بررسی کیفی توانمندی‌ها و چالش‌های زنان کارآفرین بومی استان گیلان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

2 پژوهشگر دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

چکیده
نقش زنان کارآفرین در توسعه به عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی تحول اقتصادی و اجتماعی در جهان امروز برجسته شده است. زنان کارآفرین بومی گیلان با داشتن توانمندی‌های بالقوه در زمینه‌های مختلف از جمله صنایعدستی، گردشگری و خدمات، می‌توانند نقش حیاتی در تقویت و توسعه اقتصادی استان ایفا کنند. باتوجه به اهمیت موضوع در ایران، این پژوهش به بررسی چالش‌های پیش روی زنان کارآفرین استان گیلان و نقش آنان در توسعه اقتصادی و اجتماعی و با توجه به ویژگی‌های فردی آنان صورت گرفت. در این راستا، از روش تحقیق کیفی بهره گرفته شد که طی آن 28 بانوی کارآفرین گیلانی خبره در حوزه‌های کشاورزی، صنایع‌دستی و فناوری به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و در مطالعه مشارکت کردند. جهت جمع‌آوری داده‌ها از روش مصاحبه عمیق نیمه‌ساختارمند استفاده شد. کلیه مصاحبه‌ها ضبط و پس از تبدیل به متن به روش گرانهایم و لاندمن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. حاصل کدگذاری، 122 کد باز، 9 کدمحوری و 3 مقوله اصلی است که «عوامل کلیدی محدودکننده در توسعه کسب‌وکارها»، «نقش‌آفرینی زنان کارآفرین در تحول اجتماعی و اقتصادی و اثرات چندگانه کارآفرینی بر زنان و خانواده » و «توانمندی‌ها و  استراتژی‌های موفقیت زنان کارآفرین» از آن جمله است. با توجه به نتایج به دست آمده، موفقیت زنان کارآفرین در جوامع محلی، محصول تعامل میان محدودیت‌های نهادی و مالی، حمایت‌های اجتماعی و خانوادگی و ظرفیت‌های فردی و مدیریتی آنان است. ترکیب تاب‌آوری، مهارت‌های مدیریتی و شبکه‌سازی اجتماعی، توان مقابله با موانع اقتصادی و ایجاد کسب‌وکارهای پایدار و اثرگذار را فراهم می‌کند. بنابراین، کارآفرینی زنان نه تنها فعالیت اقتصادی، بلکه محرکی برای تحول اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی محسوب می‌شود.

کلیدواژه‌ها


احمدی، م. و زارع شاه‌آبادی، ا. (1402). زمینه‌های مرتبط با تعادل بین کار و زندگی در زنان شاغل متاهل شهر سنندج. فصلنامه مطالعات راهبردی زنان، 26(102)، 7-32.
امیری، ص. (1400). تحلیل عوامل پیش‌برنده تامین  مالی جمعی زنان کارآفرین حوزه کشاورزی. نشریه مطالعات کارآفرینی و توسعه پایدار  در کشاورزی، 8 (1)، 31-50.
بهمنی، ا.؛ قدیری، م.؛ حاجیلو، م.؛ عظیمی، ف.، و قدیری‌معصوم، م. (1400). بازاندیشی در وجوه مؤثر بر توسعه گردشگری کشاورزی و زمینه‌های کارآفرینی مناطق روستایی(مورد مطالعه: روستاهای استان تهران). تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 21(63)، 315-334.
پاک‌خصال، ا. و سفیری، خ.  (1398). بررسی تاثیر ویژگی‌های فردی و اجتماعی زنان کارآفرین بر موفقیت کارآفرینی. فصلنامه فرهنگی- تربیتی زنان و خانواده، 13(46)، 115-138.
پورجواد، ا.؛ کاباران‌زادقدیم، م. ر. و عدالتیان‌شهریازی، ج. (1403). طراحی مدل بازاریابی کارآفرینانه در تامین کالاهای صنعت گردشگری در استان خراسان‌رضوی. نشریه مطالعات کارآفرینی و توسعه پایدار کشاورزی، 11(3)، 147-168.
تیزرو، ع.؛ مکی‌زاده، و.؛ فتحی، م. و سقائی، ف. (1399). بررسی دیدگاه زنان کارآفرین ایرانی به فشارهای نهادی، فصلنامه زن وجامعه، 11 (3)، 67- 84.
جمشیدی، ا.؛ شفیعی، ف. و حافظیه، م. (1403). تحلیل مولفه‌های تاثیرگذاربر توسعه کارآفرینی فناورانه و نوآورانه در صید و صیادی استان‌های شمالی کشور. نشریه مطالعات کارآفرینی و توسعه پایدار کشاورزی، 11(2)، 94-115.
رضایی، م.؛ صادقی، ن. و عزیزی، ش. (1400). تحلیل عوامل موثر بر کارآفرینی شهری در راستای دستیابی به اقتصاد پایدار (مطالعه موردی: شهر نجف آباد). مجله پژوهشهای جغرافیای برنامه ریزی شهری، 9 (1)، 189-209.
رفیعی، ش.؛ فتحی، س. و شیری، ط. (1399). بررسی زمینه‌های توسعه کارآفرینی از دیدگاه زنان کارآفرین استان گیلان. مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 12(2)، 117-129.
سارائی، ن.؛ شریف‌زاده.م.ش. و عبداله‌زاده.غ. (1403). پیامدسنجی اعتبارات خرد بر معیشت خانوارهای روستایی. نشریه مطالعات کارآفرینی و توسعه پایدار کشاورزی، 11(2)، 141-160. 
علی‌نژاد، م.؛ موسوی، ز. و پارسامهر، م. (1401). مطالعه الگوی خودتوانمندی زنان کارآفرین یزد: تعامل سازنده با حصارهای ذهنی و اجتماعی. نشریه زن در توسعه و سیاست، 20(3)، 415-440.
عنابستانی، ع. و طولابی‌نژاد، م. (1403). کارآفرینی بومی روستایی: زمینه‌ای نو در تحقیقات روستایی ایران. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 24(72)، 447-470.
عنابستانی، ع. و طولابی‌نژاد، م. (1402). واکاوی مزیت‌های رقابتی کارآفرینی بومی روستایی  در ایران. نشریه برنامه‌ریزی فضایی، 13(50)، 1-28.
فلاح حقیقی، ن.؛ شریفی، ز. و احمدی، ح. (1403). واکاوی موانع مشارکت اقتصادی زنان در استان یزد. نشریه زن در توسعه و سیاست، 32 (1)، 39-65.
قاسمی، ف. (1398). بررسی رویکردهای مشارکت و اشتغال زنان با تکیه بر اقتصاد بومی در جوامع روستایی ایران. نشریه جغرافیا و روابط انسانی، 1(4)، 541-562.
کاکه برایی، ا.؛ دل انگیزان، س. و سهیلی، ک. (1396). فساد اداری و تاثیر آن بر توسعه کارآفرینی: شواهدی از مؤسسه دیده‌بان کارآفرینی. نشریه مدیریت سازمان‌های دولتی، 6(1)، 131-142.
کرامت، ر.؛ عباسی، ر. و فلاح، م. (1401). ارائه چارچوبی برای ورود زنان به حوزه کسب‌وکارهای خانوادگی. نشریه زن در توسعه و سیاست، 20 (1)، 87-108.
مرکز آمار ایران. (1401). سالنامه آماری کشور 1400. ریاست، سازمان برنامه و بودجه کشور. تهران، صفحه 873.
مرکز آمار ایران (1401). سالنامه آماری استان گیلان 1401. سازمان برنامه و بودجه کشور. تهران ، صفحه 159.

  • تاریخ دریافت 18 خرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 11 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 03 آذر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 03 آذر 1404
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1404