بررسی تعاملات شهری؛ پویایی رفتار اجتماعی در فضاهای عمومی سنندج

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری جامعه‌شناسی بررسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه خوارزمی، تهران،ایران.

2 دانشیار گروه جامعه شناسی دانشگاه خوارزمی تهران

چکیده
فضاهای عمومی نقش حیاتی در شکل­دهی به بافت اجتماعی یک شهر و تقویت تعاملات بین ساکنان متنوع آن دارند. مطالعات نشان داده‌اند که خیابان‌ها و فضاهای عمومی طراحی شده با زیرساخت اجتماعی قوی می‌توانند به کاهش تنش‌های روزمره کمک کرده و درک اجتماعی را ترویج دهند. این فضاها به عنوان نقاط دیدار عمومی عمل می‌کنند که افراد دارای پیشینه­های مختلف در آنجا همزیست می‌شوند، ایده‌ها را تبادل می‌کنند و در تعاملات اجتماعی شرکت می‌کنند؛ این امر منجر به سرزندگی فضاهای شهری می‌شود.
این مطالعه به روابط پیچیده بین وضعیت‌های ذهنی افراد، پویایی­های رفتار اجتماعی و عوامل محیطی موثر بر رفتار می‌پردازد. برای دستیابی به این هدف، نقش زیرساخت­های اجتماعی، در شکل­گیری روابط با غریبه‌های شهری مورد بررسی قرار گرفته و مفاهیم ارزشمندی را در ترویج مراقبت اجتماعی، احترام و همزیستی مسالمت‌آمیز در محیط‌های شهری ارائه می­دهد. نظر به تفکیک دو شیوه رفتار با غریبه­های شهری، به روشن کردن تأثیر عوامل مختلف بر شیوه­های دانایی خیابان و آداب خیابان پرداخته شده است.
سنندج، به عنوان شهری که تجربه رشد سریع جمعیت و تنوع جمعیتی را داشته، محیطی منحصر به فرد برای مطالعه همزیستی شهری ارائه می‌دهد. ساکنان، به واسطه مهاجرت از مناطق مختلف داخل و خارج استان کردستان به این شهر، پیشینه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی متنوعی را به همراه دارند. این تنوع نه تنها منظر اجتماعی شهر را غنی می‌کند بلکه فرصت‌هایی برای تعاملات و تبادلات فرهنگی فراهم کرده است.
مقاله حاضر، در چارچوب مطالعه زندگی عمومی در خیابان‌های سنندج و با هدف روشن کردن الگوهای رفتاری شهروندان در بین غریبه‌های شهری انجام شده و ضمن پرداختن به وضعیت همزیستی، موارد موثر بر تعاملات خیابانی را مورد بررسی قرار داده و توانسته است به درکی از چالش‌های پویایی اجتماعی شهری و مکانیسم‌های تعاملات در دنیای غریبه­ها دست پیدا کند.
با استفاده از روش‌هایی نظیر ضرایب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر، سعی گردیده است عوامل پنهانی که بر رفتار غریبه‌های شهری تأثیر می‌گذارند و تعاملات آن‌ها با محیط عمومی شهر را کشف نماید. این چارچوب نظری به محققان امکان می‌دهد تا تعامل بین کنش فردی، اصول اجتماعی و تنظیمات فضایی در شکل‌دهی تجربه شهری را تحلیل کنند.
 

کلیدواژه‌ها


بنت، اندی (1398). فرهنگ و زندگی روزمره. ترجمه لیلا جوافشانی و حسن چاوشیان، تهران: نشر اختران.
تانکسین، فرن (1394). فضا، شهر و نظریۀ اجتماعی، مناسبات اجتماعی و شکل‌های شهری. ترجمه حمیدرضا پارسی و آرزو افلاطونی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
جاکوبز، جین(1396). مرگ و زندگی شهرهای بزرگ آمریکا. ترجمه حمید رضا پارسی و آرزو افلاطونی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
دورشمیت، یورگ (1396). زندگی روزمره در شهرهای جهانی. ترجمه علیرضا مرادی و سیاوش قلی پور. تهران: انتشارات تیسا.
زمانی، فاروق (1391). بررسی میزان گرایش کودکان دو زبانه به طرف زبان پدری یا مادری (زبان کردی سنندجی یا اردلانی و زبان اورامی) در شهرستان سنندج. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته زبانشناسی همگانی. گروه زبان شناسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه کردستان.
ژیلنیسن، آندژی (1394). فضا و نظریه اجتماعی. ترجمه محمود شورچه. تهران: انتشارات پرهام نقش.
سنت، ریچارد (1398). احترام: تکوین منش در جهان نابرابری­ها. ترجمه بهنام ذوقی رودسری، تهران: انتشارات شیرازه.
کسلر، دیرک (1394). نظریه‌های روز جامعه شناسی، از ایزنشتات تا پسامدرن. ترجمه کرامت الله راسخ. تهران: نشر آگه.
کلاینبرگ، اریک (1400). کاخ­هایی برای مردم (زیرساختهای اجتماعی، مبارزه با نابرابری و قطبی شدن و افول حیات مدنی. ترجمه حسین ایمانی جاجرمی. چاپ دوم، تهران: نشر شیرازه.
گل، یان و برجیت سوار (1396). چگونه زندگی همگانی را مطالعه کنیم؟. ترجمه مصطفی بهزاد پور، محمدرضا ندوشن و احمد رضایی. تهران: موسسه علم معمار رویال.
مدنی پور علی (1387). فضاهای عمومی و خصوصی شهر. ترجمه دکتر فرشاد نوریان. تهران: شرکت پردازش و برنامه ریزی شهری.
هاروی، دیوید (1395). از حق به شهر تا شهرهای شورشی. ترجمه خسرو کلانتری و پرویز صداقت. تهران: انتشارات آگه.
دوره 18، شماره 2 - شماره پیاپی 2
تابستان 1403
صفحه 153-179

  • تاریخ دریافت 26 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری 28 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 04 اسفند 1403
  • تاریخ اولین انتشار 04 اسفند 1403
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1403