مجله مطالعات اجتماعی ایران

چکیده در سال­های اخیر، روند روبه‌رشد تحصیلات تکمیلی بازار مبادله‌ای، به‌خصوص در میدان‌های نزدیک به فضاهای دانشگاهی، پدید آورده‌است. تبلیغات گسترده و وسیع با جذب نیروی خدمات کامپیوتری مربوط به پایان­نامه­های دانشگاهی شروع و دست‌آخر به‌صورت غیررسمی به تبلیغاتی برای نگارش پایان‌نامه به‌دست سوداگران این فعالیت منجر شده‌است. گذشته از شائبه­های فساد علمی، این پرسش مطرح می­شود که چرا برای کاری چون تحصیل و تحلیل درسی، کنشگران علمی به سفارش‌دادن به خدمتکارانی مجاب می­شوند که از این شیوه به کسب درآمد می‌پردازند؟ این مقاله درپیِ پاسخ به این پرسش، ازطریق مشاهدة مردم­نگارانه و تحلیل گفتمان، غلیان گفتمان مبادله، به‌تأسی از کثرت الگوهای رفتار سوداگرانه و رشد رفتار گروه­های کوچک محلی، را سبب انسداد زبان علم در دانشگاه می­داند. علم از گفتمان مسلطش در جامعه و حتی دانشگاه افول کرده و جای خود را به سوداگری و مبادلة سادة گروه­های محلی داده‌است که در بستر شهری هم به‌صورت قدرتمندانه­ای خودنمایی می­کند. بازار پایان‌نامه­ها، محل مجادله یا رویارویی دو فهم سوداگرانه و حقیقت­جویانه از علم است.