بررسی اثرات سرمایه اجتماعی بر فساد مالی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه اقتصاد اسلامی و بانکداری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترای اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده
فساد مالی یکی از مهمترین علل تضعیف رشد و توسعه اقتصادی است. بانک جهانی موضوع حکمرانی خوب را به عنوان سرلوحه سیاست­های اقتصادی دولت­ها بویژه در کشورهای توسعه­نیافته و درحال توسعه مطرح کرده است. یکی از مهمترین شاخصه­های حکمرانی خوب نیز مبارزه و ریشه­کنی فساد است. اهمیت مبارزه با فساد موجب شده طی سالهای اخیر مطالعات گسترده­ای در باب عوامل اثرگذار بر کنترل فساد مالی انجام شود.
هدف مقاله حاضر بررسی اثرات سرمایه اجتماعی بر فساد مالی در ایران است. برای این منظور پس از برآورد فازی سرمایه اجتماعی و فساد مالی در ایران، از الگوی خودرگرسیونی با وقفه­های توزیعی (ARDL) برای برآورد رابطه بلندمدت مدل فساد مالی استفاده شد. نتایج نشان می­دهد کشش فساد مالی نسبت به سرمایه اجتماعی طی دوره 1399-1360 منفی و معادل 0.52- درصد است. این یافته تاییدی بر این واقعیت است که در بلندمدت با تقویت سرمایه اجتماعی در کشور، حجم فساد مالی کاهش خواهد یافت.
 

کلیدواژه‌ها


آقانصیری، مریم (1389). «نقش سرمایه اجتماعی در ارتقاء بهره‌وری نیروی کار». فصلنامه مجلس و پژوهش. سال 17، شماره 63: 111-138.
خلف خانی، مهدی (1388). «بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و فساد اداری». فصلنامه راهبرد، دوره 18، شماره 53: 39-55.
دانایی­فرد، حسن؛ مولوی، زینب و سهرابی، آرزو (1400). «جنبة تاریک سرمایة اجتماعی: بررسی نقش سرمایة اجتماعی در تمایل به فساد اداری». فصلنامه مدیریت سرمایه اجتماعی، دوره 8 شماره 3: 425-449.
دهقان، محسن؛ رحمانی فیروزجاه، علی و عباسی، علی اصغر (1398). «بررسی ارتباط و تاثیر ادراک فساد بر سرمایه اجتماعی (مطالعه موردی: جمعیت شهری استان مازندران)». راهبرد اجتماعی فرهنگی، شماره 32: 127-162.
راغفر، حسین (1387). «اقتصاد سیاسی فساد». فصلنامه مجلس و راهبرد، سال چهاردهم، شماره ۵۸: 9-45.
زاهدی، محمدجواد؛ ملکی، امیر و حیدری امیر ارسلان (1387). «فقر و سرمایه اجتماعی». فصلنامه رفاه اجتماعی، سال هفتم، شماره 28: 79 -106.
سعادت، رحمان (1387). «برآورد روند سرمایه اجتماعی در ایران». مجله تحقیقات اقتصادی، شماره 83: 41-56.
شریفیان ثانی، مریم (1380). «سرمایه اجتماعی: مفاهیم و چارچوب‎‌های نظری». فصلنامه علمی و پژوهشی رفاه، سال اول، شماره 2: 5-18.
صیادزاده، علی و علمی، زهرا (1392). «رابطه فساد و سرمایه اجتماعی در الگوهای رشد». فصلنامه رفاه اجتماعی، دوره 13 شماره 50: 24-42.
عبداللهی، محمد و موسوی، میرطاهر (1386). «سرمایه اجتماعی در ایران؛ وضعیت موجود، دورنمای آینده و امکان‌شناسی گذار». فصلنامه رفاه اجتماعی، سال ششم، شماره 25: 87-95.
غروی، مهدی زاهد؛ کریمی پتانلار، سعید؛ علمی، زهرا و گلیک حکیم ابادی، محمدتقی (1396). «علل، آثار و روند فساد مالی اقتصاد ایران: رویکرد اثار عدیده- علل عدیده». دو فصلنامه علمی مطالعات و سیاست­های اقتصادی، دوره 4، شماره 2، شماره پیاپی 8: 101-126.
غفاری، غلامرضا (1384). سنجش سرمایه اجتماعی. مجموعه مقالات سمپوزیوم سرمایه اجتماعی و رفاه اجتماعی، تهران: دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی.
فاین، بن (1385). سرمایه اجتماعی و نظریه اجتماعی: اقتصاد سیاسی و دانش اجتماعی در طلیعه هزاره سوم (مترجم محمدکمال سروریان). انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
فیلد، جان (1388). سرمایه اجتماعی (مترجم: غلامرضا غفاری و حسین رمضانی). تهران: انتشارات کویر.
کلمن، جیمز (1377). بنیاد‌های نظریه اجتماعی. ترجمه منوچهر صبوری. تهران: نشر نی،.
مرادی مریم، (1393). «بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی بر کاهش فساد اداری در شرکت پست جمهوری اسلامی ایران». پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
مومنی، فرشاد؛ شاکری، عباس و عظیمی دخت، سیدمحسن (1398). «تحلیلی بر ویژگی‌های سیاست‌های ضد فساد با تأکید بر ساختار نظم اجتماعی». فصلنامه سیاست­گذاری اقتصادی،  دوره 11، شماره 21: 103-124.
میرزاوند، فضل الله؛ رهبر، فرهاد و زال پور غلامرضا (1381). بازشناسی عارضه فساد مالی: ماهیت، گونه­ها، پیامدها و آموزه­های تجربی. ناشر: جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران.

  • تاریخ دریافت 26 مهر 1402
  • تاریخ بازنگری 16 فروردین 1403
  • تاریخ پذیرش 15 اردیبهشت 1403
  • تاریخ اولین انتشار 31 خرداد 1403
  • تاریخ انتشار 31 خرداد 1403