Journal of Iranian Social Studies

Syed Hussein Alatas: Progressive Islam and the Tradition of an Independent and Creative Social Science

Document Type : Original Article

Author

Abolfazl Morshedi

Faculty of Social Sciences, Yazd University

https://doi.org/10.22034/jss.2023.1990261.1764
Abstract
This article discusses Syed Hussein Alatas’ approach towards social science and his idea of progressive Islam. It first explores Alatas’ image of the current situation of Asian and Muslim societies in relation to two concepts of “closed mind” and “terrorism”. The article then discusses Alatas’ perspectives on the status of social science in Asian countries and their position between the two edges of the "captive mind" and "intellectual imperialism". Alatas calls for a tradition of independent and creative social science as an alternative to localization or Islamization of science. As a case, the article explores Alatas’ own encounter with Western thinkers and his subsequent effort to promote an independent tradition of social science in Asia. This is done based on his intellectual engagement with socialism, and Weber's theory regarding the economic ethics of Islam and the development of capitalism in Southeast Asia. The article then concludes with a critique of Alatas’ approach towards building such tradition, arguing that he did not pay sufficient attention to the epistemic roots of modern social science in the West and the epistemic logic of creating an independent social science tradition in non-Western countries.
 

Keywords

Syed Hussein Alatas
progressive Islam
closed mind
intellectual imperialism
the tradition of independent social science
ابازا، مونا (١٣٨٩) «سید حسین العطاس و اسلام پیشرو در خاورمیانه و آسیای جنوب شرقی»، در: بومی و جهانی: تغییرات اجتماعی در آسیای جنوب شرقی، ویراست ریاض حسن، ترجمة ابوالفضل مرشدی، تهران: پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم.
جومو، کِی. اِس. (١٣٨٩) «اسلام، سوسیالیسم و مارکسیسم: آشکار کردن ناسازگاریها»، در: بومی و جهانی: تغییرات اجتماعی در آسیای جنوب شرقی، ویراست ریاض حسن، ترجمة ابوالفضل مرشدی، تهران: پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم.
العطاس، سیدحسین (١٣٨٩) «امر مستقل، امر عام (جهانی)، و آیندة جامعهشناسی»، ترجمة ابوالفضل مرشدی، در: علم جهانی، علم بومی، تهران: انتشارت جهاد دانشگاهی دانشگاه تربیت معلم.
 العطاس، سید فرید (١٣٩٣) گفتمانهای دگرواره در علوم اجتماعی آسیا: پاسخهایی به اروپامحوری، ترجمة محمدامین قانعیراد و ابوالفضل مرشدی، تهران: پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
العطاس، سیدفرید (١٣٨٩) «موضع العطاس و شریعتی دربارة سوسیالیسم: علم اجتماعی مستقل و غربشناسی»، در: بومی و جهانی: تغییرات اجتماعی در آسیای جنوب شرقی، ویراست ریاض حسن، ترجمة ابوالفضل مرشدی، تهران: پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم.
مرشدی، ابوالفضل (١٣٩٦) شرایط امکان علوم اجتماعی در فلسفة غرب و فلسفة متأخر اسلامی: نگاهی تطبیقی به فلسفة اجتماعی ایمانوئل کانت و علامه طباطبایی، تهران: ثالث.
 معروف، شرودین (١٣٨٩) دین و تفکر آرمانگرایانه در میان مسلمانان آسیای جنوب شرقی، در: بومی و جهانی: تغییرات اجتماعی در آسیای جنوب شرقی، ویراست ریاض حسن، ترجمة ابوالفضل مرشدی، تهران: پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم.
 وبر، ماکس (١٣٨٢) اخلاق پروتستان و روح سرمایهداری، ترجمة عبدالکریم رشیدیان؛ پریسا منوچهری کاشانی، تهران: علمی و فرهنگی.
وبر، ماکس (١٣٩٦) جامعهشناسی دین، ترجمة محسن ثلاثی، تهران: ثالث.
Alatas, H. [Alatas, S. H.] (1956) The Democracy of Islam: A Concise Exposition with Conparative Reference to Western Political Thought, Bandung; The Hangue: W. van Hoeve.
Alatas, S. H. (1963) “The Weber Thesis and South East Asia”, Archives de sociologie des religions, vol.15: 21-34.
Alatas, S. H. (1969) Islamic Conception of Religion and Social Ideal, Islamic Literature, February.
Alatas, S. H. (1969) “Some Comments on Islam and Social Change in Malaysia”, International Yearbook for the Sociology of Religion, Vol.5: 133-140.
Alatas, S. H. (1972) “The Captive Mind in Development Studies”, International Social Science Journal, No.34(1): 9-25.
Alatas, S. H. (1974)” The Captive Mind and Creative Development “, International Social Science Journal, No.36(4): 691- ٦٩٩.
 Alatas, S. H. (1976) “Intellectual Captivity and the Developing Societies”, Paper presented at the 30th International Congress of Human Sciences in Asia and North Africa, 3-8 August, Mexico.
 Alatas, S. H. (1977) Islam dan Sosiolisma (Islam and Socialism), Penang: Seruan Masa.
 Alatas, S. H. (1977) Intellectual in Developing Societies, London, Frank Cass.
Alatas, S. H. (1990) Corruption: Its Nature, Causes, and Functions, Aldershot: Gower. Alatas, S. H. (2000) “Intellectual Imperialism: Definition, Traits and Problems”, Southeast Asian Journal of Social Science, No.28(1): ٢٣-٤٥.
Alatas, S. H. (2006) “The Autonomous, the Universal and the Future of Sociology”, Current Sociology, No.7 54): 7-23.
Alatas, S. H. (2007) “Perception of Muslim Revival”, The Muslim World, V. 97: 377-384. Alatas, S. H. (n.d.1) Element of Islamic Culture: the Development Aspect.
Alatas, S. H. (n.d.2) The Cultural and Social Problems of the Muslim Community in South East Asia: the Will to Think as a Condition for Progress Lohia, R. (1979) The Caste System. Hyderabad: Rammanohar Lohia Samta Vidyalaya Nyas.
Journal of Iranian Social Studies
Volume 16, Issue 3
Autumn 2022
Pages 43-63

  • Receive Date 25 February 2023
  • Revise Date 15 March 2023
  • Accept Date 15 March 2023
  • First Publish Date 15 March 2023
  • Publish Date 23 October 2022

Home

Submit Manuscript

Reviewers

Contact Us