تتو ابزار هویت و مقاومت؛ پژوهشی کیفی در کلان شهر شیراز
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 02 مهر 1405
https://doi.org/10.22034/jss.2026.2105721.2001
سیروس احمدی، نجیم نجیمی، مریم مختاری
چکیده زمینه و هدف: تتو در سالهای اخیر در بین گروههای مختلف اجتماعی رواج یافته و نمایش آن در محیطهای عمومی متداولتر شده است. این پدیده بهویژه در بسترهایی که همزمان دارای دو وجه سنت و مدرن هستند، با حساسیتهای بیشتری همراه است. کلانشهر شیراز سومین پایتخت مذهبی ایران بستر مناسبی برای مطالعه این پدیده است. براین اساس، هدف این پژوهش آن است که «تتو» را در بستر اجتماعی شیراز مورد مطالعه قرار دهد.
روش و داده ها: این پژوهش با رویکرد کیفی و بر مبنای نظریه زمینهای انجام شد. مشارکتکنندگان، 17 نفر افراد دارای تتو بودند که به روش هدفمند انتخاب شدند. دادهها با استفاده از مصاحبه عمیق نیمهساختار یافته گردآوری، و بهصورت باز، محوری، و انتخابی کدگذاری شدند.
یافتهها: کدگذاری دادهها منجر به استخراج هفت مقوله گردید. سودمندی جسمی–روانی و حس زیباییشناختی شرایط علّی تتو هستند. عرفیشدن، شرایط زمینهای را فراهم میآورد. دیگران مهم، شرایط مداخله گر است. مبارزه و استدلال راهبردهای کنشگران در مواجهه با تتو میباشند. و بالاخره، دستاورد متضاد، پیامد انجام تتو است.
بحث و نتیجه گیری: نتایج پژوهش منجر به ظهور هسته با عنوان تتو ابزار هویت و مقاومت گردید. در بستر اجتماعی کلانشهر شیراز که هویت دوگانه سنّت و مدرنیته را تجربه میکند، فرد با الهام از ساختار مدرنیته کلانشهری، برای ابراز وجود و ترمیم خویشتن از تتو استفاده و با آن، احساس قدرت میکند. اما در سوی دیگر بهدلیل بافت سنتی در مواجهه با ساختارهای نهادی و گفتمانهای رسمی، با محدودیتهای اجتماعی متعددی مواجه و این تضاد را با شدت بیشتری حس میکند.
