تحلیل علی تأثیر احساس تبعیض قومی بر بیگانگی اجتماعی با نقش میانجی طرد اجتماعی (مورد مطالعه: جوانان شهرستان قروه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری جامعه شناسی بررسی مسائل اجتماعی ایران، دانشکده حقوق و علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

چکیده
پژوهش حاضر با هدف تحلیل تأثیر احساس تبعیض قومی بر بیگانگی اجتماعی با تأکید بر نقش میانجی طرد اجتماعی در میان جوانان شهر قروه انجام شد. این مطالعه از نوع کاربردی، با رویکرد کمّی و روش پیمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه جوانان ۱۸ تا ۳۰ ساله ساکن شهر قروه بود که با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تصادفی، ۳۸۴ نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه ساختارمند شامل مقیاس‌های استاندارد تبعیض قومی، طرد اجتماعی و بیگانگی اجتماعی بود. نتایج مدل‌یابی معادلات ساختاری نشان داد که احساس تبعیض قومی اثر مستقیم و معناداری بر بیگانگی اجتماعی دارد و همچنین اثر مستقیم آن بر طرد اجتماعی نیز معنادار است. علاوه بر این، طرد اجتماعی تأثیر قوی‌تری بر بیگانگی اجتماعی دارد و نقش میانجی معناداری در انتقال اثر احساس تبعیض قومی ایفا می‌کند. مدل نهایی52.3 درصد از واریانس بیگانگی اجتماعی را تبیین می کند. یافته‌ها، بر نقش اساسی طرد اجتماعی در تقویت پیامدهای منفی احساس تبعیض قومی تأکید دارند و نشان‌دهنده ضرورت طراحی سیاست‌ها و مداخلات فرهنگی، آموزشی و اجتماعی برای کاهش تبعیض و طرد در جوامع چندقومیتی هستند.

کلیدواژه‌ها


احمدی، کامیل (۱۴۰۰). بررسی صلح‌مدار چالش هویت قومی در ایران (مطالعه‌ای به شیوه گراندد تئوری در بین پنج گروه قومی ایران). مطالعات پژوهشی در علوم انسانی و علوم اجتماعی ۶۳، ۶۵۹۳.
عظیمی، رضا (۱۳۹۸). بررسی پتانسیل تضاد قومی با تأکید بر نابرابری اجتماعی (مطالعه موردی استان سیستان و بلوچستان). فصلنامه مسائل اجتماعی ایران، ۱۰(۱)، ۱۲۵.۱۴۴
بناب، بیژن و خدیاری‌فرد، محمد (۱۳۹۹). اثربخشی آموزش بخشش در کاهش تعصب قومی و خشم نوجوانان ایرانی. فصلنامه روان‌شناسی تربیتی، ۱۱۳، ۸۴۶۸۶۰.
پژوهی، سپیده (۱۴۰۲). قربانی شدن آنلاین و آفلاین و تبعیض قومی در میان نوجوانان ایرانی. مجله روان‌شناسی مدرسه کانادا، ۳۸، ۳۳۳۳۴۸.
طالبی، ابوتراب، و علیزاده، سجاد (۱۳۹۸). فهم تجربه‌های تبعیض و نابرابری قومی در دانشگاه‌های ایران: مطالعه موردی ترک‌ها و کردها. علوم اجتماعی (دانشگاه علامه طباطبایی)، ۲۶(۸۷)، ۵۹۹۱.
توسلی، غلامعباس و آدهمی، جهانگیر (۱۳۹۱). حافظه تاریخی، هویت قومی و جهانی‌شدن: مطالعه میدانی در شهر سنندج. فصلنامه علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی، ۲(۱)، ۱۱۵.
حسین‌زاده، علی‌حسین، باقری، معصومه، و رزم‌آرا، امیر (۱۳۹۴). بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر بیگانگی اجتماعی جوانان (مورد مطالعه: جوانان ۲۵۱۸ سال شهر اهواز). توسعه اجتماعی، ۱۰(۲)، ۳۷۵۴.
زکی، محمدعلی (۱۳۸۸). بیگانگی اجتماعی جوانان (مطالعه موردی: دانشجویان دختر و پسر دانشگاه اصفهان). پژوهش جوانان، فرهنگ و جامعه (ویژه‌نامه جوان و مناسبات نسلی)، پاییز و زمستان، شماره ۳: ۲۵-۵۱.
میرزایی، مهدی و بابایی، سجاد.(۱۳۹۵).  فهم تجربه‌های تبعیض و نابرابری قومی در دانشگاه‌های ایران: مطالعه موردی ترک‌ها و کردها. پژوهشنامه علوم اجتماعی، سال دوازدهم، شماره ۶: ۷۳۴.
شیخی، قفور و عبدالهی، عبدالرضا (۱۳۸۹). مطالعه جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر شکل‌گیری هویت یکپارچه ایرانی (موردپژوهی جوانان بوکان). پژوهشنامه هویت ملی، ۱(۱)، ۷۷۱۱۲.
عشایری، طاهره، عباسی، الهام، و جهان‌پرور، طیبه (۱۴۰۱). مطالعه عوامل مؤثر بر بیگانگی اجتماعی: فراتحلیل پژوهش‌های بازۀ زمانی ۱۳۸۳۱۴۰۱. فصلنامه مطالعات جامعه‌شناسی و توسعه، ۱۰(۴)، ۱۸۰۲۰۱.
قادرزاده، امید (۱۴۰۱). مشکله‌ی همبستگی در جامعه‌ی چندقومی ایران: فراترکیب مطالعات موجود. بررسی مسائل اجتماعی ایران، ۱۳(۱)، ۵۴۲.
قادرزاده، امید و محمدزاده، علی (۱۳۹۷). مطالعه پیمایشی هویت‌طلبی قومی و سیاسی‌شدن قومیت کُردهای ایران. پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی، ۷(۱)، ۱۹۴۲.
محمدزاده، حسین و خانی، سعید (۱۳۹۷). زمینه‌های تاریخی و اجتماعی مؤثر بر شکاف قومی در ایران. مطالعات اجتماعی ایران، (۱۲)، شماره ۳: ۱۲۵-۱۴۷.

  • تاریخ دریافت 07 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 17 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 03 آذر 1404
  • تاریخ اولین انتشار 03 آذر 1404
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1404