زوال سکونتپذیری و تولد محلهای کم برخوردار: فرایند ادغام روستای باغِنی در کلانشهر کرمانشاه
دوره 18، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 109-134
https://doi.org/10.22034/jss.2025.2049703.1880
سیاوش قلی پور، محمدحامد پورجعفری، شریفه حق شناس
چکیده این مقاله به بررسی فرایند ادغام روستای باغنی در کلانشهر کرمانشاه و پیامدهای آن میپردازد. رویکرد نظری مقاله مبتنی بر آرای میشل دوسِرتو و مارتین هایدگر است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و فنون گردآوری داده مرور اسناد، مشاهده و مصاحبه است. تعداد مصاحبه شوندگان 16 نفر بوده و براساس نمونهگیری نظری انتخاب شدند. یافتهها نشان میدهند روستای باغِنی پیش از ادغام در کلانشهر کرمانشاه سکونتپذیر بود و فعالیتهای انجمن ایالتی در اوایل دهۀ 40 مانند ساختن مدرسه، حمامعمومی، لولهکشی آب، و لایروبی نهرها، سکونتپذیری را تقویت کرد. همزمان با این فعالیتها، فرایند ادغام با دستاندازی به قلمرو روستا شروع و تا پایان قرن ادامه داشت. ساخت شهرک 22 بهمن در غرب، ایجاد تأسیسات ارتش در شمال و واگذاری زمینهای باغ فردوس و دانشکده کشاورزی در شرق سه روند دستاندازی به حریم روستا در دهههای 40 و 50 خورشیدی بودند. پس از انقلاب نیز، ساخت فضاهای آموزشی و محله مسکونی در حدفاصل روستا و تأسیساتِ ارتش به همراه مجموعه جهاد دانشگاهی، مهمترین روندهایی بودند که باغِنی را در کلانشهر کرمانشاه ادغام کردند. ادغام باغِنی در شهر، روند طولانی مدتی است که در درون فرایندهای اقتصادی و اجتماعی و تصمیمهای سیاسی رُخ داد. باغِنی کششی به سمت ادغام در شهر نداشت اما توسعه برونزایِ کلانشهر کرمانشاه این روستا را به شیوهای آمرانه و از بالا در درون خود جای داد. به همین دلیل پیامدهای منفی گوناگونی به همراه داشت که عبارتند از: از بین رفتن زمینهای کشاورزی، سلب مالکیت گسترده، زوال سکونتپذیری، شکلگیری محلهای کمبرخودار، قیمت پایین ملک وانزوای تحمیلی در درون دیوارهای بلند.
