مجله مطالعات اجتماعی ایران

چکیده فساد مالی یکی از مهمترین علل تضعیف رشد و توسعه اقتصادی است. بانک جهانی موضوع حکمرانی خوب را به عنوان سرلوحه سیاست­های اقتصادی دولت­ها بویژه در کشورهای توسعه­نیافته و درحال توسعه مطرح کرده است. یکی از مهمترین شاخصه­های حکمرانی خوب نیز مبارزه و ریشه­کنی فساد است. اهمیت مبارزه با فساد موجب شده طی سالهای اخیر مطالعات گسترده­ای در باب عوامل اثرگذار بر کنترل فساد مالی انجام شود. هدف مقاله حاضر بررسی اثرات سرمایه اجتماعی بر فساد مالی در ایران است. برای این منظور پس از برآورد فازی سرمایه اجتماعی و فساد مالی در ایران، از الگوی خودرگرسیونی با وقفه­های توزیعی (ARDL) برای برآورد رابطه بلندمدت مدل فساد مالی استفاده شد. نتایج نشان می­دهد کشش فساد مالی نسبت به سرمایه اجتماعی طی دوره 1399-1360 منفی و معادل 0.52- درصد است. این یافته تاییدی بر این واقعیت است که در بلندمدت با تقویت سرمایه اجتماعی در کشور، حجم فساد مالی کاهش خواهد یافت.  

چکیده تجربه بشری نشان می­ دهد، رعایت دستوالعمل ­های بهداشتی توسط شهروندان برای قطع زنجیره انتقال و کاهش انتشار ویروس کرونا حایز اهمیت است. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی رابطه سرمایه اجتماعی به عنوان مفهوم یا سازه­ای چند بعدی با میزان رعایت دستوالعمل­ های بهداشتی در دوران کرونا است.
این تحقیق از نوع پیمایشی است و اطلاعات مورد نیاز از طریق پرسشنامه الکترونیک آنلاین از نمونه 400 نفری از شهروندان 18 تا 65 ساله شهر کرمان گردآوری شده است.
یافته ­های تحقیق نشان می­دهد که میزان رعایت دستوالعمل­ های بهداشتی در بین پاسخگویان بیش از حدّ متوسط است. بررسی رابطه بین متغیرها حاکی از آن است که رابطه­ اعتماد به پزشکان، پرستاران و بطور کلی کادر درمان با متغیر وابسته مثبت و معنی­ دار است.
 علاوه بر این نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که سرمایه اجتماعی به دو شیوه متفاوت بر رفتار‌های پیشگیرانه تاثیر می‌گذارد: اعتماد نهادی و حمایت اجتماعی تاثیر مثبت و شبکه‌های اجتماعی غیر رسمی تاثیر منفی بر رفتارهای پیشگیرانه دارد. نتایج تحلیل مسیر حاکی از آن است که تاثیر غیر مستقیم متغیر شبکه‌های اجتماعی غیر رسمی  بر رفتارهای پیشگیرانه که از طریق حمایت اجتماعی صورت می‌گیرد، مثبت و معنی دار است.
 

چکیده هدف از این مطالعه، بررسی میزان مشارکت ورزشی دختران دانشجو و شناخت عوامل اجتماعی موثر بر آن است. مشارکت ورزشی به هرنوع فعالیت بدنی ملایم تا شدید که افراد در خانه، مدرسه یا  اجتماع انجام می‌دهند گفته می‌شود. بررسی مشارکت ورزشی دختران  دانشجو از آن رو اهمیت دارد که تحقیقات قبلی نشان می‌دهد نسبت قابل توجهی از دختران در ایران ورزش نمی کنند. چارچوب نظری مورد استفاده در این تحقیق، چارچوبی ترکیبی است که بر متغیرهای  تعیین کننده میزان مشارکت ورزشی تمرکز می‌کند.  روش پژوهش، پیمایش و ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه  بوده است. جامعه آماری این تحقیق 7700 نفر دانشجویان دختر دانشگاه شهید باهنرکرمان است که  381 نفراز آنان به عنوان نمونه انتخاب شدند. از شیوه نمونه گیری سهمیه ای برای انتخاب نمونه‌ها  استفاده شد. نتایج نشان داد که 4/51 درصد دانشجویان مورد مطالعه مشارکت ورزشی قهرمانی متوسطی داشته اند، 2/47  مشارکت ورزشی همگانی  متوسطی داشته اند و 4/45 درصد، مشارکت ورزشی حرفه ای پایینی داشته اند. بر اساس نتایج آزمون‌های استنباطی، سرمایه اجتماعی، جامعه پذیری ورزشی، هزینه‌های ورزشی و حمایت اجتماعی به ترتیب مهمترین متغیرهای اثرگذار بر میزان مشارکت ورزشی دانشجویان دختر هستند. نتایج رگرسیون چند متغیره حاکی از آن است که متغیرهای مستقل، حدود 70 درصد از تفییرات متغیر وابسته را تعیین می‌کنند. همچنین بر اساس نتایج پژوهش، کاهش بار مسئولیت های شغلی و خانوادگی نقش مهمی در بهبود مشارکت ورزشی دختران جوان دارد.
 

چکیده سرمایۀ اجتماعی دارایی و اعتباری است که از روابط اجتماعی حاصل می‌شود. برخورداری از این سرمایه موجب کاهش هزینه‌، افزایش اثربخشی و بهینه شدن امور برای بهره‌برداری از سایر سرمایه‌ها می‌شود. بر این اساس سازمان‌ها با افکارسنجی و ارزیابی میزان سرمایۀ اجتماعی موجود در جامعه می‌کوشند به این هدف دست یابند. هدف مقالۀ حاضر واکاوی وضعیت سرمایۀ اجتماعی در استان قزوین و تدوین راهبردهای مناسب برای ارتقای آن است. پژوهش حاضر از نوع پیمایشی است که بهدنبال ارائۀ تصویری از میزان سرمایۀ اجتماعی در میان افراد هجده سال به بالای دوازده شهر مرکزی و دوازده روستای استان قزوین است. حجم نمونۀ تحقیق با استفاده از فرمول کوکران 2266 نفر است. داده‌ها با استفاده از روش‏های آماری توصیفی و استنباطی، آزمون فریدمن موردتحلیل قرار گرفته و مؤثرترین عوامل در سطوح کلان، میانی و خرد شناسایی شدند. براساس نتایج آزمون فریدمن، در میان مؤلفه‌های سرمایۀ اجتماعی، در سطح کلان مؤلفۀ پنداشت از عملکرد نظام در رفع مشکلات، در سطح میانی آمادگی مشارکت در کمک به سازمان‌ها و در سطح خرد عام‌گرایی اجتماعی دارای بالاترین رتبه هستند. وضعیت مؤلفه‌های سرمایۀ اجتماعی در سطح کلان و میانی پایین‌تر از میانگین و تنها در سطح خرد کمی بالاتر از میانگین قرار دارد که نیاز است سازمان‌های متولی در استان قزوین با اتخاذ رویکردهای آیندهمحور و ارائۀ راهبردها و راهکارهای مناسب در صدد ارتقای این وضعیت برآیند

چکیده هدف از این مطالعه بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و نگرش زنان نسبت به نابرابریهای جنسویتی
است. نگرش به نابرابری جنسیتی در شش بعد مشارکت سیاسی و اجتماعی، اشوتغال و کوار، خوانواده،
قوانین حقوقی و مدنی و کلیشههای جنسیتی رایج مورد بررسی قرار گرفت. سرمایه اجتماعی نیز در سه
سطح، سرمایه اجتماعی برون گروهی، درون گروهی و ارتباطی مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه
از نظریه پیربوردیو و منابع بهعنوان چارچوب نظری استفاده شده است. روش این تحقیق پیمایش است.
جمعیت نمونه آن 122نفر از زنان 02سال به بالای ساکن در شهر شیراز میباشد. یافتههوای مطالعوه
نشان میدهد %31/7از پاسبگویان دارای بالاترین سطح نگرش نسبت به نابرابری میباشوند. نوابرابری
در بعد حقوقی و مدنی بیشترین درصد را به خود اختصاص داده. یافتهها همچنین نشان مویدهود کوه
فقط 67/5درصد از پاسبگویان دارای سرمایه اجتماعی بالایی هستند و رابطه بین سرمایه اجتمواعی و
نگرش به نابرابری جنسیتی یک رابطه معنادار و مثبت بوده است. نتایج نیز نشان مویدهود کوه رابطوه
معنی داری بین تحصیلات زنان، وضعیت اشوتغال پاسوبگو، نووع شوغل، تحصویلات همسور، و تعوداد
فرزندان، و متغیر وابسته (نگرش به نابرابری جنسیتی) وجود دارد.

چکیده هدف این مطالعه، بررسی عوامل به وجود آورنده نابرابری سرمایه زنان در استان فوارس (ایوران) اسوت.
چارچوب نظری این بررسی را نظریه بوردیو تشکیل میدهد. اطلاعوات موورد نیواز بوا اسوتفاده از روش
پیمایش و پرسشنامه تنظی شده، جمعآوری شده است. نمونه شامل 6512نفر از زنان مناطق شهری
استان فارس میباشد. در این مطالعه، متغیرهای محل سکونت، محل تولد، سن، وضعیت تأهل، وضعیت
اشتغال، قومیت، قومیت همسر، قومیت والدین، تحصیلات همسر و تحصیلات والدین مورد بررسی قرار
گرفتهاند. یافتهها نشان میدهد که تفاوت معناداری بین سرمایه اجتماعی زنان بر حسب محول تولود و
تحصیلات والدین وجود ندارد. بین سن، وضعیت اشوتغال، وضوعیت تأهول، و قومیوت افوراد و سورمایه
اجتماعی تفاوتهای معناداری مشاهده میشود. ه چنین، تفاوت معناداری بین سرمایههای اقتصوادی و
فرهنگی زنان بر حسب محل سکونت، قومیت زنان و همسرانشان مشاهده نمیگردد.

چکیده رضایت زن و مرد از زندگی مشترک اختلافات درون خانواده را کم میکند و محیط مناسب و سالمی را در خانه برای فرزندان به وجود می آورد.بر این اساس ،آگاهی از عوامل موثر بر رضایت زناشویی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هدف این تحقیق بررسی جامعه شناختی رابطه سرمایه اجتماعی و رضایت زناشویی میان زنان و مردان متاهل کرمان است. روش تحقیق پیمایشی و جامعه آماری مورد مطالعه شامل زنان و مردان متاهل 18-45 ساله است که 382 نفر از این جمعیت به شیوه نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای و با استفاده ازفرمول تعیین حجم نمونه انتخاب شده اند.برای سنجش رضایت زناشویی از پرسش نامه استاندارد شده انریچ و برای سنجش سرمایه اجتماعی از پرسش نامه خود ساخته ای یر اساس تلفیق نظریه های نان لین و کلمن در شش بعد سرمایه درون گروهی،برون گروهی و فرا گروهی ساختاری و درون گروهی،برون گرایی و فرا گروهی شناختی استفاده شده است.نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان می دهد که بین رضایت زناشویی و متغیرهای سرمایه درون گروهی،برون گروهی و فرا گروهی شناختی،درون گرایی و برون گرایی ساختاری،منزلت فرد در روابط قدرت خانواده،احساس رضایت از زندگی،سن و درآمد همسر رابطه معنی داری وجود دارد.همچنین بین رضایت زناشویی زنان و مردان تفاوت معنی داری مشاهده می شود.نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان می دهد که از میان ابعاد متغیر سرمایه اجتماعی و سایر متغیرها چهار متغیر سرمایه درون گروهی شناختی،برون گرایی شناختی و منزلت فرد در روابط قدرت خانواده مهم ترین تبیین کننده های رضایت همسران از یکدیگرند.

چکیده در آغاز قرن 21، شرکتهای تعاونی مصرف،به عنوان پیشگام نهضت تعاون و اولین نوع رسمی شرکتهای تعاونی در جهان،همچون انواع دیگر شرکتهای تعاونی،با بحرانهایی چون بحران سرمایه،ایوئولوژی،مشروعیت و مدیریت مواجه هستند.این بحران به حدی جدی است که فلسفه وجودی آنها را نیز تحت الشعاع قرار داده است.این شرایط بر بیشتر کشورهای جهان از جمله ایران حاکم است.اتحادیه بین المللی تعاون به عنوان مهم ترین مرجع رسمی نهضت تعاون در جهان، معنی دار ساختن عضویت اعضا  در شرکتهای تعاونی را  کارسازتریت راهکار جهت رویارویی با این بحران ها می داند.به همین دلیل،کمیته بین المللی تحقیقات این اتحادیه،مطالعات گستردهای انجام داده و از کشورهای عضو نیز خواسته است تا تحقیقات مشابهی را انجام دهند.این پژوهش به پیروی از این رویکرد جهانی برای بنای چارچوب نظری خود مفاهیم و نظریه های مرتبط با مشارکت و عوامل موثر بر آن را با تاکید بر سرمایه اجتماعی به طور عام و همین مفاهیم را با تاکید بر سرمایه اجتماعی در شرکتهای تعاونی مصرف کارمندی به طور خاص مورد بحث و بررسی قرار داده است.با توجه به تاثیر عوامل زمینه ای بر مشارکت و نیز ضرورت انعطاف پذیری روش مورد استفاده این تحقیق،رویکرد غالب در انجام این پژوهش کیفی است،اما از روش های کمی نیز استفاده شده است.گردآوری اطلاعات با بهره گیری از انجام مطالعه موردی ابزاری و توضیحی و استفاده از ابزارهای مشاهده نظام مند و غیر مداخله ای،پرسش نامه و مصاحبه طراحی شده و بررسی اسناد انجام گرفته است.نمونه گیری از اعضا جهت تکمیل پرسش نامه تصادفی است و با همه اعضای هئیت مدیره ،بازرسان و مدیر عامل مصاحبه هدفمند و طراحی شده انجام گرفته است.تحلیل داده ها نیز با استفاده از تحلیل محتوا و بهره گیری از الگوی به کارگیری قیاسی مقوله ها انجام گرفته است تا در نهایت ،به نظریه ای زمینه ای بینجامد.نظریه ای که بتواند بای افزایش مشارکت اعضا در تعاونی های مصرف کارمندی به کار گرفته شود.راه کارهای پیشنهادی برای افزایش مشارکت اعضا در شرکتهای تعاونی مصرف کارمندی،با رویکرد افزایش سرمایه اجتماعی در دو شکل شناختی و ساختاری در حوزه های دارای زمینه و ظرفیت تحقق مشارکت اعضا در این نوع شرکتها،ارائه شده است

چکیده این مقاله بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی را در سه محله مختلف شهر گنبد کاووس به نامهای بلوار دانشجو،شریعتی  و بدلجه_سید آباد مورد توجه قرار داده است.شاخص های مورد استفاده برای سنجش کیفیت زندگی عبارتند از وضعیت سلامت و تغذیه،وضعیت آموزش،گذران اوقات فراغت،کیفیت مادی،کیفیت محیطی،بهزیستی روانی. برای سنجش سرمایه اجتماعی نیز از شاخص های اعتماد اجتماعی ،ارتباطات ،بده و بستان،امنیت محلی و کیفیت دسترسی به خدمات عمومی استفاده شده است. تحلیل آماری داده های این بررسی نشان می دهند که رابطه بین دو سازه سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی در سطح اطمینان 99 درصد رابطه ای معنی دار است.علاوه بر این سرمایه اجتماعی بر مبنای چهار سنجه امنیت محلی،بده بستان، تصور نسبت به محله و عضویت انحمنی 36  درصد تغییرات کیفیت زندگی را تبیین نموده است. همچنین در مقیاس محله های مورد بررسی یافته های تحقیق نشان از تفاوت در سرمایه اجتماعی و به تبع آن تفاوت در کیفیت زندگی را دارند.