الگوی تعاملات و ارتباطات در اجتماع علمی جامعهشناسی در دانشگاههای تهران (مورد مطالعه: شبکۀ تیمهای داوری پایاننامهها و رسالههای رشته جامعهشناسی)
دوره 17، 3 (ویژه نامه تحلیل شبکه های اجتماعی)، پاییز 1402، صفحه 33-64
https://doi.org/10.22034/jss.2024.2011049.1797
بهاره آروین، فاطمه تبرزه
چکیده جریان اصلی پژوهشهایی که درصدد توصیف و تببین وضعیت نامطلوب جامعهشناسی در ایران بودهاند، به ضعف تعاملات و ارتباطات علمی میان پژوهشگران این رشته و در یک کلمه، به ضعف اجتماع علمی به عنوان عامل اصلی وضعیت نامطلوب جامعهشناسی در ایران اشاره کردهاند. این درحالی است که این پژوهشها یکی از پرتراکمترین زمینههای ارتباطات علمی در این رشته یعنی پیوندهای شکلگرفته از خلال حضور در تیمهای داوری پایاننامههای کارشناسی ارشد و دکتری را بهکل نادیده گرفتهاند. پژوهش حاضر در پی توصیف و تبیین شبکۀ پیوندهای تیمهای داوری پایان نامه ها بوده است. برای این منظور پایاننامههای ارائه شده در گروههای جامعهشناسی دانشگاههای تهران، تربیتمدرس، علامه طباطبایی، شهید بهشتی و الزهرا از سال 1380 تا سال ۱۳۹۵ ثبت شده و اطلاعات مربوط به ویژگیهای زمینهای و متغیرهای شناختی اعضای تیمهای داوری این پایاننامهها و حوزۀ موضوعی هر یک از آنها گردآوری شد. در این پژوهش از نرمافزار R برای تحلیل دادهها در جهت توصیف و تبیین شبکه استفاده شده است. یافتههای این پژوهش نشان داد که ساختار ارتباطی تیمهای داوری تمرکزگرا است و این تمرکزگرایی تاحدی با برخی ویژگیهای زمینهای اعضای شبکه شامل دانشگاه محل کار، گروه محل کار و دانشگاه محل اخذ مدرک دکتری و نیز با برخی عوامل شناختی شامل حوزۀ تخصصی پژوهشی، حوزۀ موضوعی پایاننامههایی که در آنها حضور داشتهاند و نیز تنوع موضوعی این پایاننامهها قابل توضیح است.