سخن سردبیر
صفحه 5-5
سوسن باستانی
چکیده سومین ویژهنامه انگلیسی این مجله با همکاری دفتر انجمن جامعهشناسی ایران در استان فارس و بخش جامعهشناسی دانشگاه شیراز منتشر میشود. آنها که خواننده شمارههای پیشین مجله مطالعات اجتماعی ایران بودهاند استحضار دارند که این مجله، بهعنوان دومین مجله علمی-پژوهشی انجمن جامعهشناسی ایران، بهصورت نیمهمتمرکز و با همکاری گروههای علوم اجتماعی و جامعهشناسی دانشگاهها یا گروههای تخصصی و دفاتر استانی انجمن جامعهشناسی ایران منتشر میشود و در هر شماره به موضوعی ویژه یا به مسایل اجتماعی-منطقهای خاص میپردازد. در عین حال، مجله با تصویب هیأت تحریریه مقالههای منتخب همایشهای علمی را هم پس از طی فرآیند داوری منتشر میکند. هدف از شیوه غیرمتمرکز انتشار مجله، جلب مشارکت گستردهتر همکاران و پژوهشگران در تولید و انتشار مقالههای علمی-پژوهشی است. جا دارد از همکاران گرامی دفتر انجمن جامعهشناسی ایران در استان فارس و گروه جامعهشناسی دانشگاه شیراز، بهویژه استاد ارجمند دکتر عبدالعلی لهساییزاده، دکتر بیژن خواجهنوری، دکتر علییار احمدی که به ترتیب بهعنوان سردبیر مهمان، مدیر اجرایی داخلی و مدیر دفتر انجمن در استان فارس، تلاش فراوانی در فراهم آمدن این شماره داشتهاند صمیمانه سپاسگزاری شود.
سخن سردبیرمهمان
صفحه 7-8
چکیده
جامعهجهانی،جامعهزنده!
صفحه 9-20
مایکل بورآوی، لاله بهبهانیان
چکیده در این مقاله ما به بررسی سؤالات مطرح در حیطه معنایی جامعه جهانی میپردازی . بر اساس نظریات
آنتونی گرامشی و پولانی، جامعهشناسی را بهعنووان مطالعوه جامعوه از دیودگاه جامعوه مودنی تعریوف
میکنی . بر همین اساس جامعه جهانی مطالعه سرمایه داری جهانی و ترتیبات سیاسوی آن از جایگواه
یک جامعه مدنی جهانی نوظهور است. به منظور تلاش برای اجتناب از تغییر شوکل ظواهری مشوب
بهعنوان یک جامعه جهانی، ما سبنرانیهایی را بر اساس جواموع متفواوت در منواطق مبتلوف سویاره
ترتیب دادی تا )6ماهیت سرمایهداری نئولیبرال را مشب کنی )0منطق دولتملتها و رابطهشان با
نظ سیاسی جهان را مشب کنی و )5ظهور محتمل جامعه مدنی جهوانی را کوه ممکون اسوت بوا
گسترش بازارها مقابله کند، بررسی کنی .
جهت گیریمذهبیورضایتزناشویی
صفحه 21-34
محمدتقی ایمان، عبدالعلی لهسائی زاده، زهرا یادعلی جمالوئی
چکیده این مطالعه به دنبال بررسی رابطه بین جهتگیری مذهبی و رضایت زناشویی در بین زنان متاهل ساکن
شهرهای نجفآباد و فولادشهر میباشد. پرسشنامهها در بین 737نفر از زنان متاهلی کوه حوداقل سوه
سال از زمان ازدوا آنها سپری شده است توزیع و تکمیل گردید. نتوایج نشوان مویدهود کوه در بوین
پاسخگویانی که جهتگیری مذهبی قویتری داشتهاند رضایت زناشویی نیز بالاتر بوده است. این مطالعه
ابعاد متعددی از نظریه چرخه زندگی خانواده را پوشش میدهد. در کل نتایج موید این است که جهت-
گیری مذهبی با رضایت زناشویی کاملا در ه تنیده است.
بررسیتبعیضجنسیتی درکتابهایداستانیتالیفیکودکانازسال5831تا5831 (مطالعهموردی: کتابهایداستانیکانونپرورشفکریکودکانونوجوانان)
صفحه 35-54
جهانگیر جهانگیری، حبیب احمدی، حمید خوجانی
چکیده کتابهای داستان کودکان نقش مهمی در انتقال فرهنگ، ارزشها، نقشهای جنسیتی و جامعه پذیری
کودکان ایفا میکنند. بههمین دلیل، پژوهش حاضر، تبعویض جنسویتی در کتوابهوای داسوتانی در 1
سطح: .6تبعیض جنسیتی در ارجاعات اجتمواعی اشوباص موذکر و مونو ، .0تبعویض جنسویتی در
فعالیووتهووای اشووباص مووذکر و مونوو ، .5تبعوویض جنسوویتی در رفتارهووای اجتموواعی-عوواطفی،
.1تبعیض جنسیتی در صفات، اشارات و کنایهها، را مورد بررسی قرار داده است و مسائلی مانند سوطح
اشتغال، فعالیتهای حرفه ای، محل حضور زن و مرد، فعالیتهای خانگی، فعالیت تربیتوی بوا کوودک،
فعالیتهای سیاسی-اجتماعی، فعالیتهای اوقات فراغت، فعالیتهای ماجراجویانه و اکتشافی، مقاومت
در برابر فشار، صفات، اشارات و کنایهها را مورد بررسی قرار گرفته است.
در انجاج این پژوهش و پاسخ به سوال تحقیق، روش محتوا به کار گرفته شده اسوت. جامعوه آمواری و
نمونه گیری یکی میباشد و شامل 51عنوان کتاب میباشد که در قالب 10داستان بیوان شودهانود. از
تکنیک پرسشنامه معکوس برای جمع آوری اطلاعات استفاده شد و اعتبار آن بوا نقود بررسوی نظریوه
تبعیض جنسیتی میشل، بح و تبادل نظر با متبصصوین توامین گردیود و جهوت پایوایی از "پایوایی
کدگذاری درونی" و "پایایی کدگذاری بیرونی استفاده گردید.
در مجموع در کتابهای داستانی مورد بررسی، تبعیض جنسیتی در چهار سطح وجوود دارد و زنوان در
جایگاهی فرودست تر از مردان به تصویر کشیده شده اند
مطالعهرابطهسرمایهفرهنگیبانگرشزنانمعلمنسبتبهتبعیضجنسیتی
صفحه 55-74
ضیاء هاشمی، مجید موحد مجد، محبوبه پیروزان
چکیده در مطالعه حاضر به روش پیمایش، 122نفر از زنان معل نواحی چهارگانه مقاطع مبتلف شوهر شویراز
مورد بررسی قرار گرفتهاند. نظریه تبعیض جنسیتی پیر بوردیو بهعنوان چهارچوب نظری مورد اسوتفاده
قرار گرفته است. بوردیو در نظریه خود تبعیض جنسیتی را به گونهای جامع در ارتبا با انواع سرمایه از
جمله سرمایه فرهنگی در نظر میگیرد. در اینجا سرمایهفرهنگی با شاخ هایی چون وضعیت تحصیلی
افراد، شرکت در انجمنها و کلاسهای فرهنگی-هنری، استفاده از محصوولات فرهنگوی-هنوری، میوزان
مطالعه، نوع رشته ورزشی، و میزان استفاده از رسانهها سنجیده شده اسوت. بوهطوور کلوی یافتوههوای
پژوهش حاکی از ان است که پاسبگویانی که از میزان بیشتر سرمایه فرهنگی برخوردار بودنود نگورش
منفیتری نسبت به نابرابری جنسیتی داشتهاند.
این مطالعه دارای 62فرضیه بوده است، 7فرضیه تایید و سه فرضویه رد شودهانود. از بوین متغیرهوای
زمینهای تنها متغییر وضعیت تاهل پاسبگویان با نگرش انها به تبعیض جنسیتی رابطه معناداری داشته
است. از بین متغیرهای ویژگیهای تحصیلی، متغیر رشته تحصیلی با نگرش نسبت به تبعیض جنسیتی
رابطه معناداری وجود داشت.
در تحلیل رگرسیون لجستیک چندمتغیره با تکنیک اجرایی گاجبهگاج پیشرونده، شش متغیور، میوزان
استفاده از رسانهها، دینداری، نوع ورزش، احساس طبقاتی، رشتهی تحصیلی و میزان آَشونایی بوا زبوان
خارجی شانس ورود به مدل پیشبینی را یافتند. در این میان متغیرهای دینوداری، احسواس طبقواتی
(بالا)، آشنایی با زبان خارجی (ک و اصلا) به صورت مستقی و مثبت قادر به پیشبینی تغییرات، متغیر
وابسته هستند
مطالعهرابطهبینسرمایهاجتماعیونگرشبهنابرابریجنسیتیدرشیراز
صفحه 75-96
حلیمه عنایت، بیژن خواجه نوری، نرجس نره ای
چکیده هدف از این مطالعه بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و نگرش زنان نسبت به نابرابریهای جنسویتی
است. نگرش به نابرابری جنسیتی در شش بعد مشارکت سیاسی و اجتماعی، اشوتغال و کوار، خوانواده،
قوانین حقوقی و مدنی و کلیشههای جنسیتی رایج مورد بررسی قرار گرفت. سرمایه اجتماعی نیز در سه
سطح، سرمایه اجتماعی برون گروهی، درون گروهی و ارتباطی مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه
از نظریه پیربوردیو و منابع بهعنوان چارچوب نظری استفاده شده است. روش این تحقیق پیمایش است.
جمعیت نمونه آن 122نفر از زنان 02سال به بالای ساکن در شهر شیراز میباشد. یافتههوای مطالعوه
نشان میدهد %31/7از پاسبگویان دارای بالاترین سطح نگرش نسبت به نابرابری میباشوند. نوابرابری
در بعد حقوقی و مدنی بیشترین درصد را به خود اختصاص داده. یافتهها همچنین نشان مویدهود کوه
فقط 67/5درصد از پاسبگویان دارای سرمایه اجتماعی بالایی هستند و رابطه بین سرمایه اجتمواعی و
نگرش به نابرابری جنسیتی یک رابطه معنادار و مثبت بوده است. نتایج نیز نشان مویدهود کوه رابطوه
معنی داری بین تحصیلات زنان، وضعیت اشوتغال پاسوبگو، نووع شوغل، تحصویلات همسور، و تعوداد
فرزندان، و متغیر وابسته (نگرش به نابرابری جنسیتی) وجود دارد.
بررسیتفاوتهایجنسیتیوعواملفرهنگی-اجتماعی موثربرگرایشجوانان 51-51سالهبهفیلمهایپورنو
صفحه 97-112
اصغر میرفردی، علی کاظمی
چکیده این پژوهش به بررسی گرایش جوانان به فیل های پورنوو مویپوردازد. هودف از ایون پوژوهش بررسوی
تفاوتهای جنسیتی و برخی عوامل فرهنگی-اجتماعی مؤثر بور گورایش جوانوان بوه فویل هوای پورنوو
میباشد. روش پژوهش پیمایشی و ابزار پژوهش، پرسشنامه بود. جامعه آماری مورد مطالعه افراد 63تا
03ساله شهرستان گچساران بود. براساس فرمول کوکران تعداد 511نفر بهعنوان نمونة آماری انتباب
شدند. شیوة نمونه گیری در این تحقیق نمونه گیری تصادفی با رویکورد خوشوهای بووده اسوت. نتوایج
حاصل از آزمون فرضیهها به شرح ذیل میباشد: بر اساس آزمون Tبین میزان گرایش زنان و مردان به
فیل های پورنو تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین بین متغیرهای ارتبا دوستانه (متغیر مسوتقل) و
گرایش جوانان به فیل های پورنو (متغیر وابسته) رابطه معنا داری وجود دارد . بر اساس آزمون ضوریب
همبستگی پیرسون؛ بین متغیرهای سن، میزان بهرهگیری از اینترنت، میزان اعتقادات مذهبی و میوزان
اوقات فراغت جوانان (متغیرهای مستقل) و گرایش جوانان به فیل های پورنوو (متغیور وابسوته) رابطوه
معناداری وجود دارد. رگرسیون چند متغیره نشان داد که متغیرهای مستقل (سن، میزان بهرهگیوری از
اینترنت، میزان اعتقادات مذهبی و میزان اوقات فراغت جوانان و روابط با دوستان) بوهطوور کلوی 50/1
درصد از تغییرات متغیر وابسته را تبیین نمودهاند که این میزان برای مردان 51/26درصد و برای زنان
56/60درصد میباشد
تفاوتهایفضایی شاخصهایاجتماعی-اقتصادیجمعیتمطلقهاستانفارس (مطالعهموردی،جمعیتمطلقهدرسرشماری)
صفحه 113-134
علی گلی، سید سعید زاهد
چکیده افزایش نرخ طلاق در ایوران زمینوه سواز مطالعوات و بررسویهوای سوازمانهوای مورتبط، محققوین و
جامعهشناسان به منظور یافتن علل موثر گردیده است. بر مبنای مستندات مرکز آمار ایران نسبت طلاق
به ازدوا از 7/9طلاق به ازاء هور صود ازدوا در 6573بوه 60 /6در سوال 6513و 61/5در 6592
افزایش یافته است (مرکز آمار ایران، .)6596
مطالعه حاضر با بهره گیری از تکنیوکهوای داده کواوی و تحلیول فضوایی بوه دنبوال شوناخت الگووی
تأثیرگذاری عوامل فردی و اشتغال در میان جمعیت مطلقه است. دادههای مورد استفاده در این مطالعه
شامل نمونه 572نفری از جمعیت مطلقه استان فارس در نمونه شماری مبسوو سرشوماری عموومی
نفوس و مسکن 6513می باشد. بر مبنای تعریف مرکز آمار ایران 06126نفر بدون همسر بر اثر طلاق
سرشماری 6513بودهاند که جمعیت نمونه این مطالعه از بین زنان و مردان در سوطح 01شهرسوتان
استان فارس استبرا گردید. نتایج این بررسی نشان داد که مه ترین ویژگی در بوین زنوان مطلقوه،
اشتغال و سطح تحصیلات آنان میباشد که در نواحی شهری و کلانشهرها افزایش دو عامل یواد شوده
کاملاً از تمرکز مکانی برخوردار است. شهرستانهای با سطح تحصیلات پایین، بیکاری و محودودیت در
فرصتهای شغلی مه ترین کانون تمرکز مردان مطلقه است. بررسوی الگووی توزیوع فضوایی جمعیوت
مطلقه در نواحی شهری و روستایی نیوز نشوان داد عمودهتورین کوانونهوای تمرکوز جمعیوت مطلقوه
استانهای مرکزی کشور و مه ترین کانونها در نواحی روستایی نیز در حاشیه کشور در مناطق جنوب،
جنوب شرق و شمال غرب کشور استقرار دارند.
پایگاهاجتماعی-اقتصادی،فرآیندکنترلوبزهکاریخشونت آمیز (نمونه یمطالعه:دانش آموزانپسردبیرستانهایشهراهواز)
صفحه 135-152
عبدالحسین نبوی، علی حسین حسین زاده، هدایت نصیری
چکیده علیرغ تحقیقات فراوان انجاج شده پیرامون جرای و بزهکاری خشونتآمیز به نظر میرسد، چندان که
باید به رابطهی میان نظریههای ساختاری و کنترل پرداخته نشوده اسوت. ایون مقالوه بور نظریوههوای
ساختاری و کنترل متمرکز میشود و سعی دارد به منظور تبیین بزهکاری خشونتآمیز این دو رهیافت
را ترکیب نماید. برای گردآوری دادهها از پرسشنامه استفاده شده است. حج نمونه 122دانوشآمووز
پسر متوسطه است که با روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای انتباب شدهاند. نتایج نشان میدهند
که نظارت، وابستگی و خودکنترلی واسطه میان پایگاه اجتمواعی-اقتصوادی و بزهکواری خشوونتآمیوز
هستند. نظارت و وابستگی نیز، چه مستقی و چوه غیرمسوتقی ، از طریوق خوودکنترلی بور بزهکواری
خشونت آمیز اثر میگذارند.
نابرابری درسرمایه هایاقتصادی،اجتماعیوفرهنگیزنانشهریاستانفارس
صفحه 153-164
ماهرخ رجبی، اسفندیار غفاری نسب
چکیده هدف این مطالعه، بررسی عوامل به وجود آورنده نابرابری سرمایه زنان در استان فوارس (ایوران) اسوت.
چارچوب نظری این بررسی را نظریه بوردیو تشکیل میدهد. اطلاعوات موورد نیواز بوا اسوتفاده از روش
پیمایش و پرسشنامه تنظی شده، جمعآوری شده است. نمونه شامل 6512نفر از زنان مناطق شهری
استان فارس میباشد. در این مطالعه، متغیرهای محل سکونت، محل تولد، سن، وضعیت تأهل، وضعیت
اشتغال، قومیت، قومیت همسر، قومیت والدین، تحصیلات همسر و تحصیلات والدین مورد بررسی قرار
گرفتهاند. یافتهها نشان میدهد که تفاوت معناداری بین سرمایه اجتماعی زنان بر حسب محول تولود و
تحصیلات والدین وجود ندارد. بین سن، وضعیت اشوتغال، وضوعیت تأهول، و قومیوت افوراد و سورمایه
اجتماعی تفاوتهای معناداری مشاهده میشود. ه چنین، تفاوت معناداری بین سرمایههای اقتصوادی و
فرهنگی زنان بر حسب محل سکونت، قومیت زنان و همسرانشان مشاهده نمیگردد.
بررسیرابطهبینادراکنابرابریسازمانیواخلاقکاری
صفحه 165-180
سیروس احمدی
چکیده پژوهش حاضر به بررسی رابطه بین ادراک نابرابری سازمانی و اخلاق کار در بین کارکنان دانشوگاه آزاد اسلامی بهعنوان بزرگترین سازمان خصوصی در ایران پرداخته است. روش تحقیوق، پیموایش مقطعوی است. جامعه آماری تحقیق، کلیه کارکنان دانشگاههای آزاد در استانهای فارس، بوشوهر و کهکیلویوه و بویر احمد است که 116نفر از آنان با استفاده روش نمونهگیری تصادفی ساده بهعنوان نمونه تحقیوق، انتباب شدند. ابزار تحقیق، پرسشنامه است که با استفاده از اعتبار سازهای بهروش تحلیل عاملی تعیین اعتبار گردیده و با استفاده از ضریب آلفای کرانباخ تعیین پایایی شدهاند. یافتههوای توصسوفی تحقیوق نشان میدهند که اخلاق کاری کارکنان در سطح متوسط اسوت و ادراک نوابرابری سوازمانی در سوطح بالایی است. یافتههای استنباطی تحقیق نشان میدهند رابطه منفی و معنواداری بوین ادراک نوابرابری سازمانی و اخلاق کاری وجود دارد و طی آن با افزایش ادراک نابرابری سازمانی، اخولاق کواری کواهش مییابد. یافتههای استنباطی همچنین بیانگر این هستند که در بین متغیرهای جمعیتی، فقوط سون و سابقه شغلی رابطه معناداری با اخلاق کاری دارند. پیشبینی اخلاق کاری براساس مجمووع متغیرهوای مستقل با استفاده از تحلیل رگرسیون چندمتغیره نشان میدهد تنها متغیور ادراک نوابرابری سوازمانی قادر به پیشبینی اخلاق کاری است و میتواند 2/219تغییرات آن را تبیین کند.
تفاوتهاینسلی درجهت گیریارزشیساکنانشهرسبزوار
صفحه 181-193
حسین قدرتی، علی یار احمدی
چکیده این مقاله به مطالعه جهتگیریهای ارزشی دو نسل 61تا 53ساله و 51تا 33ساله افراد ساکن شهر
سبزوار پرداخته است. نمونه مورد مطالعه 591نفر فورد ازدوا کورده را شوامل مویشوود کوه بوهروش
نمونهگیری خوشهای انتباب شدهاند. نتایج مطالعه نشان میدهد که تفاوت معناداری بوین ارزشهوای
خانوادگی هر دو نسل وجود دارد بهطوری که نسل مسنتر ارزشهای محافظهکارانهتوری دارنود. نتوایج
نشان میدهد که نسلهای جوانتر برابری جنسی بیشتری را در خانواده میپذیرند. علاوه بر این زنوان
و افراد دارای درآمد بالاتر نیز نگرشهای لیبرالتری را نشان میدهند. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانوه
نشان میدهد که سه متغیر جنس، تحصیلات، و نسول 50درصود واریوانس متغیور وابسوته را تبیوین
میکنند.
شکافهایاجتماعیتأثیرگذاربرفضایسیاسیدودههبعدازانقلاباسلامیایران
صفحه 194-203
جلال درخشش، منصور طبیعی
چکیده هدف این مطالعه بررسی شکافهای اجتماعی اصلی در ایران، شامل شکافهای قومی، شکاف طبقاتی و شکاف مدرن/سنت میباشد. بعد از بررسی شکافهای ذکر شده، کارکردهای آنها را در طوول 02سوال مورد بررسی قرار گرفته است. از ابتدای استقرار جمهوری اسلامی این شکافهوا ظهوور یافتنود اموا در عمل، شروع جنگ، شکافهای طبقاتی و قومی تقریبا کواهش یافتنود. در هموین اثنوا، شوکاف سونت/ مدرنیته در میان سیاستمداران شکاف رایجوی بوود. بعود از اتمواج جنوگ، شوکاف طبقواتی بوه دلیول سیاستهای اقتصادی رشد پیدا کرد و طبقات پایین را در فشار اقتصادی مضاعف قرار داد. علاوه بر این، شکاف سنت/ مدرنیته تحت تأثیر تغییرات فرهنگی افزایش یافت. این مقاله به بررسی شکافهای اجتماعی که شرایط سیاسی در طول دو دهه اخیر بعد از استقرار انقلاب اسلامی را شکل دادهاند، پرداخته است. این شکافها چالشها و تعارضهای سیاسی را رقو زده اسوت. بنابراین فه عملکرد این شکافها میتواند فعالیتهای سیاسوی در ایوران را کوه شوامل انتبابوات نیوز میشود توضیح دهد.
