301. مطالعۀ‌ بسترهای مردسالارانۀ‌ رویداد ازدواج زودهنگام در میان زنان مهاجر افغان مقیم شهر یزد

عباس عسکری‌ندوشن؛ علی روحانی؛ زهرا قرقچیان

دوره 13، 4(دومین ویژه نامه یزد) ، زمستان 1398، ، صفحه 78-110

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2019.47855

چکیده
  پژوهش حاضر به کاوش در بسترهای شکل‌گیری ازدواج زودهنگام در میان زنان مهاجر افغانستانی می‌پردازد که در شهر یزد اقامت دارند. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریۀ‌ زمینه‌ای انجام شده است. برای این منظور، از طریق مصاحبۀ‌ عمیق، تجربۀ‌ ازدواج زودهنگام در میان 20 نفر از زنان افغان مقیم شهر یزد مطالعه شد. داده‌های گردآوری‌شده، به‌وسیلۀ‌ ...  بیشتر

302. مواجهه با زلزلة کرمانشاه نشانگانی برای اسطوره‌زدایی از دولت‌ ـ ‌ملت

قربانعلی سبکتکین ریزی؛ هادی سلیمانی قره گل

دوره 13، 2 (جامعه شناسی مصایب جمعی و مدیریت بحران) ، تابستان 1398، ، صفحه 80-103

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2019.43300

چکیده
  مقالة پیش‌رو مواجهه با زلزلة کرمانشاه را به‌منزلة نشانه‌ای از منازعه‌ها و پویایی اجتماعی و سیاسی ایران معاصر در برساخت یا بازسازی تصویر دولت-ملت واکاوی می‌کند. متن نشان می‌دهد که «رویداد جمعی» مواجهه با زلزلة کرمانشاه در قالب «رویدادی نمایشی»، برخلاف رویدادهای مشابه قبلی، نه‌تنها به تقویت و بازسازی تصویر دولت-ملت ...  بیشتر

303. عوامل اجتماعی مرتبط با نگرش شهروندان یزدی نسبت به پول

مسعود حاجی‌زاده میمندی؛ منوچهر علی‌نژاد؛ زهرا میرجلیلی

دوره 14، شماره 3 ، پاییز 1399، ، صفحه 80-102

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2020.244229

چکیده
  پول در جهان امروز در نقش میانجیِ کنش‌گران، تسهیل‍گر مبادلات، و همچون شیء بیرونی و عینی، تجلی یافته و هر روز در حال گسترش است. نگرش افراد نسبت به پول با رفتار آنها در مورد اموری که وابسته به پول است، مرتبط می‌باشد. نگرش افراد به پول بستگی به عوامل مختلفی همچون تجارب کودکی افراد، تعلیم و تربیت، موقعیت مالی و اجتماعی، و نظام باورها و ...  بیشتر

304. تعامل عناصر محلی و جهانی در تحول هویت فرهنگیِ کردستان ایران: مطالعه‌ای درباب منطقة هورامانِ‌تخت

عادل عبدالهی

دوره 13، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 81-109

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2019.43307

چکیده
  مقالة حاضر به مطالعة نحوة تعامل عناصر محلی و جهانی در تحول هویت فرهنگی در کردستان ایران، منطقة هورامان‌تخت، پرداخته است. ورود عناصر مربوط به جهانی‌شدن به ساختار فرهنگیِ هورامان مشروعیت عناصر سنتیِ هویت‌ساز را زیر سؤال برده است. در چنین وضعیتی، مطالعة نحوة ساختارزدایی و بازسازی عناصر هویت فرهنگی حائز اهمیت است. روش تحقیق کیفی با ...  بیشتر

305. کرونا و تعطیلی زیارت: گزینش و باز تفسیر در مواجهه با قطع دسترسی به مکان مقدس»

ندا رضو ی زاده؛ سمیه ورشوی

دوره 14، شماره 2 ، تابستان 1399، ، صفحه 83-110

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2020.243856

چکیده
  با شیوع کووید-19 در اواخر سال 1398، برای جلوگیری از شیوع بیماری، اماکن مقدس و مناسک جمعی در اکثر نقاط دنیا، و نیز ایران، برای مدتی نامعلوم تعطیل شد. از جمله مقاصد زیارتی همچون مشهد که از محبوب‌ترین زیارتگاه‌های ایرانیان بودند دسترس‌ناپذیر شدند. این وضعیت تجربه‌ای را برای زائران ایرانی ایجاد کرد که پیش‌تر در حافظۀ جمعی و دین زیستۀ ایرانیان ...  بیشتر

306. دو صد گفته چون نیم کردار نیست: نقدی روششناختی بر تکنیکهای پرسشنامه و مصاحبه

محمدرضا طالبان

دوره 14، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 94-119

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2020.242374

چکیده
  گفتارها و کردارها، عناصر اصلی فعالیت انسانهـا در حیـات اجتمـاعی شـان هسـتند و چگونگی ارتباط این دو، همـواره یکـی از دغدغـه هـای اصـلی بـرای دانشـمندان علـوم اجتماعی، بهویژه جامعه شناسان، در جهت درک و تبیـین کـنشهـای اجتمـاعی بـوده است. در این راستا، مشکل ناهمسازی گفتارها با کردارها، مسـئله ای روششـناختی بـا نتایج آشکار ...  بیشتر

307. پیوند کنشِ اقتصادی و هویت دینی ـ قومیِ صابئین: مورد زرگران و میناکاران صابئی در اهواز

حسن محدثی گیلوایی؛ زهرا سمندی‌زاده شوشتری

دوره 14، شماره 3 ، پاییز 1399، ، صفحه 103-119

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2020.244230

چکیده
  وجود فرهنگ­ها و اقوام  و ادیان گوناگون از جمله مسائلی است که به کشور ما ایران، ساختار ویژه­ای بخشیده است. پیروان آیین صابئین مندایی یکی از مغفول­مانده­ترین اقلیت­های دینی و قومی است که در استان خوزستان و به‌خصوص در شهر اهواز زندگی می­کنند. میناکاری روی طلا و نقره از مشاغل سنتی مندائیان است که امروزه صابئین با آن شناخته ...  بیشتر

308. جامعه‌شناسی کمک‌رسانی بعد از وقوع فاجعه؛ مطالعه‌ای درباب روستاهای شهرستان بم بعد از زلزلة سال 1382

غلامرضا صدیق اورعی؛ احمدرضا اصغرپور ماسوله

دوره 13، 2 (جامعه شناسی مصایب جمعی و مدیریت بحران) ، تابستان 1398، ، صفحه 104-122

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2019.43302

چکیده
  در مقالة حاضر، با استفاده از داده‌هایی که از روستاهای زلزله‌زدة بم بعد از وقوع زلزلة سال 1382 جمع‌آوری شده است، یکی از مهم‌ترین انگاره‌های جامعه‌شناختی در زمینة فجایع طبیعی بررسی شده است. زلزله یا هر فاجعة طبیعی دیگر به بخش یا لایه­ای از جامعه آسیب می‌زند که لایة ریخت‌شناختی (مورفولوژی) نامیده می‌شود و طی آن احتمال دارد که جامعه ...  بیشتر

309. مطالعۀ پدیدارشناسی آیین سوگواری در مرگ‌های ناشی از ویروس کرونا

محسن کیانی؛ فخرالسادات هاشمی‌نسب

دوره 14، شماره 4 ، زمستان 1399، ، صفحه 106-127

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2020.246367

چکیده
  ‍‍‍‍عزاداری و سوگواری از دیرباز در میان ملت‌های مختلف جهان معمول بوده است و بخشی از ادبیات و فرهنگ و آداب و رسوم همۀ اقوام را به خود اختصاص می­دهد. در ایران به دلیل وجود ارزش‌های دینی و سنتی، مراسم عزاداری برای مردگان، فرآیندی کاملاً جمعی است و به شکل عمیقی در زندگی اجتماعی مردم حضور دارد به گونه­ای که با شنیدن فوت یکی از ...  بیشتر

310. تبیین جامعه‌شناختی رفتار انتخاباتی شهروندان استان مازندران در انتخابات رئیس‌جمهوری

سیدیعقوب موسوی؛ سیدیاسر قربانپور گنجی

دوره 13، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 110-132

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2019.43308

چکیده
  هدف پژوهش حاضر، مطالعة جامعه‌شناختی رفتار انتخاباتی شهروندان استان مازندران در انتخابات رئیس‌جمهوری است. روش مطالعه توصیفی-‌تحلیلی از نوع مقطعی و پیمایشی است که با استفاده از پرسش‌نامة محقق‌ساخته انجام ‌شده است. جامعة آماری تحقیق را زنان و مردان بالای 18 سال ساکن در استان مازندران تشکیل می‌دهند. به‌منظور انتخاب نمونة آماری، ...  بیشتر

311. اخلاق اقتصادی یزدیها: سازگاری فعالانه

ابوالفضل مرشدی؛ منوچهر علی نژاد

دوره 13، 4(دومین ویژه نامه یزد) ، زمستان 1398، ، صفحه 111-137

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2019.47856

چکیده
  در این مقاله به دنبال آن هستیم که الگوی اخلاق اقتصادی یزدی‌ها را معرفی کنیم و با نگاهی تاریخی، محیطی نهادی را ترسیم کنیم که هم‌زمان هم تجلی و هم نگه‌دارندۀ‌ این الگوی اخلاقی در یزد بوده است. مبانی نظری و روش‌شناختی مقاله مبتنی است بر آرای ماکس وبر، جامعه‌شناس شهیر آلمانی، و داده‌های تحقیق از طریق مطالعات اسنادی، تحلیل محتوای کیفی ...  بیشتر

312. تحلیل جامعه‌شناختی جوک‌های مرتبط با ویروس کرونا (با تأکید بر جوک‌های مبادله شده در شبکه اجتماعی تلگرام)

پرنیا رضی پور

دوره 14، شماره 2 ، تابستان 1399، ، صفحه 111-134

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2020.243857

چکیده
  پژوهش پیش‌رو با هدف تحلیل جامعه‌شناختی جوک‌های مرتبط با ویروس کرونا در شبکۀ اجتماعی تلگرام انجام ‌شده است. توجه به مسائل اجتماعی مطرح‌شده در محتوای جوک‌های مرتبط با ویروس کرونا، راهی مناسب برای شناخت افکار و عقاید و واکنش‌ افراد جامعه در مورد این ویروس منحوس است. این پژوهش با بهره‌گیری از رویکرد‌‌‌ترکیبی و مروری بر پژوهش‌های ...  بیشتر

313. مطالعة جامعه شناختی رابطة بین مصرف کالای فرهنگی و امنیت (اجتماعی و قضایی) دانشجویان دانشگاه شهید باهنر

عبداللطیف کاروانی؛ سینا امینی زاده

دوره 14، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 120-145

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2020.242375

چکیده
  پژوهش حاضر به بررسی رابطة مصرف کالای فرهنگی با امنیت اجتماعی و امنیت قضایی دانشجویان پرداخته است. پژوهش از نوع پیمایشی است و از طریق نمونه گیری طبقه بندی انجام گرفته است. جامعة آماری پژوهش، تمامی دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان را شامل میشود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، 224 نفر برآورد شد. یافته های توصیفی نشان ...  بیشتر

314. مطالعۀ‌ جامعه‌شناسانۀ تحقق فضای همکاری در سازمان‌های مردم‌نهاد (مورد مطالعه: محلۀ هرندی تهران)

سیمین ویسی؛ میترا عظیمی

دوره 14، شماره 3 ، پاییز 1399، ، صفحه 120-141

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2020.244231

چکیده
  سازمان­های مردم­نهاد[1] تجلی اعتماد و تعدیل­کنندۀ فعالیت­های کلان اقتصادی و سیاسی هستند اما در صورت ورود بدون برنامه و یا تداخل فعالیت­هایشان با یکدیگر و یا با دولت، ممکن است به تهدیدی برای جامعه بدل گردند. در محلۀ هرندی (دروازه غار سابق) تهران، به واسطۀ وجود انواع آسیب­های اجتماعی، سمن­[2]های متعددی با هدف تقلیل مشکلات ...  بیشتر

315. بررسی تغییرات سرمایة اجتماعی در بلایای طبیعی مطالعة تأثیر سیلاب لرستان در فروردین 1398

مجتبی ترکارانی؛ الهام مرادی‌نژاد

دوره 13، 2 (جامعه شناسی مصایب جمعی و مدیریت بحران) ، تابستان 1398، ، صفحه 123-147

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2019.43303

چکیده
  هدف پژوهش حاضر، مطالعة تغییر ابعاد سرمایة اجتماعی در مراحل سه‌گانة (قبل، حین و پس از) سیلاب فروردین 1398 در استان لرستان است. در این پژوهش، از روش کیفی و مقایسه‌ای جهت شناخت و مقایسة ابعاد مختلف سرمایة اجتماعی در مراحل مختلف سیل استفاده شده است. جهت گردآوری اطلاعات، با مدیران، کارشناسان، امدادگران، افراد سیل‌زده، و نیز گروه متمرکز ...  بیشتر

316. اصناف دینداری در مصاف کرونا: درآمدی بر جامعه‌شناسی شرّ

عباس مهرگان؛ محمد رضا بیات

دوره 14، شماره 4 ، زمستان 1399، ، صفحه 128-158

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2021.138492.1463

چکیده
  مقالۀ حاضر گزارش پژوهش تجربی است که به بررسی نحوۀ نگرش به پاندمی کرونا و مطالعۀ نگرش دینی در این دوران از منظر جامعه­شناسی شرّ در پیوند با جامعه­شناسی دین می­پردازد. نمونۀ تحقیق حاضر تشکیل شده است از 273 نفر از ایرانیان ساکن داخل کشور که به صورت آنلاین مورد پرسش قرار گرفته­اند. اهداف این تحقیق توصیفی عبارتند از 1) سنجش نگرش در مورد ...  بیشتر

317. مطالعة جرم‌های جوانان در شهر رشت از منظر جرم‌‌شناسیِ فرهنگی

علی یعقوبی چوبری؛ نسرین اسلامی

دوره 13، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 133-159

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2019.43309

چکیده
  ارتکاب جرم موضوعی صرفاً حقوقی نیست، بلکه سازه‌ای اجتماعی- فرهنگی است که انسان‌ها برمی‌سازند. هدف اصلی این مقاله، مطالعة برساخت اجتماعی جرم‌ها در میان جوانان شهر رشت است. مطالعه با تکیه بر روش کیفی و نمونه‌گیری هدفمند از طریق مصاحبه های نیمه ساخت یافته انجام شده است. با توجه به منطق اشباع نظری، با ٣٠ نفر از جوانان ٢٠ تا ٣٥ ساله به ...  بیشتر

318. تجربة زیسته طبقات فرودست در مواجهه با ویروس کرونا (مورد مطالعه: کارگران روزمزد ساختمانی و نظافتی منطقه 17 تهران)

محمد یزدانی نسب

دوره 14، شماره 2 ، تابستان 1399، ، صفحه 135-160

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2020.243859

چکیده
  این پژوهش، تجربۀ زیستۀ کارگران ساختمانی و نظافتی منطقۀ 17 تهران در مواجهه با ویروس کرونا را بررسی می­کند. دلیل انتخاب این دو گروه، موقعیت حاشیه­ای آنها است. در این پژوهش از مفاهیم نظری نابرابری عینی، نابرابری تفسیری، بی­قدرتی سوبژکتیو، و داغ ننگ، برای تحلیل استفاده شده است. رویکرد روش­شناختی این پژوهش پدیدارشناسی تفسیری، تکنیک ...  بیشتر

319. مطالعۀ تطبیقی احساس نابرابری جنسیتی و عوامل اجتماعی مرتبط با آن (مورد مطالعه: مادران و دختران شهر یزد)

محمد مبارکی؛ سیدمحسن موسوی؛ زهرا کشمیری

دوره 13، 4(دومین ویژه نامه یزد) ، زمستان 1398، ، صفحه 138-163

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2019.47857

چکیده
  نابرابری جنسیتی یکی از پدیده‌هایی است که در بیشتر جوامع بشری دیده می‌شود و به‌عنوان مسئله‌ای اجتماعی، همانند سایر پدیده‌های اجتماعی، تحت‌تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد. هدف اصلی این پژوهش مقایسۀ احساس نابرابری جنسیتی بین نسل مادران و دختران و بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس نابرابری جنسیتی است. روش اجرای پژوهش، پیمایش بوده و ...  بیشتر

320. درک تجربة سیلاب استان خوزستان بر مبنای روایت های ذی نفعان: نظریة داده بنیاد

حسین ملتفت؛ سجاد بهمنی

دوره 14، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 146-169

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2020.242376

چکیده
  این مطالعه به روش کیفی، با هدف فهم ابعاد و زوایای بحران سیلاب اواخر سال 1397 و ابتدای سال 1398 در استان خوزستان به انجام رسیده است. روش مورد استفاده در این پژوهش، نظریة داده بنیاد است. دادههای این پژوهش از طریق مصاحبة عمیق و نمونه گیری هدفمند-نظری با پانزده نفر از ذی نفعان مرتبط با سیلاب، گردآوری شده و برای تحلیل دادهها از پنج ...  بیشتر

321. احساسات دینی و سازگاری خانواده با بحران کووید 19: مطالعۀ پدیدارشناسانه در استان سیستان و بلوچستان

الهام شیردل؛ فاطمه حامی کارگر؛ محسن حاکمی

دوره 14، شماره 4 ، زمستان 1399، ، صفحه 159-183

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2020.246368

چکیده
  احساسات یکی از ابعاد مهم زیست دینی و اجتماعی است که نقش ارزنده­ای در فعالیت­ها و سازندگی جهان زندگی افراد و خانواده­ها دارد. احساسات دینی در زمان بیماری‌ها نظیر همه­گیری کرونا با ایجاد نگرش مثبت در فرد موجب کنار آمدن بهتر افراد و خانواده­ها در شرایط سخت می­شود. پژوهش حاضر جهت دستیابی به فهم تجربۀ زیستۀ احساسات دینی در سازگاری ...  بیشتر

322. زنجیره فقدان: تشدید بحران در مناطق حاشیه ای (مورد مطالعه: مواجهه شهروندان حاشیه نشین سنندج با کووید 19)

یعقوب احمدی؛ محمد صدیق محمدی؛ فرهاد ابراهیمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 فروردین 1400

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2021.131379.1430

چکیده
  پژوهش حاضر به روش نظریه زمینه ای انجام پذیرفته است و اطلاعات مورد نیاز با استفاده از مصاحبه جمع آوری شدند، داده‌های به دست آمده با بهره گیری از نرم افزار "اطلس تی" تجزیه و تحلیل شدند. پس از انجام فرایند کدگذاری، و اخذ 56 کد و 5 مقوله اصلی، نهایتا مقوله محوری با عنوان "زنجیره فقدان" به عنوان خروجی نحوه مواجهه و مولفه های پیرامونی شهروندان ...  بیشتر

324. از کربلا تا گوادالوپ؛ مقایسه الگوی پیاده‌روی‌های زیارتی در دوران همه‌گیری کرونا

محمدرضا پویافر؛ مهشید رضایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 اردیبهشت 1400

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2021.523189.1494

چکیده
  همه‌گیری کرونا بسیاری از حوزه‌های اجتماعی از جمله دین را به چالش کشید. در این میان، زیارت‌ها و زیارتگاه‌ها، نیز چالشی مهم را در دوران همه‌گیری کرونا تجربه کردند. در این پژوهش به نحوه مواجهه چهار آیین زیارتیِ پیاده در جهانِ مسیحی و مسلمان پرداخته شد تا به‌نوعی مواجهه دین‌داران و اشتیاق آنها به زیارت در یک بحران زیستی، موردمطالعه ...  بیشتر

325. جامعه شناسی الهیات کرونا: چالش‌های مذهبی و برونداد نهایی

عمادالدین باقی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 اردیبهشت 1400

http://dx.doi.org/10.22034/jss.2021.521267.1484

چکیده
  جامعه شناسی الهیات کرونا: چالش‌های مذهبی و برونداد نهاییچکیدهمحور اصلی مقاله حاضر، گزارشِ چالش‌های رخ‌داده مذهبی در بحران کرونا و مصادیق و جزییاتی از این ‏چالش در ایران با نگاهی جامعه‌شناختی است. با توجه به فرضیات و پیش‌بینی‌های گوناگون مطرح‌شده از ‏جمله افول دین و دین‌داری و چیرگی سکولاریسم بر اثر بحران کرونا و چالش‌های سهمگینی ...  بیشتر