روایت زنان مراجعهکننده به مراکز بهداشتی از تجربهی تعامل با پزشک متخصص؛ با تمرکز برعفونت پاپیلومای انسانی (HPV)
دوره 18، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 5-30
https://doi.org/10.22034/jss.2025.2054941.1890
زهرا ائمهدوست، شیرین احمدنیا، نهال نفیسی
چکیده زنان در جریان پیشگیری و درمان بیماریهای مقاربتی، با چالشهای متنوعی در دسترسی به خدمات سلامت جنسی مواجهاند. با توجه به حساسیتهای اجتماعی و فرهنگی موجود پیرامون سلامت جنسی، این مطالعه، با تمرکز بر عفونت HPV، تجربهی زنان در مواجهه با نهادهای ارائهی خدمات بهداشت جنسی و به ویژه پزشک متخصص را موضوع مطالعه قرار داده است.
این تحقیق با اتخاذ رویکرد روششناختی کیفی انجام شدهاست و شامل مصاحبهی عمیق نیمهساختاریافته با ده زن دارای فعالیت جنسی از استانهای مختلف ایران بوده، که پیشاز مصاحبه به این ویروس مبتلا و یا مشکوک به ابتلا بودهاند و تجربهی مراجعه به پزشک متخصص زنان داشتهاند. نمونهها با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدهاند و برای تحلیل دادهها، روش تحلیلمضمون مورد استفاده قرار گرفته است.
در این پژوهش سه مضمون اصلی و هفت مضمون فرعی شناسایی شد. سه مضمون اصلی عبارتند از: «چالشهای مواجهه با نظام پزشکی»، «تعامل با پزشک؛ سرگذشت واژهها»، و «اهمیت فضا و رعایت حریم شخصی؛ جدارههای نور گذر»مضامین فرعی عبارتند از: «کیسههای پول؛ چالشهای مالی» و «آزمایش و واکسن: چالشهای حقوقی»، «پیشفرضهای بیمار: گمانهزنیهای پیش از وقوع»، «رویکرد پزشک: تجربهی درمان در انعکاس نگاه»، «پاسخگویی پزشک: همهچیز باهم نه!»، «انتظارات بیمار:همهی آن چیزهایی که میخواهیم» و «نقش منشی:پیکاریوس؛خادم وفادار».
یافتهها نشان داد که انگ اجتماعی معطوف به HPV، نه تنها در تعاملات فردی بلکه در نظام پزشکی نیز قابل مشاهده است. موانع برخورداری از آزمایش واژینال استاندارد برای زنان مجرد، شیوهی تعاملی پزشک، هزینهی بالا و دسترسپذیری واکسن و خدمات درمانی، حکایت از چالشهای متنوعی در شکلگیری ارتباط مناسب میان مراجعان و تامینکنندگان خدمات بهداشت جنسی داشته است و ضرورت تجدید نظر در سیاستگذاریهای حوزه تامین خدمات بهداشتی و درمانی در ارتباط با سلامت جنسی زنان و فهم عمیقتر کاستیهای موجود در چارچوب تعامل میان پزشک و بیمار، به ویژه در ارتباط با عفونت HPV را مورد تاکید قرار میدهد.
