76. جامعه‌جهانی،‌جامعه‌زنده!‌

مایکل بورآوی؛ لاله بهبهانیان

دوره 8، شماره 4 ، زمستان 1393، ، صفحه 9-20

چکیده
  در این مقاله ما به بررسی سؤالات مطرح در حیطه معنایی جامعه جهانی میپردازی . بر اساس نظریاتآنتونی گرامشی و پولانی، جامعهشناسی را بهعنووان مطالعوه جامعوه از دیودگاه جامعوه مودنی تعریوفمیکنی . بر همین اساس جامعه جهانی مطالعه سرمایه داری جهانی و ترتیبات سیاسوی آن از جایگواهیک جامعه مدنی جهانی نوظهور است. به منظور تلاش برای اجتناب از تغییر ...  بیشتر

77. بررسی مضیقۀ ازدواج در استانهای شمالی کشور )بر اساس سرشماری (1385

رسول ربانی؛ وحید قاسمی؛ وکیل احمدی

دوره 4، شماره 3 ، پاییز 1389، ، صفحه 27-39

چکیده
  هدف اصلی این مقاله بررسی وضعیت ازدواج و مضیقه ازدواج در سه استان مازندران، گیلان و گلستان است. برای انجـامتحقیق از روش نسبت جنسی وزنی با استفاده از دادههای سرشماری 1385استفاده شده اسـت. نتـایج پـژوهش نشـانمیدهد نسبت جمعیت هرگز ازدواج نکرده در همه گروههای سنی برای هر دو جنس در سرشماری 1385در مقایسه باسرشماری سال 1375برای استانهای شمالی ...  بیشتر

78. بررسی عوامل تعیینکنندة تعلقِ جوانان روستایی به محل زندگی خود

ولی اله رستم علیزاده

دوره 12، 1(ویژه جامعه شناسی روستایی) ، بهار 1397، ، صفحه 29-53

چکیده
  احساس تعلق به مکان باعث میشود که افراد با توجه به احساسات و عواطف و بستگی‌هایی که به مکانهای خاص دارند، درجهت بهبود امور آن مشارکت و سرمایه‌گذاری کنند. پژوهش حاضر درصدد مطالعة تعیین‌کننده‌های تعلق به مکان درمیان جوانان روستایی است. در پژوهش حاضر، با روش توصیفیـهم‌بستگی، متغیرهای مرتبط با تعلق به مکان اولویت‌بندی شده و تعیین‌کننده‌های ...  بیشتر

79. تلاش نافرجام جامعه‌شناسان برای تعیین منزلت پارادایمی جامعه‌شناسی

محمدرضا طالبان

دوره 7، شماره 4 ، زمستان 1392، ، صفحه 30-54

چکیده
  کتاب توماس کوهن با عنوان ساختار انقلاب‌های علمی موجی از آثار نوشتاری جامعه‌شناسان را دربارة کاربرد مفهوم پارادایم و مدل کوهن برای تحلیل ساختار علم جامعه‌شناسی در دهة هفتاد میلادی ایجاد کرد، اما نتایج این کوشش‌ها چندان رضایت‌بخش نبود، تاجایی‌که در دهه‌های بعد تحلیل پارادایمی جامعه‌شناسی به‌کلی کنار گذاشته شد. این مقاله می‌کوشد ...  بیشتر

80. تحلیلی بر وضعیت شهروندی در شهر تهران: نگاهی بر مدیریت شهری

ملیحه شیانی

دوره 3، شماره 2 ، تابستان 1388، ، صفحه 31-45

چکیده
  مباحث شهروندی در جهان معاصر از جذابیت عام برخوردار است و توجه بسیاری از عالمـان اجتمـاعی وسیاسی را در رشتههای مختلف به خود جلب کرده است. گرایش به شهروندی و بهکـارگیری آن در درکو تحلیل بسیاری از مسایل اجتماعی و شهری صرفاً بـه تـلاشهـای علمـی و ارزشـمند صـاحبنظـران وپژوهشگران مربوط نمیشود، بلکه به شایستگی خود مفهوم جهت کارآمدی در مـدیریت ...  بیشتر

81. الگویی برای معرفی و سنجش اعتماد متقابل در سازمانها )مورد مطالعه: شهرداری مشهد(

مهدی خداپرست مشهدی

دوره 4، شماره 4 ، زمستان 1389، ، صفحه 31-47

چکیده
  پژوهشها به تبعیت از الگوهای سنتی پارادایمهای مدیریتی، اعتماد یکطرفه را مطالعه کردهانـد، در حـالی کـه تحقیـق حاضـرمیکوشد با معرفی ضعفهای پارادایم مدیریت سنتی و معرفی نظریۀ اعتماد متقابل، ضعفهای اعتماد یکجانبه را کـاهشپـذیرنشان دهد. شهرداریها سازمانهای بازی هستند که به دلیل فعالیتهای متنوعی که در زیرمجموعههای خود ارائه میدهنـد ...  بیشتر

82. معرفت شناسی فازی و دلالتهای روش شناختی آن در علم اجتماعی

علی ساعی

دوره 3، شماره 4 ، زمستان 1388، ، صفحه 38-60

چکیده
  موضوع این نوشتار معرفتشناسی فازی و دلالت های روششناختی آن در علم اجتماعی است. مدعای این مقالـه آن اسـتکه روایت دو ارزشی صدق و کذب زیربنای معرفتشناسی علم اجتماعی را میسازد، اما این نوع روایت از حقیقت علمی بـاواقعیتهای علمی ناسازگار است؛ علم حقیقی فازی دارد. برمبنای الزامات مسئلۀ این نوشتار کـه از نـوع معرفـتشـناختیاست، برای اثبات ...  بیشتر

83. تحلیل جامعه شناختی توسعه جامعۀ مدنی در ایران تحلیل مقایسه ای دورة مشروطه با دورة انقلاب اسلامی

محمدتقی سبزه ای

دوره 4، شماره 2 ، تابستان 1389، ، صفحه 39-65

چکیده
  هدف مقاله حاضر مطالعه و تحلیل جامعهشناختی مهمترین دگرگونیهای ساختار جامعـۀ مـدنی ایـران طـی یـک قـرنگذشته، یعنی فاصلۀ زمانی دو دورة انقلاب مشروطه ) 1285تا (1320و انقلاب اسلامی )1357تا (1388است.این مطالعه مبتنی بر نظریه نوسازی در جامعهشناسی است که تفکیک و تمـایز کـارکردی و نیـز تخصصـیشـدننقشها و کارکردهای نظامهای اجتماعی را در روند توسعۀ ...  بیشتر

84. درخواست حکمرانی مشارکتی و پایداری منابع آب بررسی کیفی ادراک ارتباطی ذی‌نفعان آب‌های زیرزمینی دشت رفسنجان

سیده بهار زندرضوی؛ هادی خانیکی؛ اکبر نصراللهی؛ داریوش بوستانی

دوره 12، 4(ویژه نامه کرمان) ، زمستان 1397، ، صفحه 44-66

چکیده
  جهان امروز با مجموعه‌ای از مشکلات پیش‌بینی‌نشده مواجه است که مشخصة آن کاهش کیفیت زندگی مردم است. هشدارهای بسیار در سال‌های اخیر انسان را وامی‌دارد که به‌سمت الگوهای پایدارتری از زندگی پیش رود. پژوهش حاضر به‌دنبال شناسایی درک ذی‌نفعان آب زیرزمینی دشت رفسنجان از ارتباطات گروهی در باب پایداری منابع آب زیرزمینی است. در این پژوهش، ...  بیشتر

85. نیازهای فرهنگی زائران خارجی امام رضا (ع) مورد مطالعه: زائران اردو، عرب، آذری و انگلیسی‌زبان

مجید حیدری چروده؛ حمیدرضا همت آبادی؛ محمد اکبری فریمانی

دوره 6، 3-4 ، پاییز 1391، ، صفحه 45-62

چکیده
  مقالۀ حاضر به منظور توصیف و تحلیل نیازهای فرهنگی زائران خارجی حرم رضوی در شهر مشهد انجام شده است. برای این هدف، نیازهای فرهنگی حیطۀ زیارت در پنج بعد عاطفی، اعتقادی، مناسکی، دانشی و پیامدی شناسایی شده و به روش پیمایشی در نمونۀ 1427 نفری از زائران آذری‌زبان، اردوزبان، انگلیسی‌زبان و عرب‌زبان اجرا شده است. نتایج نشان داد که نیازهای دانشی ...  بیشتر

86. اقتصاد سیاسی علوم اجتماعی در ایران: چالشها و فرصتها

حسین راغفر

دوره 5، شماره 4 ، زمستان 1390، ، صفحه 45-61

چکیده
   این مقاله می‌کوشد با نگاهی به ظرفیت‌های علوم اجتماعی، به بعضی از موانع پیش روی توسعة این علوم در ایران بپردازد. جامعة انسانی بیرون از شبکة روابط قدرت تحقق‌پذیر نیست و علوم اجتماعی به‌عنوان بخش لاینفکی از نظام علمی و فرهنگی هر جامعه‌ای در درون این روابط قدرت تحلیل‌پذیرند. از این رو، هر تفسیری از تحولات علوم اجتماعی فقط در بستری ...  بیشتر

87. منطق فازی ابزاری جهت ساخت و سنجش مفاهیم در علوم اجتماعی

باقر ساروخانی؛ شیوا صادقی‌پور

دوره 8، شماره 3 ، پاییز 1393، ، صفحه 47-64

چکیده
  مفاهیم اجتماعی بر معانی فهمیده‌شده‌ای دلالت دارند که می‌توان آنها را در "مصادیق"[1] مشخص و مطالعه کرد. بنابراین، مفاهیم اجتماعی از دوپارة ذهنی[2] و عینی[3] تشکیل شده‌اند. به‌عبارت دیگر، وجود رابطة دیالکتیکی بین ذهن و عین است که مفهوم اجتماعی را می‌سازد. گاه چگالی تأثیر پارة ذهنی بالاتر است و گاه پارة عینی، اما در هردو صورت، درجه‌ای ...  بیشتر

88. ارتباطات مجازی و سایبر سایکولوژی (مطالعة رابطة میان بهرهمندی دانشجویان فنی دانشگاه تهران از وبلاگ با نگرش آنان دربارة روابط مجازی)

هادی خانیکی؛ ریحانه سادات روحانی

دوره 5، شماره 3 ، پاییز 1390، ، صفحه 48-71

چکیده
  این مقاله به طرح نظریه‌های جدید ارتباطات دربارة جامعة شبکه‌ای و ارتباطات مجازی و کاربرد آن در حوزة سایبر سایکولوژی می‌پردازد. در این چهارچوب پس از ارائة مباحث جدید نظری، به منظور ارزیابی دقیق‌تر آثار اجتماعی و روان‌شناختی شبکه‌های مجازی و رسانه‌های اینترنتی، "وبلاگ" را با توجه به گسترش روزافزون و جایگاه آن در میان جوانان برگزیده ...  بیشتر

89. رویکرد فرایند استرس در جامعه‌شناسی سلامت روان: مطالعة جامعه‌شناختی استرس

محمداسماعیل ریاحی؛ لادن رهبری

دوره 8، شماره 1 ، بهار 1393، ، صفحه 49-87

چکیده
  رویکرد فرایند استرس، هم‌سو با مطالعة تأثیر عوامل اجتماعی بر ایجاد و توزیع اختلالات روانی ناشی از استرس، در دهة 1980 شکل گرفت و از همان زمان تاکنون سیطرة خود را در مطالعات جامعه‌شناسی سلامت روان حفظ کرده است. الگوی فرایند استرس شامل سه مولفة اصلی است: منابع اجتماعی تولید استرس، عوامل روانی- اجتماعی تعدیل‌کننده یا میانجی استرس و واکنش ...  بیشتر

90. عدم توافق ارزشی و تأثیر آن بر ناسازگاری زوجین در مشهد

غلامرضا صدیق اورعی؛ احمدرضا اصغرپور ماسوله

دوره 3، شماره 3 ، پاییز 1388، ، صفحه 49-71

چکیده
  خانواده یکی از قدیمیترین نهادهای تربیتی جوامع انسانی اس ت. خانواده به عنوان یک خردهنظام در درون نظاما جتماعی، دارای تمام ویژگیهای نظام اس ت. عدم تعادل در نظام خان واده مو ج ب بروز مشکلاتی در آن میشود وبر خی کارکردهای آن را مختل میکند. از سوی دیگر در خانوادههای ایرانی، قیود فرهنگی مانع طـلاق مو جـ بمیشود که مشکلا ت مو ج ود به طور کامل ...  بیشتر

91. تأثیر کیفیت نقشة ذهنی بر امنیت اجتماعی خانواده در فضاهای عمومی‌ شهر مطالعه‌ای در کلان‌شهر تبریز

عیسی پیری؛ میلاد عزیزی؛ پیمان روشنایی؛ مهدی رضایان

دوره 9، شماره 1 ، بهار 1394، ، صفحه 50-70

چکیده
  نقشۀ ذهنی هر فردی که در فضای جغرافیایی قرار می‌‌گیرد مسبوق به نگرش‌ها، ارزش‌ها، عواطف، امیال و انگیزه‌هاست؛ به عبارت دیگر، فرایندهای روان‌شناختی روح به نوعی به بازنمایی ذهنی جهان بیرون منجر می‌‌شوند که پایه‌ای برای گزینشگری فضایی است. کیفیت نقشۀ ذهنی از فضاهای عمومی‌ متأثر از عوامل اقتصادی-اجتماعی،‌ فرهنگی و کالبدی است. حضور ...  بیشتر

92. اعتیاد زنان از منظر کنشگران دستگاه‌های اجرایی در استان البرز

سمیه سلیمانی؛ مسعود گلچین؛ صلاح ‌الدین قادری

دوره 11، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 52-74

چکیده
  هدف مقاله فهم شرایط، تعاملات، پیامدها و اقدامات و کارهای انجام شده در خصوص اعتیاد زنان در «استان البرز»  از منظر کنشگران دستگاه‌های اجرایی استان است. روش مورد استفاده کیفی است و در فرایند پژوهش از نظریة زمینه‌ای استفاده شده است. داده‌ها با استفاده از تکنیک مصاحبه عمیق گردآوری شده‌اند. بر اساس روش نمونه‌گیری نظری و با معیار ...  بیشتر

93. بررسی جامعه‌شناختی نگرش به قتل‌های ناموسی و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن در شهر مریوان

محمداسماعیل ریاحی؛ وحید اسمعیلی

دوره 12، 3(اولین ویژه نامه کردستان) ، پاییز 1397، ، صفحه 52-79

چکیده
  قتل ناموسی هنجار اجتماعی دیرپایی است که با وجود وقوع تحول‌های گوناگون و عمیق در ابعاد حیات اجتماعیِ جوامع امروزی هم‌چنان پابرجا مانده است. هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی اثر هم‌زمان ساختارهای اجتماعی و فرآیندهای یادگیری بر نگرش به قتل­های ناموسی است. این پژوهش به‌صورت مقطعی و با استفاده از روش پیمایش انجام شده است. جامعة آماری پژوهش، ...  بیشتر

94. طرحی برای سنجش فرهنگ علمی و دانشگاهی

رضا عسکری‌مقدم

دوره 12، شماره 2 ، تابستان 1397، ، صفحه 53-82

چکیده
  در قریب به دو دهة گذشته، درباب چیستی و چرایی فرهنگ دانشگاهی در جامعة ایرانی سخن گفته شده است، اما ازمنظر مقوله­ای سنجیدنی با قابلیت مداخله در آن، که نظام برنامه­ریزی و مدیران اجرایی بتوانند از آن استفاده کنند، کمتر توجه شده است. مقالة حاضر با هدف ارائة طرحی برای بررسی تجربی فرهنگ دانشگاهی با نیم‌نگاهی به ساختار طرح­های پیشنهادی ...  بیشتر

95. چهار محور مطالعات اجتماعی در ایران

کرامت ‏اله راسخ

دوره 6، شماره 2 ، تابستان 1391، ، صفحه 54-76

چکیده
  جامعه‌شناسی در دو قرن گذشته تلاش کرده است تا از الگوی تبیینی واحدی در این رشتۀ علمی برخوردار شود. لیکن این تلاش‌ها با موفقیت همراه نبوده است. امروزه تردید وجود دارد که این رشته به دلایل گوناگون از امکان تحقق چنین هدفی برخوردار باشد. طرح نظریة مدرنیتۀ چندگانه نقش کلیدی در پیدایش این تردید داشته است. بر اساس این رویکرد نظری، مدرنیتۀ ...  بیشتر

96. صورت بندی تجدد دفاعی در کشورهای اسلامی /باز خوانی تطبیقی آرای اجتماعی بدیع الزمان سعید نورسی و سید جلال الدین اسد آبادی

هادی سلیمانی قره‌‌گل

دوره 7، شماره 3 ، پاییز 1392، ، صفحه 54-74

چکیده
  تجدد دفاعی بازنمای تلاش‌ متفکران اسلامی اوائل قرن بیستم برای رویارویی با تجدد و منطق شرق‌شناختی برآمده از آن در وضعیتی پسااستعماری است. این گفتمان از تجدد، با وارونه‌کردن ایده‌های مرکزی شرق‌شناسی ذیل مفاهیمی ازقبیل «پرسش از انحطاط و عقب‌ماندگی»، «تلقی ایده‌آلیستی از انحطاط و پیشرفت» و «برخورد گزینشی با تمدن غرب»، ...  بیشتر

97. انسجام اجتماعی، دانشجو و دانشگاه در ایران

محمدعلی زکی

دوره 10، 4(اولین ویژه نامه فرهنگ دانشگاهی و نهادینه شدن گفتمان علم) ، زمستان 1395، ، صفحه 54-87

چکیده
  انسجام اجتماعی یکی از مفاهیم اساسی و نیز نقطة آغاز تحلیل‌های جامعه‌شناختی است و تبیین و تحلیل آن یکی از بنیان‌های شکل‌گیری جامعه‌شناسی معاصر تلقی می‌شود. انسجام اجتماعی به چگونگی روابط بین فرد و جامعه می‌پردازد و معطوف به بررسی، تبیین، چرایی و کم‌وکیف روابط متقابل فرد و جامعه است. بررسی انسجام اجتماعی در سازمان‌های گوناگون ...  بیشتر

98. رویکرد اجتماعی و جمعیت شناختی به مسائل خانوادة معاصر با تأکید بر سقط‌جنین در ایران

یعقوب فروتن؛ خدیجه صادقی

دوره 11، 3(دومین ویژه نامه جامعه شناسی خانواده) ، پاییز 1396، ، صفحه 55-76

چکیده
  در پژوهش حاضر به یکی از مهم‌ترین مسائل خانوادة امروز و برخی از مهم‌ترین الگوها و تعیین‌کننده‌های مرتبط با رویکرد جامعه به پدیدةسقط‌جنین پرداخته شده است. تحولات و مسائل خانوادةامروزطیفی به‌مراتب گسترده‌تر را دربرمی‌گیرد که شامل تغییر نگرش‌ها به سقط‌جنین، بالارفتن سن ازدواج، کاهش بعد خانوار و تقلیل باروری، تغییر در ساختار ...  بیشتر

99. بازنمایی بسترهای تسهیل‌‌کنندة مصرف مواد مخدر در دانشجویان (تحقیقی کیفی درباب دانشجویان مبتلا به اعتیاد در دانشگاه شهید باهنر کرمان)

داریوش بوستانی؛ روح‌الله خواجه‌دولت‌آباد

دوره 8، شماره 2 ، تابستان 1393، ، صفحه 56-74

چکیده
  این پژوهش به‌دنبال شناسایی و فهم بسترهای تسهیل‌کنندة مصرف مواد مخدر درمیان دانشجویان مبتلا به اعتیاد در دانشگاه شهیدباهنر کرمان است. در این‌زمینه، پانزده‌تن از دانشجویان وابسته و مبتلا به مصرف مواد تحت بررسی قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش‌شناسی کیفیِ نظریة زمینه‌ای صورت گرفته است. پنج مقولة اصلی و یک مقولة ...  بیشتر

100. بررسی تأثیر ساختارِ شبکه‌های اجتماعی بر ویژگی‌های کارآفرینانه درمیان دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه ایلام

سردار فتوحی؛ زهرا رضایی‌نسب

دوره 11، 2(ویژه ایلام) ، تابستان 1396، ، صفحه 56-77

چکیده
  پژوهش حاضر بر این‌فرض بنا شده است که حوزۀ اجتماعی فرد یا شبکه‌های ارتباطی، اطلاعات و منابعی برای آگاهی، نیاز، تخیل و... فراهم می‌کند و به شخصیت و ویژگی­ کارآفرین سمت‌وسو می‌دهد. هدف پژوهش بررسی تأثیر ساختارِ شبکه‌های اجتماعی بر ویژگی­‌های کارآفرینانه است. روش پژوهش پیمایش است و جامعۀ ‌آماری را دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه ...  بیشتر