Arbaeen Pilgrimage Walk: From Utopia and Ideology to Heterotopia

Document Type : Original Article

Author

Institute for Cultural, Social and civilization Studies. Tehran. Iran

Abstract
Arbaeen pilgrimage walk is one great phenomenon that has become popular in the Shia world in recent years and has led to a vast transformation in religious policies in Iranian society. We are witnessing a very rapid trend in the growth of people's participation in this ritual during last decade. On the one hand, the government has turned its legitimacy into one of the key points of showing successes, and on the other hand, critics have turned it into an arena for criticism of political economy in Iran. Therefore, there is a deep challenge between different narratives in the analysis and evaluation of this phenomenon in the scientific and public media of the country.
In this article, an attempt has been made to find out the main patterns of representation of this event, taking into account the lived experiences and participation in various conferences and meetings about this ritual, as well as reading almost all the scientific articles published in Farsi and referring to the available book sources. For this purpose, the concepts of utopia, ideology and heterotopia have been used to be able to analyze the relationship between existing discourses and the power and order.
The results of this research are based on the fact that two main and dominant discourses can be recognized: the discourse that can be considered  as the believers in the Islamic revolution and the government, tried to search for their own utopias and ideals in this event and Finally, with a kind of implicit simulation between that utopia and the claims of governmental discourse in Iran, use it as an ideology to legitimize this political order and show that this great ritual is exactly along the discourse of the Islamic Revolution. On the other hand, the critics, with an upside-down view, try to show all the political manipulations of the facts in the example of this ritual and criticize the fundamental inefficiencies of the political order through this ritual. For this reason, it has been used as a heterotopia to criticize the existing situation. However, other sub-discourses can be raised next to these two main discourses. But they have not had a special media representation.

Keywords


افتخاری، لاله (۱۳۹۸) «نقش پیاده روی اربعین در تحقق تمدن نوین اسلامی با تاکید بر فرمایشات مقام معظم رهبری»، فصلنامه علمی تخصصی رهیافت فرهنگ دینی، سال دوم شماره هشتم: ۳۱-۵۷.
افروغ، عماد  (1398) "برای فهم اربعین باید بزرگ شویم" در https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/07/24/2119558
اسلامی، روح الله؛ ذکایی، محمدسعید (۱۴۰۰) «اعتباریابی در پژوهش کیفی: تطبیق گونه شناسی های دینداری در ایران با گفتمان های أربعین»؛ دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی، 8(2): 33-60.
امامی، مجید، غیاثی، هادی (۱۳۹۶) «همگرایی تمدنی در طریق زیارت؛ با تأکید بر پیاده روی زیارت اربعین»؛ دو فصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی، دوره 4، شماره 2، پیاپی 9: 127-148.
انگروزینو، م. ( ۱۳۹۷) مردم نگاری؛ جبار رحمانی و محمد محسنی؛ تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر و ارتباطات.
الیاده، میرچاه (1386) چشم‏اندازهای اسطوره، جلال‏ ستاری، تهران: توس.
باستید، رژه (1370) دانش اساطیر، جلال ستاری، تهران: توس.
بیات, قدسی،  قاسمی, مرضیه. (1399). «ارتباطات آئینی در فضای مجازی: بازنمایی پیاده‌روی اربعین حسینی در وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی»، .فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران؛ ۱۳ (۲)‌: ۳۵-۶۵.
پویافر، محمدرضا (۱۳۹۹)‌«خیر دینی به مثابه تجربه دینی: بازتعریف گونه های تجربه دینی با مطالعه در آیین پیاده روی اربعین»..فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران،۱۳ (۲)‌: ۸۷-۱۱۵.
حاجی حیدری، حامد (1401)، ‌«درآمدی بر ژورنالیسم انتقادی اربعین»، پنجمین همایش بین المللی اربعین در شهریور ماه سال 1401 در دانشگاه علامه طباطبایی.
حمیدی، سعید (۱۴۰۰)«تجلی عناصر تمدن اسلامی در پیاده روی اربعین، قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران»؛فصلنامه مطالعات قدرت نرم، سال یازدهم، شماره چهارم، پیاپی ۲۷: 55-83.
حیدری، نصرت الله، عزتی، یونس و فلاحی، سارا (۱۴۰۱) «نقش و جایگاه راهپیمایی اربعین بر قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران»؛ فصلنامه مطالعات علمی قدرت نرم، سال دوازدهم،شماره ۱ پیاپی ۲۸: 7-33.
خاکی، محمد و حسینی. سید قاسم (۱۳۹۹) «نقش راهپیمایی اربعین حسینی در ایجاد تمدن نوین اسلامی»، مجله معارف حسینی، سال ۵ شماره ۱۹: ۹۳-۱۱۱.
درودیان، محمدجواد (۱۳۹۷) «منظر معنوی رویداد پیاده روی اربعین حسینی »، مجلۀ منظر، 10 (45) : ۵۶-۶۵.
دریفوس. ه. و رابینو ، م. (۱۳۸۲) میشل فوکو: فراسوی ساختگرایی؛ حسین بشیریه. تهران: نی.
ذکایی، سعید و اسلامی، محمدسعید (۱۴۰۰) «بازنمایی رسانه ای مناسک زیارت اربعین در ایران؛ سالهای ۱۳۹۲ الی ۱۳۹۶». فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران۱۳ (۲): ۱ - ۳۶ .
راسخ، شاپور (۱۳۴۱)«کارل مانهایم (جامعه‌شناسی معرفتی)»، مجله سخن، شماره 146، مرداد 1341: 423-416 و ص419.
راودراد، اعظم (۱۳۷۶)«نقدی بر دیدگاه کارل مانهایم در جامعه‌شناسی معرفت»، مجله حوزه و دانشگاه، شماره 12 و 11:57-54.
رحمانی, جبار. (1399). «تشیّع پساصدام و پایان سندرم حسرت جغرافیای مقدس در تشیّع؛ جامعهٔ شیعی به‌مثابه جامعه‌ای در فراغ»،  فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران13(2):67-86.
رضوی زاده، ندا (۱۳۹۶) «ادراک و تجربة زیستة زایٔران پیادة ایرانی در عراق (مورد مطالعه: پیاده روی اربعین آذر ۳۱۳۱- عراق)»، مجله مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دوره ۶. شماره ۴: ۵۹۵-۶۳۱.
زاهد زاهدانی، سعید (1401)، «نقش پیاده روی اربعین در جریان جهانی شدن»، پنجمین همایش بین المللی اربعین در شهریور ماه سال 1401 در دانشگاه علامه طباطبایی.
سیگال،‌ رابرت (1398) اسطوره،‌ ترجمه احمد رضا تقاء ،‌تهران: نشر ماهی.
سیعدی رضوانی، محمد و غلامی، فاطمه (۴۰۱) « ارزیابی برنامه تربیتی پدیده اربعین بر پایۀ تجارب زیسته زائران»؛ دوفصلنامه علمی «دین و ارتباطات، سال بیست و نهم، شماره دوم (پیاپی 62): ۱۵۴-۱۸۸.
شریفی، عنایت (۱۴۰۰) «زیارت اربعین و نقش ان در تربیت فردی و اجتماعی زائر»؛ مجله معارف حسینی، سال ۶ شماره ۲۲: 7-28.
عربی، حسینعلی (۱۳۹۸) «پیاده روی اربعین: جایگاه ها و کارکردها»؛ مجله معرفت، سال ۲۸، شماره ۷، پیاپی ۲۶۲: ۴۵-۵۴.
غفاری هشتجین، زاهد و آقایی، محمد (۱۳۹۷) «پیاده روی اربعین به مثابه جنبش اجتماعی»؛ دوفصلنامه علمی – پژوهشی دانش سیاسی؛ سال ۱۴، شماره اول. پیاپی ۲۷: ۱-۲۷.
غیاثی فتح آبادی، هادی؛ برزویی، محمدرضا ، نصیری امید (۱۴۰۰) «واکاوی اثرهای مناسک دینی در زیست خانوادگی؛ مورد مطالعه آیین پیاده روی زیارت اربعین حسینی»؛ فصلنامه مطالعات فرهنگ ارتباطات؛  شماره ۵۶، سال ۲۳: ۲۱۹-۲۳۹.
غیاثی، هادی؛ بروزویی، محمدرضا؛ نصیری، امید (۱۳۹۹) «دیپلماسی فرهنگی آیین پیادهروی زیارت اربعین؛ ابعاد و راهبردها»؛ دوفصلنامه سیاست و روابط بین الملل، دورة 2، شمارة 7:: ۲۲۲-۲۴۷.
فتحی، ابراهیم (۱۴۰۱) « بازنمایی انتظارات و خواسته های سیاسی - اجتماعی مشارکت کنندگان کشورهای مختلف در راهپیمایی اربعین»؛ فصنامه علمی مطالعات بیداری اسلامی، سال ۱۱؛ شماره 3، پیاپی ۲۵: 153-176.
فوکو، میشل (۱۳۸۵) تاریخ جنون. ترجمه فاطمه ولیانی، تهران:نشر هرمس.
کاسیرر، ارنست (1378) فلسفه صورتهای سمبلیک، یدا…موقن، تهران: هرمس.
کرمی قهی، محمد (۱۳۹۹) «فهم‌تجربه‌ی‌پیاده‌روی‌زنان‌ایرانی‌در‌اربعین»؛ فصلنامه‌علوم‌اجتماعیدانشگاه‌علامه‌طباطبایٔی، سال‌72،‌شماره‌19: 93-99.
گیویان، عبدالله و امین، محسن (۱۳۹۶)‌ «محبت و هویت در آیینه نمایش جهانی اربعین: مطالعه ماهیت، کارکردها و ساختار پیاده روی اربعین از منظر ارتباطات آیینی»، دوفصلنامه علمی- پژوهشی دین و ارتباطات، سال بیست و چهارم، شمارة دوم (پیاپی 52): 167-194.
مانهایم، کارل (۱۳۸۰) ایدئولوژی و اتوپیا، فریبرز مجیدی، تهران، سمت.
مریجی، شمس الله (۱۴۰۱) «تببین جامعه شناختی زیارت اربعین و کارکردهای آن» مجله اسلام و مطالعات اجتماعی، سال ۱۰، شماره ۲،  پیاپی ۳۸: ۸-۳۲.
مظاهری، محسن (سرویراستار) (۱۳۹۵) فرهنگ سوگ؛ تهران: خیمه.
مظاهری. محسن حسام (۱۳۹۶) پیاده روی اربعین: تاملات جامعه شناختی؛ أصفهان: آرما.
معینی پور، مسعود (۱۳۹۸) اربعین، جهانی دیگر؛ تهران: سوره مهر
میرزایی، مهدی؛ حسین زاده و فاطمه و عامری پور، عباس (۱۴۰۲) «روش‌های ‌تربیتی ‌مؤثر ‌در ‌نهادینه‌کردن ‌فرهنگ‌ اربعین ‌حسینی»؛ مجله معارف حسینی، سال هشت شماره سی: ۴۵-۵۷.
همیلتون، پیتر(۱۳۸۰)  شناخت و ساختار اجتماعی، حسن شمس‌آوری، تهران، مرکز.
ورسلی، پیتر (۱۳۷۳) جامعه‌شناسی مدرن، حسن پویان، تهران، چاپخش، چاپ اول.
 
Volume 16, Issue 4
Winter 2023
Pages 55-76

  • Receive Date 09 November 2022
  • Accept Date 07 August 2023
  • First Publish Date 09 November 2023
  • Publish Date 09 November 2023