201. مطالعة انسان‌شناختی هویت زبانی مهاجران افغان در ایران

حسین میرزائی

دوره 8، شماره 3 ، پاییز 1393، ، صفحه 109-128

چکیده
  به باور بسیاری از اندیشمندان حوزة زبان‌شناسی و انسان‌شناسی "زبان" پایة هویت به‌شمار می‌آید، چه دو مفهوم هویت و زبان در پیوندی ناگسستنی با یکدیگر قرار دارند. حتی برخی از آنان معتقدند نخستین نشانة هویت، یعنی نام‌های فردی، از جنس زبان است. ما در این پژوهش با استفاده از داده‌های میدانی، امر زبانی و رابطة آن را با متغیرهای دیگری مانند ...  بیشتر

202. بررسی وضعیت اخلاق اجتماعی در میان شهروندان کرمان

محمد میرزائی ملکیان؛ زهره توکلی

دوره 12، 4(ویژه نامه کرمان) ، زمستان 1397، ، صفحه 109-132

چکیده
  مجموعه مطالعات انجام شده در حوزه اخلاق اجتماعی، حکایت از وجود مسأله پیرامون این حوزه در جامعه ایرانی دارد. اکثر اندیشمندان اجتماعی با وجود دیدگاه­های سیاسی مختلف، در این گزاره که مبانی اخلاق اجتماعی در جامعه متزلزل شده، اشتراک‌ نظر دارند. این تحقیق با هدف بررسی سطح اخلاق اجتماعی در میان شهروندان کرمانی به روش پیمایشی و نمونه­ای ...  بیشتر

203. اثرات رقابت‌جویی مادی و منزلتی بر مصرف‌گرایی روستایی

موسی عنبری؛ سیداحمد فیروزآبادی؛ سیما سروش

دوره 7، شماره 4 ، زمستان 1392، ، صفحه 110-136

چکیده
  به نظر می‎رسد با تغییر نگرش‎ها دربارة مصرف در جامعة روستایی ایران و رواج پدیدة مصرف‎گرایی در جامعه، میل به مصرف در روستاییان نیز افزایش یافته و تمرکز از نیازهای اساسی به سمت نیازهای کاذب و مخصوصاً تجملی تغییر پیدا کرده است. مسئلة اصلی این پژوهش شناسایی برخی عوامل دخیل در به‌‎وجودآمدن و تشدید مصرف‎گرایی روستایی است. با استفاده ...  بیشتر

204. چالش میان گفتمانهای علوم اجتماعی و پارادایم قدرت در ایران

محمدعلی محمدی

دوره 5، شماره 4 ، زمستان 1390، ، صفحه 113-131

چکیده
  با وجود سال‌ها ناکامی در بومی‌کردن علوم اجتماعی در ایران، امروزه همان پروژه با عنوان اسلامی‌کردن علوم انسانی با لحنی شدیدتر و تسامح کمتر دوباره مطرح شده است. یکی از چالش‌های تاریخی بین علوم اجتماعی و قلمرو قدرت در ایران این است که برخلاف علوم طبیعی دولت امکان تسلط کامل بر علوم انسانی و بهره‌برداری از آن را به‌عنوان ابزار مقوم سلطه ...  بیشتر

205. نظریۀ اجتماعی در انگارۀ اجتماعی معاصر ایران

ثمره صفی‌خانی

دوره 6، شماره 2 ، تابستان 1391، ، صفحه 120-144

چکیده
  در این مقاله با طرح مفهوم «انگارۀ اجتماعی» و «نظریۀ اجتماعی» و بیان نسبت میان آن‏ها تلاش می‌شود تاریخ اندیشۀ اجتماعی معاصر ایران مورد بازخوانی انتقادی قرار گیرد. آنچه اندیشۀ اجتماعی دوران معاصر ایران را از پیش از آن متمایز می‌سازد، واردشدن تأملاتی نظام‌مند دربارۀ «امر اجتماعی» است که بسیار متفاوت با اندیشه‌های ...  بیشتر

206. بررسی نقش حمایت اجتماعی و مصرف ورزش در تبیین مشارکت ورزشی (مطالعهای دربارة زنان استان ایلام)

علی نوروزی؛ امیر ملکی؛ مهربان پارسامهر؛ حمید قاسمی

دوره 11، 2(ویژه ایلام) ، تابستان 1396، ، صفحه 120-145

چکیده
  هدف تحقیق حاضر بررسی نقش حمایت اجتماعی و مصرف ورزش در تبیین مشارکت ورزشی زنان است. این تحقیق با استفاده از روش پیمایش انجام شده است. داده‌ها ازطریق پرسش‌نامه جمع‌آوری، استخراج و تحلیل شد. جامعة آماری تحقیق را زنان 19سال‌به‌بالای استان ایلام با حجم نمونة 500 نفر تشکیل داده‌اند. نمونه‌ها به‌روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای شناسایی ...  بیشتر

207. اثربخشی برنامه های معتادان گمنام در نگرش معتادان به مواد مخدر

اکبر علیوردی نیا

دوره 3، شماره 3 ، پاییز 1388، ، صفحه 123-170

چکیده
  هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی میزان اثربخشی برنامه های انجمـن معتـادانگمنام بر گرایش به مواد مخدر بـوده اسـت. روش تحقیـق، پیمایشـی و ابـزارجمعآوری اطلاعات نیز پرسشنامه میباشد. جامعه آماری عبارت است از کلیهمعتادان گمنام ایران، که در جلسات و برنامه های معتادان گمنام مشارکت دارند.در مجموع تعداد 581نفر افراد مورد مطالعـه بـا روش نمونـه گیـری ...  بیشتر

208. امنیت و مشارکت اجتماعی زنان در مواجهه با نابهنجاری‌های محله‌ای (مطالعة وضعیت زندگی ساکنان برج‌های نواب و اطراف)

پردیس عامری

دوره 11، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 123-147

چکیده
  فضاهای شهری صحنه‌هایی هستند که فعالیت‌های عمومی زندگی شهری در آنها رخ می‌دهد. احتمال وقوع جرم در فضاهای بی‌دفاع شهری یا جرم‌زا، به‌دلیل امکان‌پذیرنبودن رؤیت بصری، بیشتر است. پژوهش حاضر، که در محله نواب تهران در پاییز سال 1393 صورت گرفته است، از نوع کیفی و به‌روش نظریة مبنایی است. داده‌ها از مسیر مشاهدة میدانی و مصاحبة عمیق با 30 ...  بیشتر

209. توزیع جغرافیایی مسکن گروه های کم درامد شهری و رابطه آن با اعتیاد:با تاکید بر شهر بابل

معصومه نصیری

دوره 1، شماره 2 ، تابستان 1385، ، صفحه 124-139

چکیده
  این بررسی کوششی در جهت ارزیابی رابطه توزیع جغرافیایی مسکن گروه های کم درآمد و فراوانی اعتیاد در مناطق مختلف شهر بابل است.در این پژوهش،73 حوزه آماری شهر بابل بر اساس دو شاخص درصد اعتیاد و درصد خانوارهای چهارنفره و بیشتر ساکن در یک اتاق مورد بررسی قرار گرفته و با نرم افزار GIS نقشه های آن ترسیم گردیده است.نویسنده در این مقاله با بررسی درصد ...  بیشتر

210. عوامل اجتماعی مرتبط با تغییر در نگرش و رفتار دانشجویان نسبت به مواد مخدر

سید حسین سراج زاده؛ یونس اکبری؛ ایرج فیضی

دوره 10، 2-3 ، تابستان 1395، ، صفحه 124-153

چکیده
  این پژوهش در پی بررسی عوامل اجتماعی مرتبط با تغییر رفتار و نگرش دانشجویان نسبت به مواد مخدر در دوره دانشجویی است. برای پی جویی این تغییر از طرح پیمایش طولی پس نگر استفاده شده است. جمعیت نمونه این تحقیق شامل 299 نفر از دانشجویان دختر و پسر دانشگاه خوارزمی بوده است. نظریه­ های مورد استفاده در این پژوهش شامل نظریه پیوند اجتماعی، فرصت افتراقی، ...  بیشتر

211. زمینه‌های تاریخی و اجتماعی مؤثر بر شکاف قومی در ایران

حسین محمدزاده؛ سعید خانی

دوره 12، 3(اولین ویژه نامه کردستان) ، پاییز 1397، ، صفحه 125-147

چکیده
  کشور ایران اقوام بسیار متنوعی را در خود جای داده است. مطابق منابع و شواهد، شکاف قومی در میان بخشی از اقوام ایرانی فعال شده است. فعال‌شدن شکاف قومی عوامل پرشماری دارد و پیامدهای سیاسی‌ـ‌اجتماعی آن نیز پیچیده است. هدف این تحقیق، بررسی زمینه‏های تاریخی و اجتماعی مؤثر بر شکاف قومی و سازوکار فعال‌شدن آن در میان پنج قوم ایرانی است. مبانی ...  بیشتر

212. مطالعة مردم‏شناختی مراسم عاشورا در شهر اردبیل

احمد محمدپور؛ رامین شاهی ‏زاده

دوره 5، شماره 3 ، پاییز 1390، ، صفحه 126-146

چکیده
  آیین‎های سوگواری ماه محرم در شهر اردبیل پدیدۀ مذهبی ساده‌ای نیست، بلکه چنان کیفیتی را داراست که خصایص یک نمود زنده و فعال فرهنگی و اجتماعی را آشکار می‎سازد. هدف این مقاله درک و توصیف دقیق مراسم عاشورا در جامعۀ اردبیل به‌عنوان میراثی فرهنگی در زمان کنونی و تحلیل مردم‏شناختیکارکردهای اجتماعی این مراسم در جامعۀ مورد بررسی است. ...  بیشتر

213. فراتحلیل مطالعات انجام‌شده دربارة نگرش به طلاق در سال‌های 1382-1394

محمدرضا حسنی؛ منصوره هدایتی؛ فاطمه محمدزاده

دوره 11، 3(دومین ویژه نامه جامعه شناسی خانواده) ، پاییز 1396، ، صفحه 126-151

چکیده
  نگرش به طلاق همچون آیینه‌ای است که اوضاع فرهنگی و اجتماعی جامعه را بازتاب می‌دهد. این موضوع می‌تواند در کاهش کیفیت زندگی زناشویی و احتمال بروز طلاق در زندگی همسران نقش مؤثری داشته باشد. هدف اصلی پژوهش حاضر، فراتحلیل مطالعات انجام‌شده دربارة نگرش به طلاق و نیز تبیین عوامل مؤثر بر این نگرش است. پژوهش حاضر از روش فراتحلیل کیفی بهره ...  بیشتر

214. بررسی عوامل مؤثر بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی جوانان (مطالعة دانشجویان دانشگاه شهیدباهنر کرمان)

لیلا یزدان‌پناه؛ فاطمه حکمت

دوره 8، شماره 2 ، تابستان 1393، ، صفحه 128-152

چکیده
  مقالة حاضر به بررسی مسئولیت‌پذیری اجتماعی می‌پردازد که نوعی احساس التزام به عمل یا واکنش فردی در موقعیت‌های گوناگون به دلیل تقید به دیگران است. جهت سنجش عوامل مؤثر بر آن از نظریه‌های مختلف مثل نظریه‌های نوع‌دوستی متقابل، اعتماد و مشارکت، یادگیری اجتماعی باندورا و نظریة نقش اجتماعی استفاده شده است. روش تحقیق پیمایش و ابزار جمع‌آوری ...  بیشتر

215. سرمایۀ اجتماعی در خانواده و احساس امنیت اجتماعی دربین ساکنان شهر سبزوار

حسین قدرتی؛ طوبی شاه‌جهانی

دوره 9، شماره 1 ، بهار 1394، ، صفحه 128-147

چکیده
  خانواده به‌منزلۀ شبکه‌ای غیررسمی، بارزترین و واضح‌ترین سرمایۀ اجتماعی درون‌گروهی است که امنیت و پایداری جامعه را فراهم می‌کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی سرمایۀ اجتماعی در خانواده و احساس امنیت اجتماعی دربین ساکنان شهر سبزوار صورت گرفته است. جهت تبیین رابطۀ سرمایۀ اجتماعی در خانواده و احساس امنیت اجتماعی از نظریۀ کلمن و ویور استفاده ...  بیشتر

216. تحلیل محتوای عمقی و اجرای آن به‌وسیلة نرم‌افزار ام. آر. پی

مهدی محسنیان‌راد

دوره 5، شماره 2 ، تابستان 1390، ، صفحه 128-157

چکیده
  انگیزة نگارش مقالة حاضر انتشار عمومی نرم‌افزار ام. آر. پی[1] از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فن‌آوری در سطح دانشگاه‌های کشور است. نرم‌افزاری که حاصل تلاش بیش از دو دهه محققان کشور است و از طریق آن می‌توان یک روش تحلیل محتوای مختلط کمی ـ کیفی را به نام «تحلیل محتوای عمقی» اجرا کرد و از این طریق، بیش از هریک از دو روش کمی یا کیفی به ...  بیشتر

217. نقد و بررسی آرای محمد عابدالجابری دربارۀ چالش‌های تفکر و دانش اجتماعی بومی در جهان اسلام

یونس نوربخش؛ محمداسماعیل حاج‌هاشمی؛ صدیقه سلطانیان

دوره 7، شماره 3 ، پاییز 1392، ، صفحه 128-149

چکیده
  تفکر اجتماعی متفکران مسلمان در دو سدۀ اخیر عمدتاً برای پاسخگویی به نیازهای مسلمانان در عصر جدید به‌وجود آمده است. پیدایش علوم جدید و تحولات صنعتی در جوامع غربی و ظهور استعمار ازیک‌سو و از طرف دیگر نفوذ آرا و افکار مدرنیته در میان متفکران جوامع اسلامی، الگوبرداری یک‌سویه از تمدن غربی را در اندیشه و بیان برخی از آنان به همراه داشت. ...  بیشتر

218. بازار تن فروشی خیابانی زنان در کلان شهر تهران

سعید مدنی قهفرخی؛ فریبرز سعید دانا؛ پیام روشن فکر

دوره 6، شماره 1 ، بهار 1391، ، صفحه 130-153

چکیده
  شناخت کامل بازار فعالیتهای غیرقانونی از جمله تن فروشی دشوار و رد مواردی ناممکن است.در عین حال،بدون شناخت ویژگیهای بازار پدیده ای مثل تن فروشی نمی توان سیاست های مداخله ای برای پیشگیری،کنترل،یا کاهش آن را طراحی کرد. جامعه آماری پژوهش زنانی هستند که در مناطق 22 گانه شهر تهران تن فروشی می کردند.یافته های پژوهش نشان میدهد در بازار تن فروشی ...  بیشتر

219. مطالعة تجربة زیستة کودکان و نوجوانان در خانواده‌هایی با والد زندانی

زهرا میرحسینی؛ مرضیه ابراهیمی

دوره 13، شماره 1 ، بهار 1398، ، صفحه 133-153

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2019.38127

چکیده
  مقاله ی حاضر مبتنی بر پژوهشی کیفی و پدیدارشناسانه است که با هدف مطالعه تجربه ی زیسته کودکان و نوجوانان خانواده های والد زندانی انجام شده است. محققان کوشیده‌اند پیامدهای زندانی‌شدن والدین را در زندگی کودکان دریابند و شرح روایت‌های کودکان را در این‌باره مطالعه کنند. به‌این‌منظور، با 20 کودک و نوجوان 10 تا  18 سالة ساکن شهر تهران، ...  بیشتر

220. پوشش زنان و احساس امنیت در فضاهای عمومی

سیدحسین سرا ج زاده؛ فاطمه جواهری؛ الهام رحمتی

دوره 9، شماره 2 ، تابستان 1394، ، صفحه 135-159

چکیده
  درباب تبیین امنیت جنسی زنان و برطرف کردن احساس ناامنی آنها در فضاهای عمومی دیدگاه های متفاوتی مطرح است. دراین میان، برخی بر این عقیده اند که پوشش بدن می تواند عاملی درجهت کاهش مزاحمت های جنسی و تجربه های ناخوشایند زنان باشد و احساس امنیت آنان را در مکان های عمومی افزایش دهد. این دیدگاه با آن دسته از دیدگاه های جرم شناختی هم خوان ...  بیشتر

221. مطالعۀ کیفی پیامدهای فرهنگی تجارت مرزی در شهرستان مریوان

امید قادرزاده؛ امید قادری

دوره 7، شماره 2 ، تابستان 1392، ، صفحه 135-154

چکیده
  پژوهش حاضر درصدد است با استفاده از رویکرد تفسیرگرایی اجتماعی بهبازسازی معنایی پیامدهای فرهنگی تجارت مرزی در شهر مرزی مریوان ازمنظرساکنان آن بپردازد. روششناسی پژوهش کیفی است و از روش قوم نگاری برایانجام عملیات تحقیق استفاده کردهایم. جهت گردآوری دادهها نیز از فنونمصاحبۀ عمیق و مشاهدۀ مشارکتی و از نمونهگیری فرصتگرا یا ظهوریابندهبهره ...  بیشتر

222. امتناع اندازه گیری دین داری و امکان رتبه بندی نوع دین داری

حسن محدثی

دوره 7، شماره 1 ، بهار 1392، ، صفحه 136-165

چکیده
  این مقاله پژوهش های پیمایشی در حوزة دین را نقد و بررسی کرده است. البته تأکید اصلی مقاله بر نقد پیمایش های اندازه گیری دین داری است و نه لزوماً هرگونه پیمایش مربوط به دین. نقطة عزیمت مقاله بحث از هماهنگی و هم خوانی ناخواسته اما آسیب زای دو گرایش فکری در دو گروه متفاوت است: گرایش قشری گری دینی حاکم بر ذهن دولت مردان، سیاستمداران و مدیران ...  بیشتر

223. بررسی میزان تمایل جوانان 18 تا 30 سالة شهر شیراز به همسان‌همسری و عوامل مرتبط با آن

مهسا نوری؛ علی یاراحمدی

دوره 12، شماره 2 ، تابستان 1397، ، صفحه 136-154

چکیده
  انتخاب همسر یکی از مهم‌ترین تصمیم‌هایی است که هر فرد در طول زندگی می‌گیرد. یکی از معیارهای گزینش همسر موضوع همسان‌گزینی است که ممکن است از دیدگاه سنی، تحصیلی، اجتماعی، و فرهنگی در کانون توجه قرار گیرد. در پژوهش حاضر، میزان تمایل جوانان به همسان‌همسری و عوامل مرتبط با آن بررسی می‌شود. در این پژوهش، 384 نفر از جوانان شهر شیراز، به‌شیوة ...  بیشتر

224. بررسی جامعهشناختی رفتار بیماری زنان نابارور (مورد مطالعه: مراجعهکنندگان به مراکز ناباروری استان مازندران)

امیر ملکی؛ سیده زهره بزرگ نژاد

دوره 8، شماره 1 ، بهار 1393، ، صفحه 140-166

چکیده
  رفتار بیماری به‌مثابۀ فرایندی مشتمل بر مراحل ادراک علائم، اسناد معنا، بیان، واکنش‌های مقابله‌ای و رفتار کمک‌جویی است. ناباروری یکی از بیماری‌هایی است که رفتار بیماری آن بیش از دیگر عوامل تابعی از متغیرهای اجتماعی و فرهنگی است. با علم به اهمیت مسئلة فرزندآوری، مقالة حاضر ازمنظر جامعه‌شناسی پزشکی به بررسی رفتار بیماری زنان نابارور ...  بیشتر

225. بررسی درک معنایی تداوم و تغییر خانواده (مطالعة موردی: شهر مریوان)

آکو کهنه پوشی؛ علیرضا کلدی؛ سیدمحمد سیدمیرزایی

دوره 11، 1 (اولین ویژه نامه جامعه شناسی خانواده) ، بهار 1396، ، صفحه 145-169

چکیده
  در چند دهة اخیر، خانواده و نظام خویشاوندی تحت تأثیر نوسازی و پیامدهای آن قرار گرفته و در این فرایند، نیروهای ساختارشکن زیست‌جهان خانوادة ایرانی را دگرگون کرده‌است. به‌دلیل اهمیت این موضوع، هدف تحقیق حاضر بررسی درک معنایی تغییرات خانواده است. چارچوب مفهومی تحقیق رویکرد پارادایم تفسیرگرایی اجتماعی و روش‌شناسی مبتنی بر روش تحقیق ...  بیشتر