تحلیل جامعه‌شناختی نحوه بازنمایی والدین در ایکس با تکیه بر کلان‌داده ها (مورد مطالعه کاربران فارسی زبان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد جامعه شناسی،دانشگاه تهران،تهران، ایران

2 استاد جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران ایران

3 استادیار مهندسی برق و کامپیوتر، دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه تهران،تهران، ایران

چکیده
زمینه و هدف: پژوهش حاضر با تکیه بر رویکرد علوم اجتماعی محاسباتی و در چارچوب نظریه‌های والدگری و روابط قدرت در خانواده، به تحلیل نحوه بازنمایی والدین توسط کاربران فارسی‌زبان پلتفرم ایکس (توییتر) می‌پردازد. هدف مطالعه، واکاوی تجربه‌های زیسته منعکس شده در ایکس توسط فرزندان و نحوه بازنمایی روابط خانوادگی در فضای مجازی است.
روش و دادهها: بدین منظور، با بهره‌گیری از تکنیک‌های داده‌کاوی و تحلیل کلان‌داده‌ها، یک میلیون توییت مرتبط در بازه زمانی مرداد ۱۴۰۲ تا اسفند ۱۴۰۲ گردآوری و از طریق نمونه‌گیری تصادفی و کدگذاری نظری در دو سطح موضوع‌محور و نظریه‌محور طبقه‌بندی شد.
یافتهها: نتایج نشان می‌دهد سه الگوی اصلی در بازنمایی والدین وجود دارد: «والدین همراه» (عاطفی و دموکراتیک)، «والدین اقتدارطلب» (سنتی و کنترل‌گر) و «والدین نابرابر» (برآمده از تفاوت‌های اجتماعی و اقتصادی).
بحث و نتیجهگیری: تصویر غالب، تصویری همدلانه و عاطفی از والدین ارائه می‌دهد، درحالی‌که توییت‌های انتقادی نسبت به وضعیت والدین از نظرطبقاتی یا اقتصادی (والدین نابرابر) در جامعه، بیشترین میزان تعامل کاربران را به خود اختصاص داده‌اند.

کلیدواژه‌ها


ادهم، م.، و خانیکی، ه. (1402). طیف‌سنجی نظرات ذینفعان درباره‌ی زیست آنلاین کودکان از طریق تحلیل شبکه‌ی اجتماعی توییترمجله مطالعات اجتماعی ایران. 17 (3)، 32-5. https://doi.org/10.22034/jss.2024.2011186.1798
بستان، ح. (۱۳۹۸). خانواده در اسلام. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
تافلر، ا. (1980).موج سوم. مترجم: شهیندخت خوارزمی. تهران، نشر سیمرغ.
زارعان، م.، و زارعان، م. (۱۳۹۹). خانواده در اسلام.  تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
زارعی، ر. (1399). اسلام و ساختار توزیع قدرت در خانواده با تاکید بر قدرت نرم و سخت، نخستین همایش ملی چالشها و راهکارهای تعالی نهاد خانواده در مذاهب اسلامی با محوریت آسیب های اجتماعی ، زاهدان. https://civilica.com/doc/1303358/
سالگانیک، م.ج. (1400). درآمدی بر علوم اجتماعی محاسباتی: پژوهش اجتماعی در عصر دیجیتال. مترجمان: عبدالحسین کلانتری، محمدحسین قطبی و ابراهیم دهنوی. تهران: سروش.
عباس پور آذر، ز.، عطایی‌فر، ر.، و مرادیان، ط. (1399) پیش بینی سبک هویت بر اساس رابطه فرزندپروری ادراک شده و نگرش منفی دختران نسبت به پدران. خانواده و پژوهش، ۱۷ (۳)، 26-7. https://dorl.net/dor/20.1001.1.26766728.1399.17.3.1.7
فضل‌پور، ز.، و منظمی‌تبار، ف. (1402). بررسی ارتباط سبک های فرزندپروری با مسئولیت پذیری اجتماعی دانش آموزان دختر پایه پنجم ابتدائی و نقش میانجی ویژگی های شخصیتی مادران در شهر همدان.  روانشناسی و علوم رفتاری ایران, 64(9)، 92-77. https://civilica.com/doc/2038916/
فیروزآبادی، س.ا. (1399). تحول در عصر فضای مجازی. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
گیدنز، آ. (۱۴۰۰).  جامعه‌شناسی (ویراست هفتم). مترجم: هوشنگ نایبی. تهران: نشر نی.
مالمیر، م.، و ابراهیمی، م. (1399). نوع شناسی ساختار قدرت در خانواده ایرانی. مطالعات راهبردی زنان, 22(87)، 32-7. https://doi.org/10.22095/jwss.2020.220454.2273
محمدی، س.ب. (1395). ساختار قدرت در خانواده‌: شناسایی انواع ساختار قدرت در خانواده‌های ایرانی. تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
مندمی، ش.، و رحیمی، ن. (۱۳۹۵). نگرش فرزندان نسبت به والدین خود، کنفرانس جهانی روانشناسی و علوم تربیتی، حقوق و علوم اجتماعی در آغاز هزاره سوم، شیراز.  https://civilica.com/doc/516721/
نصیری، ب.، و بختیاری، آ. (1403). آسیب شناسی تجربه زیسته مادران از دایه گری دیجیتال.  مطالعات راهبردی ارتباطات ۴(۴): 109-95. https://doi.org/10.22034/rcc.2024.2039838.1161
 
Adorno, T. W. (1950). The Authoritarian Personality. Harper & Brothers
Alsanie, S. I. (2015). Social media (Facebook, Twitter, WhatsApp) Used, and it's relationship with the university students contact with their families in Saudi Arabia”. Universal Journal of Psychology3(3), 69-72. https://doi.org/10.13189/ujp.2015.030302
Baumrind, D. (1966). “Effects of authoritative parental control on child behavior”. Child Development, 37(4), 887–907. https://doi.org/10.2307/1126611
Durkheim, É. (1984). The division of labour in society (W. D. Halls, Trans.). New York, NY: Free Press. (Original work published 1893).
Gil-Clavel, S., & Mulder, C. H. (2024). “Does Twitter Data Mirror the European North–South Family Ties Divide? A Comparative Analysis of Tweets About Family”. Population Research and Policy Review43(4), 48. https://doi.org/10.1007/s11113-024-09891-6
Holiday, S., Norman, M. S., & Densley, R. L. (2022). “Sharenting and the extended self: Self-representation in parents’ Instagram presentations of their children”. Popular communication, 20(1), 1-15.” https://doi.org/10.1080/15405702.2020.1744610
Lakoff, G. (2002). Moral politics: How liberals and conservatives think (2nd ed.). University of Chicago Press.
Lareau, A. (2003). Childhoods: Class, race, and family life. University of California Press.
McQuail, D. (2010). McQuail's mass communication theory. Sage publications.
Merrill, N., Booker, J. A., & Fivush, R. (2019). “Functions of parental intergenerational narratives told by young people”. Topics in Cognitive Science, 11(4), 752–773. https://doi.org/10.1111/tops.12356
Parsons, T. & Bales, R.F. (1955). Family, Socialization and Interaction Process. Free Press.
Pérez Martínez, V. M. (2016). “Las representaciones de la familia en Twitter: una panorámica desde la perspectiva de las virtudes sociales” [The representations of family in Twitter: an overview from the perspective of social virtues]. Church, Communication and Culture1(1), 47-72. https://doi.org/10.1080/23753234.2016.1181303
Sivak, E., & Smirnov, I. (2019). “Parents mention sons more often than daughters on social media”. Proceedings of the National Academy of Sciences, 116(6), 2039-2041. https://doi.org/10.1073/pnas.1804996116
Wall, G. (2022). “Being a good digital parent: representations of parents, youth and the parent–youth relationship in expert advice”. Families, Relationships and Societies, 11(3), 340-355. https://doi.org/10.1332/204674321X16146846761768
Wallace, L. N. (2022). “Associations between parental monitoring and parents’ social media use and social media perceptions”. Social Sciences & Humanities Open6(1). https://doi.org/10.1016/j.ssaho.2022.100294
دوره 19، شماره 2
تابستان 1404
صفحه 32-58

  • تاریخ دریافت 22 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 28 آذر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 28 آذر 1404
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1404