روایت زنان مراجعهکننده به مراکز بهداشتی از تجربهی تعامل با پزشک متخصص؛ با تمرکز برعفونت پاپیلومای انسانی (HPV)
دوره 18، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 5-30
https://doi.org/10.22034/jss.2025.2054941.1890
زهرا ائمهدوست، شیرین احمدنیا، نهال نفیسی
چکیده زنان در جریان پیشگیری و درمان بیماریهای مقاربتی، با چالشهای متنوعی در دسترسی به خدمات سلامت جنسی مواجهاند. با توجه به حساسیتهای اجتماعی و فرهنگی موجود پیرامون سلامت جنسی، این مطالعه، با تمرکز بر عفونت HPV، تجربهی زنان در مواجهه با نهادهای ارائهی خدمات بهداشت جنسی و به ویژه پزشک متخصص را موضوع مطالعه قرار داده است.
این تحقیق با اتخاذ رویکرد روششناختی کیفی انجام شدهاست و شامل مصاحبهی عمیق نیمهساختاریافته با ده زن دارای فعالیت جنسی از استانهای مختلف ایران بوده، که پیشاز مصاحبه به این ویروس مبتلا و یا مشکوک به ابتلا بودهاند و تجربهی مراجعه به پزشک متخصص زنان داشتهاند. نمونهها با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدهاند و برای تحلیل دادهها، روش تحلیلمضمون مورد استفاده قرار گرفته است.
در این پژوهش سه مضمون اصلی و هفت مضمون فرعی شناسایی شد. سه مضمون اصلی عبارتند از: «چالشهای مواجهه با نظام پزشکی»، «تعامل با پزشک؛ سرگذشت واژهها»، و «اهمیت فضا و رعایت حریم شخصی؛ جدارههای نور گذر»مضامین فرعی عبارتند از: «کیسههای پول؛ چالشهای مالی» و «آزمایش و واکسن: چالشهای حقوقی»، «پیشفرضهای بیمار: گمانهزنیهای پیش از وقوع»، «رویکرد پزشک: تجربهی درمان در انعکاس نگاه»، «پاسخگویی پزشک: همهچیز باهم نه!»، «انتظارات بیمار:همهی آن چیزهایی که میخواهیم» و «نقش منشی:پیکاریوس؛خادم وفادار».
یافتهها نشان داد که انگ اجتماعی معطوف به HPV، نه تنها در تعاملات فردی بلکه در نظام پزشکی نیز قابل مشاهده است. موانع برخورداری از آزمایش واژینال استاندارد برای زنان مجرد، شیوهی تعاملی پزشک، هزینهی بالا و دسترسپذیری واکسن و خدمات درمانی، حکایت از چالشهای متنوعی در شکلگیری ارتباط مناسب میان مراجعان و تامینکنندگان خدمات بهداشت جنسی داشته است و ضرورت تجدید نظر در سیاستگذاریهای حوزه تامین خدمات بهداشتی و درمانی در ارتباط با سلامت جنسی زنان و فهم عمیقتر کاستیهای موجود در چارچوب تعامل میان پزشک و بیمار، به ویژه در ارتباط با عفونت HPV را مورد تاکید قرار میدهد.
انتخاب اهدای تخمک: راهی برای رسیدن به مادری (مطالعة پدیدارشناختیِ تجربة زنان نابارور مراجعهکننده به پژوهشگاه رویان)
دوره 8، شماره 1، بهار 1393، صفحه 6-21
نسرین ایزدیار، شیرین احمدنیا، سیدمحمد سیدمیرزایی، سیدعلی آذین، محمد یزدانی صفا
چکیده استفاده از شیوة اهدای تخمک ازجمله فناوریهای کمک باروری (ART) است که در سالهای اخیر به دنبال موفقیت روزافزون آن به زنان ناباروری که به دلیل مشکلات تخمدان یا دیگر موضوعهای پزشکی قادر به فرزندآوری با تخمک خود نیستند، امید بسیار زیادی برای رسیدن به آرزوی داشتن فرزند بخشیده است. شناخت تجربة زنان نابارور در دورة دشوار تصمیمگیری برای استفاده از اهدای تخمک و ترجیح این شیوة درمان به دیگر راههای جایگزین (فرزندپذیری یا ادامة زندگی بدون فرزند)، بسیار بااهمیت مینماید و پژوهشهای انگشتشماری در سطح داخلی با توجه به موضوعات اجتماعی و فرهنگی خاص کشور برای شناخت این پدیده صورت گرفته است.مقالة حاضر به توصیف تجربة زنان نابارور از انتخاب اهدای تخمک بهمثابة راهی برای رسیدن به مادری میپردازد. محقق با هدف شناخت و توصیف این تجربه از روش کیفی و رویکرد پدیدارشناسی استفاده کرده است و یازده مشارکتکننده را تحت مصاحبة عمیق نیمهساختاریافته قرار داده است. مشارکتکنندگان این پژوهش از میان زنانی که برای درمان اهدای تخمک به پژوهشگاه رویان مراجعه کرده بودند، به شیوة نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. اجرای پژوهش و تحلیل دادهها براساس طرح عملی کلایزی انجام شد. یافتهها حاصل از توصیفهای زنان شامل شش عبارت اصلی است: امکان حفظ محرمانگی در اهدای تخمک، امکان تجربة حاملگی، زایمان و شیردهی در اهدای تخمک، انتقال ژنتیک شوهر، تأثیر زمان در انتخاب اهدای تخمک، مجازبودن اهدای تخمک به لحاظ شرعی، بار عاطفی و اجتماعی ناباروری.
