انجمن جامعه‌شناسی ایران مجله مطالعات اجتماعی ایران 2008-3653 19 1 2025 05 22 Beyond Assortative Mating: Investigating the Determinants of Marital Stability in Contemporary Iran فراتر از همسان‌همسری: بررسی تعیین‌کننده‌های پایداری زناشویی در ایران معاصر 5 29 733081 10.22034/jss.2025.2062641.1905 FA میلاد بگی استادیار جمعیت‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. (نویسنده مسئول) 0000-0002-3690-2909 امیرحسین سلیمی کارشناسی ارشد جمعیت‌شناسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. 0009-0006-2661-9559 Journal Article 2025 06 12 With the rising divorce rates, extensive discussions have emerged regarding the causes and factors influencing marital stability. In both popular culture and prior Iranian studies, homogamy and shared characteristics between spouses have often been considered as key determinants of marital durability. This study aims to assess the impact of homogamy on marital stability. Using a quantitative approach and secondary analysis techniques, it investigates data from the National Divorce Survey (2017-2018). The findings reveal that contrary to many previous studies, homogamy in dimensions such as education, religion, ethnicity, and age has a very limited effect on marital stability. In contrast, individual factors such as education level, age, gender, employment status, and behavioral traits like internet and social media usage, division of household labor, and time spent outside the home play a more significant roles. Unlike traditional views, female breadwinning positively influences marital longevity and strengthens mutual economic participation within the family. Therefore, it can be argued that in Iran, as a transitional society, structural or superficial similarities between spouses do not necessarily enhance marital stability, while individual choices and daily lifestyle patterns play a more critical role in sustaining marital relationships. با افزایش میزان طلاق بحث‌های گسترده‌ای در مورد علل و عوامل موثر بر پایداری زناشویی مطرح شده است. در فرهنگ عامه و نیز مطالعات پیشین در ایران یکی از تعیین‌کننده‌های پایداری و تداوم ازدواج، همسان‌همسری و ویژگی‌های مشترک زوجین عنوان شده است. بر این اساس مطالعه حاضر با هدف بررسی تاثیر همسان‌همسری بر پایداری زناشویی انجام شد. مطالعه به روش کمّی و با استفاده از تکنیک تحلیل ثانویه به بررسی داده‌های پیمایش ملی طلاق که در سال 1397-1396 انجام شده بود، پرداخت. یافته‌ها نشان داد که برخلاف بسیاری از مطالعات، همسان‌همسری (در ابعاد تحصیلی، مذهبی، قومی و سنی) تأثیر بسیار محدودی بر پایداری زناشویی دارد. در مقابل، عوامل فردی همچون سطح تحصیلات، سن، جنس، وضعیت اشتغال و ویژگی‌های رفتاری همچون استفاده از اینترنت و شبکه‎های اجتماعی، تقسیم‌کار خانگی و گذران وقت در بیرون از منزل تعیین‌کننده‌های اصلی پایداری زناشویی هستند. برخلاف دیدگاه‌های سنتی، نان‌آوری زنان و مشارکت اقتصادی دو سویه در خانواده، تأثیر مثبتی بر پایداری زناشویی داشته و آن را تقویت کرده است. بر این اساس می‌توان بیان کرد در جامعه در حال گذار ایران، همسان‌همسری و شباهت‌های ظاهری یا ساختاری میان زوجین الزاماً منجر به افزایش پایداری زناشویی نمی‌شود و رفتارهای انتخابی و سبک زندگی روزمره نقش قابل‌توجهی در پایداری و تداوم زندگی مشترک دارند.

http://www.jss-isa.ir/article_733081_1edb7a857f08a2fb2191d6b0f3775ec6.pdf

انجمن جامعه‌شناسی ایران مجله مطالعات اجتماعی ایران 2008-3653 19 1 2025 05 22 A Causal Analysis of the Impact of Perceived Ethnic Discrimination on Youth Social Alienation: Case of Qorveh تحلیل علی تأثیر احساس تبعیض قومی بر بیگانگی اجتماعی با نقش میانجی طرد اجتماعی (مورد مطالعه: جوانان شهرستان قروه) 31 55 733082 10.22034/jss.2025.2066964.1911 FA محمد رضا حشمتی دکتری جامعه شناسی بررسی مسائل اجتماعی ایران، دانشکده حقوق و علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران. Journal Article 2025 07 29 The present study aimed to analyze the impact of perceived ethnic discrimination on social alienation, with a particular focus on the mediating role of social exclusion among young people in the city of Qorveh. This applied research employed a quantitative approach and survey methodology. The statistical population consisted of all young individuals aged 18 to 30 residing in Qorveh, from which a sample of 384 participants was selected using stratified random sampling. Data were collected using a structured questionnaire incorporating standardized scales of ethnic discrimination, social exclusion, and social alienation. The reliability of the instruments was confirmed with Cronbach's alpha values ranging from 0.85 to 0.91, and their validity was supported through confirmatory factor analysis. The results of structural equation modeling revealed that perceived ethnic discrimination had a direct and significant effect on social alienation, as well as a significant direct effect on social exclusion. Moreover, social exclusion had a stronger influence on social alienation and played a significant mediating role in transmitting the effect of perceived ethnic discrimination. The final model explained 52.3% of the variance in social alienation. The findings confirm the proposed conceptual model and underscore the crucial role of social exclusion in amplifying the negative consequences of perceived ethnic discrimination. They highlight the urgent need to pursue cultural, educational, and social interventions and policies aimed at reducing discrimination and exclusion in multiethnic societies. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تأثیر احساس تبعیض قومی بر بیگانگی اجتماعی با تأکید بر نقش میانجی طرد اجتماعی در میان جوانان شهر قروه انجام شد. این مطالعه از نوع کاربردی، با رویکرد کمّی و روش پیمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه جوانان ۱۸ تا ۳۰ ساله ساکن شهر قروه بود که با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تصادفی، ۳۸۴ نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه ساختارمند شامل مقیاس‌های استاندارد تبعیض قومی، طرد اجتماعی و بیگانگی اجتماعی بود. نتایج مدل‌یابی معادلات ساختاری نشان داد که احساس تبعیض قومی اثر مستقیم و معناداری بر بیگانگی اجتماعی دارد و همچنین اثر مستقیم آن بر طرد اجتماعی نیز معنادار است. علاوه بر این، طرد اجتماعی تأثیر قوی‌تری بر بیگانگی اجتماعی دارد و نقش میانجی معناداری در انتقال اثر احساس تبعیض قومی ایفا می‌کند. مدل نهایی52.3 درصد از واریانس بیگانگی اجتماعی را تبیین می کند. یافته‌ها، بر نقش اساسی طرد اجتماعی در تقویت پیامدهای منفی احساس تبعیض قومی تأکید دارند و نشان‌دهنده ضرورت طراحی سیاست‌ها و مداخلات فرهنگی، آموزشی و اجتماعی برای کاهش تبعیض و طرد در جوامع چندقومیتی هستند.

http://www.jss-isa.ir/article_733082_c5a2d66d7a82e22e80b9b6c66acb5296.pdf

انجمن جامعه‌شناسی ایران مجله مطالعات اجتماعی ایران 2008-3653 19 1 2025 05 22 An Anthropological Analysis of the Food System within the Cultural Structure of Horaman واکاوی انسان‌شناختی نظام خوراکی در ساختار فرهنگی هورامان 57 76 733207 10.22034/jss.2025.2055772.1891 FA دیانا رستمی نژادان دکترای مردم شناسی، گروه مردم شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. خلیل بیگ‌زاده دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0000-0003-0637-4700 Journal Article 2025 04 05 The food system, cooking and food consumption methods, in addition to biological needs, are based on kinship, cultural and social relations, national and religious, mythological and aesthetic beliefs; Therefore, the cultural structure of the food system, its beliefs and rituals, has a dual nature based on the functions of cultural structure and social relations which appears as dualities like: nature and culture, nomadic and sedentary, raw and cooked, man and woman, grain and oil, bread and meat. Food and eating system in Horaman region has a cultural, social, religious and religious role tailored on mythological and aesthetic identities in a dual system and opposite interaction. This article has investigated the characteristics and place of food in the cultural structure of Horaman region with the approach of anthropological structure based on qualitative study and field work, participatory observation, open interviews, library ethnographic method and the use of food anthropology resources in Horaman region. The results of the research show that food, in addition to physical needs, has a structure that is part of the cultural structures of Horaman region and has an anthropological application, As it has a constructive role in the rules, principles and values governing the cultural system of Horaman region and it forms part of the national and religious beliefs and cultural and social values and rituals of this region. <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">نظام خوراکی، پخت‌وپز و شیوه‌های مصرف خوراک، افزون بر نیاز زیستی بر روابط خویشاوندی، فرهنگی و اجتماعی، باورهای ملی و دینی، اسطوره‌شناختی و زیبایی‌شناختی استوار است؛ بنابر این،<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 10.0pt; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> ساختار فرهنگی نظام خوراکی، باورها و آیین‌های آن، کاربردی دوگانه و رویکردی تقابلی دارد که برخاسته از کارکردهای ساختار فرهنگی و روابط اجتماعی است و در ساختارهای تقابل طبیعت و فرهنگ، کوچ‌نشینی و یکجانشینی، خام و پخته، مرد و زن، غلات و روغن، نان و گوشت خودنمایی می‌کند. خوراک و نظام ‌خوراکی در منطقۀ هورامان، نقش‌مایة فرهنگی، اجتماعی، آئینی و باورمندانه در سویه‌های هویّت دینی و ملی، اسطوره‌شناختی و زیبایی‌شناختی در یک نظام دوگانه و تعامل تقابلی دارد. این مقاله ویژگی‌ها و جایگاه خوراک را در ساختار فرهنگی منطقۀ هورامان با رویکرد ساختار انسان‌شناختی مبتنی بر مطالعۀ کیفی و کار میدانی، مشاهدۀ مشارکتی، مصاحبه‌های باز، روش‌ مردم‌نگاری کتابخانه‌ای و استفاده از منابع انسان‌شناسی خوراک در منطقۀ هورامان بررسی کرده‌است. دستاورد پژوهش نشان می‌دهد، خوراک افزون بر نیاز جسمانی، ساختاری دارد که بخشی از سازه‌های فرهنگی منطقة هورامان است و کاربردی مردم‌شناختی دارد؛ چنانکه نقشی سازنده در قواعد، اصول و ارز‌ش‌های حاکم بر نظام فرهنگی منطقة هورامان دارد و بخشی از باورهای ملی و دینی و ارزش‌ها و آیین‌های فرهنگی و اجتماعی این منطقه را می‌سازد.

http://www.jss-isa.ir/article_733207_eed4cdcb3877c2caefc817a4b2b68c6a.pdf

انجمن جامعه‌شناسی ایران مجله مطالعات اجتماعی ایران 2008-3653 19 1 2025 05 22 Investigating the Capabilities and Challenges of Indigenous Women Entrepreneurs in Guilan Province بررسی کیفی توانمندی‌ها و چالش‌های زنان کارآفرین بومی استان گیلان 77 102 733083 10.22034/jss.2025.2062617.1904 FA علی اکبر سالاری پور دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. 0000-0002-9306-565X فاطمه یوسفی ویو پژوهشگر دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. بنیامین حسن زاده باغی پژوهشگر دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. Journal Article 2025 06 08 The role of women entrepreneurs has become a key driver of economic and social transformation. Indigenous women entrepreneurs in Gilan, active in sectors such as handicrafts, tourism, and services, significantly contribute to local development. This qualitative study examined the challenges they face and their role in economic and social progress, considering their individual characteristics. Twenty-eight experienced women were purposively selected, and were interviewed by semi-structured in-depth methods. Through Analyzing the data, following Graneheim and Lundman method three main themes appeared: key constraints in business development, women’s role in social and economic transformation, and their capabilities and success strategies. Findings indicate that success arises from the interplay of institutional and financial limitations, social and familial support, and individual capacities. Accordingly, resilience, managerial skills, and social networks enable women to overcome barriers and build sustainable, impactful businesses. Thus, women’s entrepreneurship functions not only as an economic activity but also as a catalyst for broader social, cultural, and economic change. <span lang="FA" style="font-size: 10.0pt; mso-ansi-font-size: 8.0pt; line-height: 90%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; letter-spacing: -.1pt;">نقش زنان کارآفرین در توسعه به عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی تحول اقتصادی و اجتماعی در جهان امروز برجسته شده است. زنان کارآفرین بومی گیلان با داشتن توانمندی‌های بالقوه در زمینه‌های مختلف از جمله صنایع‌<span lang="FA" style="font-size: 10.0pt; mso-ansi-font-size: 8.0pt; line-height: 90%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; letter-spacing: -.1pt;">دستی، گردشگری و خدمات، می‌توانند نقش حیاتی در تقویت و توسعه اقتصادی استان ایفا کنند.<span lang="FA" style="font-size: 10.0pt; mso-ansi-font-size: 8.0pt; line-height: 90%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; letter-spacing: -.1pt;"> باتوجه به اهمیت موضوع در ایران، این پژوهش به بررسی چالش‌های پیش روی زنان کارآفرین استان گیلان و نقش آنان در توسعه اقتصادی و اجتماعی و با توجه به ویژگی‌های فردی آنان صورت گرفت. در این راستا، از روش تحقیق کیفی بهره گرفته شد که طی آن 28 بانوی کارآفرین گیلانی خبره در حوزه‌های کشاورزی، صنایع‌دستی و فناوری به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و در مطالعه مشارکت کردند. جهت جمع‌آوری داده‌ها از روش مصاحبه عمیق نیمه‌ساختارمند استفاده شد. کلیه مصاحبه‌ها ضبط و پس از تبدیل به متن به روش گرانهایم و لاندمن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. حاصل کدگذاری، 122 کد باز، 9 کدمحوری و 3 مقوله اصلی است که «عوامل کلیدی محدودکننده در توسعه کسب‌وکارها»، «نقش‌آفرینی زنان کارآفرین در تحول اجتماعی و اقتصادی و اثرات چندگانه کارآفرینی بر زنان و خانواده » و «توانمندی‌ها و استراتژی‌های موفقیت زنان کارآفرین» از آن جمله است. با توجه به نتایج به دست آمده، موفقیت زنان کارآفرین در جوامع محلی، محصول تعامل میان محدودیت‌های نهادی و مالی، حمایت‌های اجتماعی و خانوادگی و ظرفیت‌های فردی و مدیریتی آنان است. ترکیب تاب‌آوری، مهارت‌های مدیریتی و شبکه‌سازی اجتماعی، توان مقابله با موانع اقتصادی و ایجاد کسب‌وکارهای پایدار و اثرگذار را فراهم می‌کند. بنابراین، کارآفرینی زنان نه تنها فعالیت اقتصادی، بلکه محرکی برای تحول اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی محسوب می‌شود.

http://www.jss-isa.ir/article_733083_09c186aeabecfebc4e94b96ebe1af523.pdf

انجمن جامعه‌شناسی ایران مجله مطالعات اجتماعی ایران 2008-3653 19 1 2025 05 22 A Study of Students' Job Preferences: Autonomy, Job Stability, Meritocracy مطالعة ترجیحات شغلی دانشجویان: آزادی عمل، ثبات شغلی، شایسته‌سالاری 103 128 733084 10.22034/jss.2025.2066178.1910 FA حمزه نوذری دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. 0000-0002-7185-4244 محمد رضا بابائی گلرودباری دانشجوی کارشناسی ارشد گروه جامعه شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0009-0009-8204-6865 Journal Article 2025 07 23 This study aimed to examine university students’ understanding and perceptions of employment in the public, private, and self-employment sectors. Using a qualitative approach, semi-structured interviews were conducted with 22 undergraduate and graduate students at Kharazmi University. Participants were selected through purposive sampling, and data collection continued until theoretical saturation was reached. The data were analyzed using thematic analysis at three levels: initial, secondary, and main themes. The findings indicate that students’ job preferences are shaped by factors such as economic independence, job stability, advancement opportunities, and competitive work environments. Most students preferred self-employment as a desirable and ideal career option, viewing it as a pathway to autonomy, self-actualization, and freedom of action. In contrast, some students opted for public sector employment due to its stability, welfare benefits, and structured environment. Employment in the private sector was also considered attractive by some students because of its meritocratic system and broader opportunities for personal and professional growth. این پژوهش با هدف مطالعه فهم و تصور دانشجویان از اشتغال در بخش‌های دولتی، خصوصی و خوداشتغالی انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و بهره گیری از ابزار مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۲۲ نفر از دانشجویان مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشگاه خوارزمی صورت گرفته است. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند انجام شد و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌ها با بهره‌گیری از روش تحلیل تماتیک در سه سطح تم‌های اولیه، ثانویه و اصلی مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها نشان می‌دهد که ترجیحات شغلی دانشجویان بر پایه مؤلفه‌هایی چون استقلال اقتصادی، امنیت شغلی، فرصت پیشرفت و فضای رقابتی شکل می‌گیرد. برخی دانشجویان، خوداشتغالی را به‌منزله گزینه مطلوب شغلی ترجیح می‌دهند، زیرا آن را مسیری برای کسب استقلال، تحقق خود و آزادی عمل می‌دانند. در مقابل، گروهی اشتغال در بخش دولتی را به دلیل ثبات، مزایای رفاهی و ساختار منظم برمی‌گزینند. همچنین اشتغال در بخش خصوصی نیز برای برخی به دلیل شایسته‌سالاری و فرصت‌های رشد جذاب‌تر ارزیابی می‌شود.

http://www.jss-isa.ir/article_733084_22ffb90e8711ee69e8b2e35db78d22d4.pdf

انجمن جامعه‌شناسی ایران مجله مطالعات اجتماعی ایران 2008-3653 19 1 2025 05 22 Lived Experiences of Gender-Based Pressures in Workplaces: A Study of Employed Women in Lorestan Province تجربه زیسته فشارهای جنسیتی در محیط کاری: مطالعه‌ موردی زنان شاغل در استان لرستان 129 155 733085 10.22034/jss.2025.2065134.1908 FA حسن رضا یوسفوند استادیار گروه جامعه شناسی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0001-6841-577X الهام مرادی نژاد دانشجوی دکتری رفاه اجتماعی، گروه تعاون و رفاه اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. 0009-0006-5377-2647 Journal Article 2025 07 08 The purpose of the present study is to explore the lived experiences of employed women in a government office in Lorestan Province when confronting sexual harassment and gender-based pressures. This study employed a descriptive phenomenological approach and Colaizzi's method of analysis. Data were gathered through 12 in-depth semi-structured interviews with employed women. The analysis of the data uncovered five main themes: sexual harassment as a continuous threat, compulsory silence as a protective shield, reconstruction of self-image in the face of harassment, the impact of patriarchal organizational culture, and social isolation as a consequence of harassment. The findings indicate that sexual harassment, influenced by power inequalities and cultural taboos, disrupts women's psychological and professional security, resulting in silence and isolation. This research underscores the need for establishing supportive mechanisms, anti-harassment training programs, and organizational structural reforms to mitigate sexual harassment. هدف پژوهش حاضر کاوش تجربه زیسته زنان شاغل در یک اداره دولتی استان لرستان در مواجهه با آزار جنسی و فشارهای جنسیتی است. این مطالعه با بهره‌گیری از رویکرد پدیدارشناسی توصیفی و روش تحلیل کلایزی انجام شد. داده‌ها از طریق ۱۲ مصاحبه نیمه‌ساخت‌یافته عمیق با زنان شاغل جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها پنج مضمون اصلی را آشکار ساخت: آزار جنسی به‌عنوان تهدید مداوم، سکوت اجباری به‌عنوان سپر محافظتی، بازسازی خودانگاره در برابر آزار، تاثیر فرهنگ سازمانی مردسالار و انزوای اجتماعی به‌عنوان پیامد آزار. نتایج نشان داد آزار جنسی، متاثر از نابرابری‌های قدرت و تابوهای فرهنگی، امنیت روانی و حرفه‌ای زنان را مختل کرده و به سکوت و انزوا منجر می‌شود. این پژوهش بر ضرورت ایجاد مکانیسم‌های حمایتی، آموزش‌های ضدآزار و اصلاح ساختارهای سازمانی برای کاهش آزار جنسی تاکید دارد.

http://www.jss-isa.ir/article_733085_8cb76489612dbca4abf7b549b9d091a5.pdf