نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه مطالعات زنان، مؤسسۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

2 دکتری مطالعات ‌زنان دانشگاه تربیت ‌مدرس

10.22034/jss.2021.250979

چکیده

با شروع همه‌گیری بیماری کوویدـ19، به‌موازات تغییرات اقتصادی و اجتماعی در جوامع، حوزۀ خصوصی نیز از این تغییرات بی‌‌بهره نمانده ‌است. فشار اقتصادی ناشی از بیکاری هر یک از زن یا مرد در خانواده، افزایش نقش‌های مراقبت‌‌کنندگی در مقابل بیماری، بار نقشی آموزش از راه ‌دور کودکان بر روی والدین به تغییرات متفاوتی در حوزۀ خانواده به‌ویژه درمورد نقش‌های جنسیتی زنان منجر شد. این مقاله با مطالعۀ تطبیقی داده‌های کشورهای دیگر در این حوزه و با روش کیفی بر آن است تا برپایۀ نظریۀ اخلاق مراقبت در زنان، الگوی فشار نقش‌‌های چند‌گانۀ ناشی از بیماری کرونا را بر زنان به‌تصویر کشد. یافته‌های تطبیقی متفاوت نشان‌ می‌دهدکه زنان نه‌تنها در معرض ازدست‌دادن نقش شغل خود هستند، بلکه با توجه به اخلاق مراقبت در آنان، نقش‌‌های والدگری را بیش از گذشته بر دوش می‌کشند. بنابراین شکاف جنسیتی بزرگی میان زنان و مردان وجود دارد و تفاوتی میان داده‌های حاصل از کشورهای توسعه‌یافته و در حال‌توسعه‌ نیست.

کلیدواژه‌ها

  1. اُفه، کلاوس (1384) «چگونه می‌توان به شهروندان اعتماد داشت؟»، در: سرمایة اجتماعی: اعتماد، دموکراسی و توسعه، کیان تاجبخش، ترجمة افشین خاکباز و حسن‌ پویان، تهران: شیرازه.

    چلبی، مسعود (1375) جامعه‌شناسی نظم: تشریح و تحلیل نظری نظم اجتماعی، تهران: نشر نی.

    چلبی، مسعود (1393) «به طرف یک نظریة عمومی اولیة سرمایة اجتماعی»، در: تحلیل نظری و تطبیقی در جامعه‌شناسی، تهران: نشر نی.

    داوودی، ملیحه؛ حیدری، عباس (1400) «نگرشی بر چالش‌های اخلاقی تجربه‌شده توسط پرستاران مراقبت از بیماران مبتلا به کووید19»، فصلنامۀ آموزش و اخلاق، شمارۀ 1و 2: 85ـ96.

    رامفل، مامفلا (1387) جوامع دانش‌محور: چالش‌های جدید برای آموزش‌ عالی، ترجمة مرضیه مختاری‌پور و مصطفی عمادزاده، اصفهان: جهاد دانشگاهی.

    رفیع‌پور، فرامرز (1395) موانع رشد علمی ایران و راه‌حل‌های آن، به ضمیمة کرسی‌های نظریه‌پردازی، کاربرد و محدودیت، تهران: شرکت سهامی انتشار.

    مذهبی، سارویه؛ نصیری حامد، رضا (1399) «اخلاق مراقبت زنانه و بازاندیشی در مفهوم خودآئینی»، فصلنامۀ سیاست و توسعه، شمارۀ1: 1-29.

     

    Andrew, A.; Cattan, S.; Costa Dias, M.; Farquharson, C.; Kraftman, L.; Krutikova, S.; Phimister, A.; Sevilla, A. (2020) “The gendered division of paid and domestic work under lockdown”, IZA Discussion Paper, 13500: 1–30

    Aladeen Alloubani, Khater; We. Akhu-Zaheya, L.; Almomani , M.; Alashram, S. (2021) “Nurses’ Ethics in the Care of Patients”, Frontiers in Medicine, vol. 8:1-35

    Bilwani, S.; Anjum, G. (2021) “Gender Differences in Making”, Moral Decisions: The Ethics of Care Perspective in Pakistan”, Ethics and Social Welfare, No.16 : 1-18

    Brown, R. P.; Day, E. A. (2006) “The difference isn’t black and white: Stereotype threat and the race gap on Raven’s Advanced Progressive Matrices”, The Journal of Applied Psychology, No.91(4): 979-985.

    Butler, J. K. (1991) “Toward Understanding and Measuring Conditions of Trust: Evolution of a Conditions of Trust Inventory”, Journal of Management, No.17: 643-663.

    Cadinu, M.; Maass, A.; Rosabianca, A.; Kiesner, J. (2005) “Why do women underperform under stereotype threat? Evidence for the role of negative thinking” Psychological Science, No.16(7): 572-578

    Chauhan, P. (2020) “Gendering COVID-19: Impact of the Pandemic on Women’s Burden of Unpaid Work in India”, Gender Issues, 1-25.

    Craig, L.; Churchill, B. (2021) “Dual‐earner parent couples’ work and care during COVID‐19. Gender”, Work & Organization, No.28: 66-79.

    Deshpande, A. (2020) “The COVID-19 Pandemic and Gendered Division of Paid and Unpaid Work: Evidence from India” (No. 13815), IZA Discussion Papers.

    Dugarova, E. (2020) “Unpaid care work in times of the covid-19 crisis: Gendered impacts, emerging evidence and promising policy responses”, Paper prepared for the UN Expert Group Meeting “Families in development:Assessing progress, challenges and emerging issues. Focus on modalities for IYF+30: 1-19

    Farré, L.; Fawaz, Y.;  González, L.; Graves, J. (2020) “How the COVID-19 Lockdown Affected Gender Inequality in Paid and Unpaid Work in Spain”, IZA – Institute of Labor Economics.

    Flores. K. Y.;  Riveros, E. R.;  Campillay, M, (2021) “Ethics of Care and Nursing Care Enfermería”, Cuidados Humanizados, No.10(1): 03-17,

    Gilligan, C. (2008) Moral Orientation and Moral Development. The Feminist Philosophy Reader, Boston: McGraw-Hill.

    Gilligan, C). 1985( “In a Different Voice: Women's Conceptions of Self and of Morality”, S&F Online, Double Issue: 3.3 & 4.1

    Harth, N. S.; Mitte, K. (2020) “Managing multiple roles during the COVID-19 lockdown: Not men or women, but parents as the emotional “loser in the crisis”, Social Psychological Bulletin, No.15(4): 1-17.

    Hank, K.; Steinbach, A. (2020) “The virus changed everything, didn’t it? Couples’ division of housework and childcare before and during the Corona crisis”, Journal of Family Research, No.1: 1–16.

    Hogg, M. A.; Turner, J. C. (1987) “Intergroup behaviour, self-stereotyping and the salience of social categories”, British Journal of Social Psychology, No.26(4): 325-340.

    ILO. (2020) “Conditions of Work and Equality Department, The COVID-19 response: Getting gender equality right for a better future for women at work”, Policy Brief: 1-11

    Jia, Y.; Chen, O.;  Xiao, Z.; Xiao, J. (2020)  “Junping Bian and Hongying Jia, Nurses’ ethical challenges caring for people with COVID-19: A qualitative study”, Nursing Ethics, No.28(1): 1-13

    Karyn E. Miller. (2021) “The ethics of care and academic motherhood amid COVID-19”, Gender, Work & Organization, No.28(S1): 260–265

    Klauer, K. C.; Hölzenbein, F.; Calanchini, J.; Sherman, J. W. (2014) “How malleable is categorization by race? Evidence for competitive category use in social categorization”, Journal of Personality and Social Psychology, No.107(1): 21-40

    Kohlberg, L.; Hersh, H. R (1977) “Moral development: A review of the theory, Theory Into Practice”,  Moral Development, vol. 16, No. 2: 53-59

    Lim, L. L. (2020) “The socioeconomic impacts of COVID-19 in Malaysia: Policy review and guidance for protecting the most vulnerable and supporting enterprises”, ILO: 1-104

    Long, H. (2020). “U.S. now has 22 million unemployed, wiping
    out a decade of job gains”, The Washington Post. Retrieved from https://
    www.washingtonpost.com/business/2020/04/16/unemployment-claims-
    coronavirus/

    Manzo, L. K. C.; Minello, A. (2020) “Mothers, childcare duties, and remote working under COVID-19 lockdown in Italy: Cultivating communities of care”, Dialogues in Human Geography, No.10(2): 120-123.

    McLaren, H. J.; Wong, K. R.; Nguyen, K. N.; Mahamadachchi, K. N. D. (2020) “Covid-19 and women’s triple burden: Vignettes from Sri Lanka, Malaysia, Vietnam and Australia”, Social Sciences, No.9(5): 87.

    Moser, C. (1993) Gender planning and development: Theory, practice and training, London and New York: Routledge.

    Oswald, D. L.; Lindstedt, K. (2006) “The content and function of gender self-stereotypes: An exploratory investigation”, Sex Roles, No.54(7-8): 447-458

    OXFAM. (2020) “Gender analysis of the covid-19 pandemic in Iraq Conducted in Kirkuk, Diyala and Sulaimaniyah governorates”, Oxfam
    Research Reports
    :1-45

    Prime, H.; Wade, M.; Browne, D. T. (2020) “Risk and resilience in family well-being during the COVID-19 pandemic”, American Psychologist, No.75(5): 631–643

    Rahama, A. A. (1997) “Gender role in crisis situation: The case of famine in 1984-85”, The Ahfad Journal, No.14(2): 4.

    Reichelt, M.; Makovi, K.; Sargsyan, A. (2021) “The impact of COVID-19 on gender inequality in the labor market and gender-role attitudes”, European Societies, No.23(sup1): 228-245.

    Slote, M. (2007) “The ethics of care and empathy, Routledge Taylor & Francis Group”, ISBN 0-203-94573-5. Master e-book ISBN.

    Turner, J. C.; Hogg, M. A.; Oakes, P. J.; Reicher, S. D.; Wetherell, M. S. (1987) Rediscovering the social group: A self-categorization theory”, Oxford, United Kingdom: Basil Blackwell.

    1. (2020) “Policy Brief: The Impact of COVID-19 on Women, Published by UN Women: 1-21

    UN Women Turkey Office (2020) “The economic and social impact of COVID-19 on women and men Rapid Gender Assessment of COVID-19 implications in Turkey”, Published by UN Women: 1-49

    UNICEF (2020) “Gender Alert on Covid-19 Afghanistan”, Published by UN Women: 1-10

    UNESCO (2021) “UNESCO figures show two thirds of an academic year lost on average worldwide due to Covid-19 closures”, https://en.unesco.org/news/unesco-figures-show-two-thirds-academic-year-lost-average-worldwide-due-covid-19-school
    (accessed 6 May 2021)

    Wenham, C. (2020) “Clare Wenham: women have been largely ignored in the COVID-19 response. This must change”, LSE COVID-19 Blog.

    Wenham, C.; Smith, J.; Morgan, R. (2020) COVID-19: the gendered impacts of the outbreak. The Lancet, 395(10227), 846-848.

    World Bank (2020) Gender dimensions of the COVID-19 pandemic, Washington: World Bank.

    Zhang, H. (2020) “The influence of the ongoing COVID-19 pandemic on family violence in China”, Journal of family violence, 1-11.