استراتژی عرفان عامه در مواجهه با مخاطرات کولبری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه

2 کارشناسی ارشد مطالعات فرهنگی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه

چکیده
در حداقل یک دهه اخیر اخیر، حیات اقتصادی روستاهای مرزی بخش نوسود از توابع شهرستان پاوه استان کرمانشاه، به دلیل شرایط نامناسب اقتصادی و موقعیت مرز با پدیده‌ کولبری گره خورده است. کولبری فعالیتی موقتی، استرس‌زا و ریسک‌پذیر است. هدف پژوهش بررسی نقش اقتصاد مرزیِ پرمخاطره در تشدید اقبال به عرفان عامه است. روش پژوهش، کیفی با استفاده از نظریه‌ زمینه‌ای و گردآوری اطلاعات با استفاده از مصاحبه عمیق با فعالان کولبری در بخش نوسود بوده است. یافته‌ها نشان داد ریسک‌پذیری، حس رقابت، عدم ثبات شغلی، شرایط محیطی، عدم اطمینان به اطرافیان به عنوان شرایط زمینه‌ای و دسترسی آسان به عناصر عرفان عامه و ایجاد قوت قلب عوامل مداخله‌‌گری هستند که منجر به اتخاذ استراتژی‌هایی مانند دعانویسی، فال‌گیری، رجوع به تعبیرگر خواب و افراد مقدس از سوی برخی افراد درگیر در فعالیت کولبری شده است که از آن به عنوان استراتژی عرفان عامه یاد شده است. پیامد چنین استراتژی، فرسایش اعتماد عمومی، مقبولیت عرفان عامه و ایجاد آرامش برای ادامه مشاغل همراه با ریسک عنوان شده است.
 

کلیدواژه‌ها


پل ویلِم، ژان (1395). دین و عقلانی شدن. ترجمه علیرضا خدامی. تهران: نشر نی.
ریچاردز، بری (1394). روانکاوی فرهنگ عامه. ترجمه حسین پاینده. تهران: مروارید.
سراج زاده، سید حسین؛ جواهری، فاطمه؛ افلاکی عربانی، سارا (1399). "زمینه‌ها و پیامدهای بهره‌گیری از دعانویسی و فال‌گیری (مطالعه نمونه‌ای از زنان تحصیل‌کرده شهر رشت)"، فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، سال شانزدهم، شماره 61: 97-120.
جواهری، فاطمه (1381). "مطالعه جامعه‌شناختی پدیده دعانویسی در ایران"، نشریه پژوهشنامه ادبیات و علوم انسانی، شماره 35:85-63.
خالق‌پناه، کمال؛ میرزاوندیان، فاطمه؛ جلوند، اختر (1395). "دین عامه، ناکامی‌های عینی و استراتژی زنانۀ امیدواری: مطالعه تجربه دعانویسی در شهر سنندج"، فصلنامه پژوهشنامه مددکاری اجتماعی، سال اول، شماره 4: 1-35.
قادرزاده، امید و غلامی، فاطمه (1393). "تحلیل تجربه زنان سنندجی از فال‌گیری (مطالعه کیفی دلایل و  پیامدهای فال‌گیری)"، جامعه‌شناسی کاربردی، سال بیست و ششم، شماره پیاپی(58)، شماره 2: 107-124.
همیلتون، ملکم (1387). جامعه‌شناسی دین. ترجمه محسن ثلاثی. تهران: نشر ثالث.
 
 
دوره 17، شماره 4
ویژه نامه مرز و مرزنشینی
زمستان 1402
صفحه 5-27

  • تاریخ دریافت 05 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 05 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 11 مهر 1403
  • تاریخ اولین انتشار 01 آبان 1403
  • تاریخ انتشار 01 آبان 1403