مجله مطالعات اجتماعی ایران

چکیده مسئله‌ای که این مقاله به آن می‌پردازد، ارزیابی سازوکارهای درمانی انجمن‌ معتادان ‌گمنام و کنگره60 در «ترک‌‌اعتیاد» و «پاک ‌ماندن» معتادان به عنوان «شبکه‌ روابط اجتماعی‌ جایگزین‌« است. این مطالعه با روش تحلیل شبکه انجام شده و داده‌های تحقیق با روش اسنادی، مشاهده و مصاحبه های کیفی جمع‌آوری شده‌ است. نمونه‌ها در روش مشاهده ‌مستقیم، جلسه‌های‌ همدردی NA، کنگره60، نارانان، سیمانان و کمپ‌ها و جلسه‌های‌ گروه ‌درمانی در کلینیک‌های ‌تخصصی ترک ‌اعتیاد بوده اند. نمونه‌ها در روش مصاحبه عمیق معتادان بهبود یافته با بیش از 5 سال بهبودی بوده است. نتایج تحقیق نشان داد، شبکه‌ روابط‌ اجتماعی و فعالیت‌های‌اجتماعی که معتادان درحال بهبودی درانجمن ‌معتادان ‌گمنام و کنگره60 دارند، از عوامل موثر در «پاک‌ماندن» آنها است که نیازهای‌اجتماعی آنها را به حس ‌تعلق به یک گروه‌اجتماعی، عزت‌نفس و امید برآورده می‌کنند. همچنین معتادان ‌درحال بهبودی با شرکت‌ در جلسه‌های آموزشی و همدردی ازحمایت های اطلاعاتی و شناختی، وگشودگی ‌در برابر خود، دیگری ‌و جهان برخوردار می‌شوند.