زنان معلول ایرانی: بازنمود خود در اینستاگرام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه علوم اجتماعی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

2 دانشجوی دکترای جامعه شناسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

چکیده
اینستاگرام به‌عنوان پلتفرم شبکه اجتماعی نقش مهمی در بازنمود خود دارد. معلولان با استفاده از اینستاگرام می‌توانند به بازنمود خود و کاهش انگ اجتماعی دست بزنند. هدف پژوهش حاضر شناخت نحوه بازنمود خود زنان معلول در اینستاگرام است. این پژوهش بر مبنای نظریه گافمن در زمینه مدیریت تأثیر و انگ اجتماعی و دیدگاه پسا‌فمینیستی و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. تصاویر و کپشن‌های پست‌های اینستاگرامی شانزده زن معلول ایرانی که در اینستاگرام فعال بودند، تحلیل شده است. بر اساس نتایج، زنان معلول برای مدیریت تأثیر و کاهش انگ معلولیت، از تصاویری با محتوای آراستگی، حضور و فعالیت خارج از منزل، مهرورزی و عشق‌ورزی استفاده می‌کنند. در محتوای کپشن‌ها بیشتر به رابطه خود با جهان (دیگران، خدا، طبیعت و اشیا) توجه شده و کمترین تأکید روی ماهیت جهان بوده است. در معرفی خود، تم‌های مربوط به قدرتمندی، توانمندی، قوی بودن و شادی تکرار شده است. بلاگرها با استفاده از ترکیب تصویر و متن به انتقال پیام "زن معلول، ناتوان نیست" مبادرت می‌ورزند.
 

کلیدواژه‌ها


رضائی، مهدی و پرتوی، لطیف (1394). "زنان معلول و تعامل با جامعه (مطالعه ی کیفی زندگی اجتماعی زنان معلول)". مطالعات راهبردی زنان، 17(67): 44-7.
سالنامه آماری کشور (1395). فصل بهزیستی و تأمین اجتماعی، تهران: مرکز آمار ایران.
سجادی، حمیرا و زنجری، نسیبه (1394). "معلولیت (ناتوانی) در ایران: شیوع، ویژگی‌ها و همبسته‌های اقتصادی و اجتماعی آن". آرشیو توانبخشی (توانبخشی)، 16(1):47-36.
غلامرضاکاشی، محمدجواد (1391). "تحلیل فضا به مثابة گفتمانکاوی میدانی"، مجله مطالعات اجتماعی ایران، 5 (2): 127-99.
گافمن، اروینگ (1386). داغ ننگ، مترجم: مسعود کیانپور، تهران: نشر مرکز.
گافمن، اروینگ (1391). نمود خود در زندگی روزمره. مترجم: مسعود کیانپور. تهران: نشر مرکز.
گروسی، سعیده (1396). مقدمه‌ای بر روانشناسی اجتماعی با رویکرد جامعه‌شناختی، انتشارات جامعه‌شناسان.
محسنی تبریزی، علیرضا و زرین کفشیان، غلامرضا (1394). "بررسی عوامل مؤثر بر طرد اجتماعی معلولان: مطالعۀ موردی معلولان جسمی و حرکتی تحت پوشش بهزیستی شهرستان ری". بررسی مسائل اجتماعی ایران، 6(2): 352-327.
منتظرقائم، مهدی و الهی فر، کبری (1391). "وبلاگ‌نویسان دارای معلولیت: تجربه مقتدرسازی فردی ـ اجتماعی در فضای وبلاگ". فصلنامه رفاه اجتماعی، 12(47): 355-319.

  • تاریخ دریافت 01 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 20 اسفند 1403
  • تاریخ پذیرش 17 اردیبهشت 1404
  • تاریخ اولین انتشار 17 اردیبهشت 1404
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1403