهان اجتماعی هستند.

کلیدواژه‌ها


اسمیت، ف.، و رایلی، ا. (1394). نظریه فرهنگی. (مترجم: محسن ثلاثی)، تهران: نشر علمی.
بلیکی، ن. (۱۳۹۰). طراحی پژوهشهای اجتماعی (مترجم: حسن چاوشیان)، تهران: نشر نی.
ذکایی، م.، و میرزایی، س. (1384). پسرهای جوان و ارزش‌های مردانگی (پژوهشی در بین دانش‌آموزان متوسطه شهر تهران). مجله جامعه شناسی ایران، 1(3)، 70-96. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.17351901.1384.6.3.5.3
ذکایی، م.، و ویسی ، س. (1400). مردانگی‌های ایرانی در فضای مجازی: سطوح سنخ­ها، گفتمان­ها و منازعات. مجله جامعه شناسی ایران، 22(3)، 92-68. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.17351901.1400.22.3.4.4
سایت فرارو (1402). آمار مراجعه به کلینیک­های زیبایی 10 برابر شد.https://fararu.com/fa/news/664170 
سایت مشرق نیوز (1397). کدام کشورها بیشترین جراحی زیبایی را انجام می­دهند؟. https://www.mashreghnews.ir/news/939984
فولادیان، م.، قراول، ا.، و درخشان‌فر، ف. (1403). چالش‌ها و استراتژی‌های آشکارسازی هویت جنسیتی مردان ترنس در شهر مشهد. مجله مطالعات اجتماعی ایران، 18(4)، 157-133. https://doi.org/10.22034/jss.2025.2063771.1907
Anderson, E. (2009). Inclusive masculinity: The changing nature of masculinities. Routledge.
Bourdieu, P. (1987). Choses dites. Paris: Minuit.
Bourdieu, P. (1998). Practical reason: On the theory of action. Stanford University Press.
Connell, R. W. (1995). Masculinities. University of California Press.
Connell, R. W. (2000). The men and the boys. Allen & Unwin.
Connor, S., Edvardsson, K., Fisher, C., & Spelten, E. (2021). Perceptions and interpretation of contemporary masculinities in Western culture: A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(23), 12676. https://doi.org/10.3390/ijerph182312676 
Ferdiansyah, Y., Sanjita, S. R., & Sulastri, R. (2024). The transformation of masculinity in the post-patriarchy era: The reconstruction of contemporary male identity. Transformasi Maskulinitas di Era Post-Patriarki: Konstruksi Ulang Identitas Laki-Laki Kontemporer. UIN Sunan Gunung Djati Bandung. https://doi.org/10.51486/ijls.v1i1.207 
Flores Alvarez, J. (2023). New masculinities: Are they truly new? In Technology, science and culture: A global vision (Vol. IV, pp. 175–186). https://doi.org/10.5772/intechopen.101948 
Gibbs, G. R. (2007). Thematic coding and categorizing. In Analyzing qualitative data. Sage.
ISAPS. (2023). ISAPS global survey 2023: Full report and press releases. International Society of Aesthetic Plastic Surgery. https://www.isaps.org/discover/about-isaps/global-statistics/global-survey-2023-full-report-and-press-releases/   
Kaplan, D., Rosenmann, A., & Shuhendler, S. (2016). What about nontraditional masculinities? Toward a quantitative model of therapeutic new masculinity ideology. Men and Masculinities, 20(4), 393–416. https://doi.org/10.1177/1097184X16634738 
Kimmel, M. S. (2006). Manhood in America: A cultural history (2nd ed.). Oxford University Press.
Offer, S., & Kaplan, D. (2021). The “new father” between ideals and practices: New masculinity ideology, gender role attitudes, and fathers’ involvement in childcare. Social Problems, 68(4), 986–1009. https://doi.org/10.1093/socpro/spaa015 
Pascoe, C. J., & Bridges, T. (2016). Exploring masculinities: Identity, inequality, continuity and change. Oxford University Press.
Scott, P. (Medical reviewer), & D., E. (Writer). (2025). Plastic and cosmetic surgery statistics. MediHair. https://medihair.com/en/plastic-and-cosmetic-surgery-statistics/