2
دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشگاه شهید بهشتی و مدرس دانشگاه پیام نور
چکیده
بهلحاظ تاریخی، نگرش نهادینهشدة دینی در کردستان، نوعی اسلام عرفانی و صوفیانه بودهاست که فرقههای گوناگونش، با وجود تفاوت در مناسک و نظام سلسلهمراتبیشان، جملگی، تمایزی بنیادین با انواع نگرشهای شریعتمدار و فقهمحور داشتهاند. از میان مکاتب گوناگون عرفانی، دو طریقت قادری و نقشبندی بیشترین پایگاه اجتماعی را در میان کردهای اهل سنت کسب کرده و حوزة نفوذ خود را در سرتاسر کردستان گستردهاند.
عوامل متعددی نظیر وقوع انقلاب اسلامی شیعی در ایران و برآمدن ایدئولوژی شیعی ازیکسو و انواع ایدئولوژیهای بنیادگرایانة سنی و شعلهورشدن رقابت میان آنان در ملل اسلامی، ازسوی دیگر، تأثیری بنیادین بر نگرشهای دینی همة جوامع مسلمان و نیز کردستان داشتهاست. تبدیلشدن این جریان پاناسلامی به خوانشی جدی و پرطرفدار در جهان اسلام و حمایتهای مالی، آموزشی و گاه لجستیکِ محافل و جریانهای قدرتمند عربی و اسلامی از باورمندان به این نحله در کردستان، بهمثابة عوامل اثرگذار، و نیز وجود عوامل سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کمککنندة داخلی، بهمثابة عوامل زمینهای، بستر مناسبی برای رشد و نضج آن در کردستان فراهم آوردهاست.
این پژوهش، بهشیوهای اسنادی و با تکیه بر منابع تاریخی، شواهد میدانی و رسانهای و آمارهای منتشرشدة بینالمللی، به بررسی شیوههای ورود و علل رشد و گسترش اسلام سلفی در میان کردهای اهل سنت ایران میپردازد. بهنظر میرسد، تغییرات سریعتر از آنچه تصور میشود، درحال رویدادن است و کردستان نیز همانند دیگر مناطق سنینشین خاورمیانه، از امواج بنیادگرایی شعلهور خاورمیانه در امان نباشد.
احمدی، یعقوب و نمکی، آزاد. (1395). اسلام بنیادگرا در تقابل با اسلام صوفیانه (تحلیل ریشههای جامعهشناختی رشد سلفیگری در کردستان). مجله مطالعات اجتماعی ایران، 10(2-3)، 4–35.
MLA
احمدی، یعقوب، و نمکی، آزاد. "اسلام بنیادگرا در تقابل با اسلام صوفیانه (تحلیل ریشههای جامعهشناختی رشد سلفیگری در کردستان)"، مجله مطالعات اجتماعی ایران، 10، 2-3، 1395، 4–35.
HARVARD
احمدی، یعقوب، و نمکی، آزاد. (1395). 'اسلام بنیادگرا در تقابل با اسلام صوفیانه (تحلیل ریشههای جامعهشناختی رشد سلفیگری در کردستان)'، مجله مطالعات اجتماعی ایران، 10(2-3), pp. 4–35.
CHICAGO
احمدی، یعقوب و نمکی، آزاد، "اسلام بنیادگرا در تقابل با اسلام صوفیانه (تحلیل ریشههای جامعهشناختی رشد سلفیگری در کردستان)." مجله مطالعات اجتماعی ایران، 10 2-3 (1395): 4–35,
VANCOUVER
احمدی یعقوب، نمکی آزاد. اسلام بنیادگرا در تقابل با اسلام صوفیانه (تحلیل ریشههای جامعهشناختی رشد سلفیگری در کردستان). مجله مطالعات اجتماعی ایران. 1395;10(2-3):4–35.