انجمن جامعه‌شناسی ایران مجله مطالعات اجتماعی ایران 2008-3653 6 2 2013 07 01 Social Theory in the Social Imaginary of the Contemporary Iran نظریۀ اجتماعی در انگارۀ اجتماعی معاصر ایران 120 144 21437 FA ثمره صفی‌خانی کارشناس ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی Journal Article 2016 08 24 This paper, the history of social thought in contemporary Iran, is devised through the examination of two concepts: 'social theory' and 'social imaginary'. The confrontation of the Iranians with modern and systematic thoughts about the social is what distinguishes contemporary social thoughts from former ones. These systematic thoughts that are named “social theory”, roughly one century ago were brought to the Iranian social imaginary by translating into the Persian language. The purpose of this paper is to study the consequences of this confrontation in the Iranian social imaginary and therefore in the contemporary social thoughts. Social theory is the result of a moment when the social becomes the object of knowledge, and so each social theory is related to temporality and spatiality of the social. 'Social imaginary' is a category of understanding social praxis and the reasons people give to make sense of these practices.” Social imaginary is the ways people imagine their social existence, how they fit together with others, the expectations that are normally met, and the deeper normative notions and images that underlie these expectations. It is not simply a cluster of intellectual ideas about social relations or explicit social theory, but rather it is what determines how people formulate such social theories and how they interpret their selves and the society in its totality. The history of contemporary social thoughts was shaped by confrontation of social imaginary with various social theories which the Iranian thinkers have derived from different knowledge traditions of the European countries. They have applied these theories to interpret and explain their social facts and gradually the Iranian social imaginary was changed. The relationship between mental life and social life was damaged and the sociological ideologies replaced the explanation of Iranian social life. In this paper, through a critical reconsideration of social thought in contemporary Iran, the changes in contemporary social imaginary are examined در این مقاله با طرح مفهوم «انگارۀ اجتماعی» و «نظریۀ اجتماعی» و بیان نسبت میان آن‏ها تلاش می‌شود تاریخ اندیشۀ اجتماعی معاصر ایران مورد بازخوانی انتقادی قرار گیرد. آنچه اندیشۀ اجتماعی دوران معاصر ایران را از پیش از آن متمایز می‌سازد، واردشدن تأملاتی نظام‌مند دربارۀ «امر اجتماعی» است که بسیار متفاوت با اندیشه‌های اجتماعی پیشین در تاریخ اندیشۀ ایران بوده و به همین اعتبار از آن با عنوان «نظریۀ اجتماعی» نام برده می‌شود. نظریۀ اجتماعی حدود یک سده پیش، از غرب و توسط اندیشه‌ورزان ایرانی و از راه ترجمه وارد فضای بیناذهنی ایرانیان شده است؛ فضایی که مختصات آن با کمک مفهوم «انگارۀ اجتماعی» ترسیم خواهد شد. در این مقاله تلاش می‌شود تا به نسبت میان نظریۀ اجتماعی و انگارۀ اجتماعی معاصر ایران پرداخته شود.    نظریۀ اجتماعی محصول لحظه‌ای است که امر اجتماعی موضوع تفکر واقع شد و از این رو است که در توضیح نظریۀ اجتماعی توجه به این لحظه ضروری است. انگارۀ اجتماعی شیوه‏اى است که توسط آن افراد جامعه خود را در تاریخ جاى مى‏دهند تا انتظارات معطوف به آینده، میراث سنت‌هاى گذشته و ابتکاراتشان را در زمان حال به یکدیگر پیوند بزنند. دوران معاصر تاریخ ایران، دوران مواجهۀ انگارۀ اجتماعی ایرانیان با انواع نظریه‌های اجتماعی سنت‌های مختلف غربی است. نظریه ‌هایی که در کوشش برای توضیح دادن امر اجتماعی زمان‌مند غرب تدوین شده‌اند توسط اندیشه‌ورزان ایرانی وام گرفته می‌شوند تا امر اجتماعی اکنون ایران را به فهم درآورند. این وام‌گیری با قطع ارتباط میان حیات ذهنی و حیات اجتماعی، توهم توضیح و تبیین حیات اجتماعی را ایجاد کرده و در این مقاله به پیامد این وام‌گیری که در قالب اندیشۀ اجتماعی معاصر ایران قابل پیگیری است، برای انگارۀ اجتماعی معاصر ایران پرداخته می‌شود. بازخوانی انتقادی این اندیشه می‌تواند با به دست دادن توضیحی از وضعِ حالِ اندیشۀ اجتماعی به طور خاص و انگارۀ اجتماعی به طور عام، راه را برای گذار به تدوین نظریۀ اجتماعی ناظر بر امر اجتماعی اکنون ایران هموار گرداند. http://www.jss-isa.ir/article_21437_2b25d95bdeb8bff51379023d06fdd969.pdf