مجله مطالعات اجتماعی ایران

چکیده  مطالعۀ حاضر پژوهشی کیفی با هدف شناسایی عوامل تجرد قطعی در دختران است. افزایش میزان تجرد در جامعۀ ما نشان­دهندۀ نوعی ناهنجاری در نهاد ازدواج است. پیامدهای تجرد به ویژه برای زنان، ضرورت بررسی علل و عوامل بروز این پدیده را مورد تأکید قرار می­دهد. اطلاعات، از طریق مصاحبۀ نیمه ساختار یافته گردآوری شد. جامعۀ مورد مطالعه را دختران 45 سال و به بالای شهر تهران که خودخواسته قصد ازدواج ندارند، تشکیل می­دهند که از میان آن­ها 23  نفر به روش نمونه­گیری هدفمند و با استفاده از تکنیک گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. برای تحلیل داده­ها، از فن تحلیل موضوعی (تم) استفاده شد. پس از مرور و سازماندهی متن مصاحبه­ها، کدگذاری و شناسایی مفاهیم اولیه صورت گرفت. مفاهیم ذیل 9 مقوله جای داده شدند. این مقولات در قالب سه مقولۀ محوری: نگاه آرمان­گرایانۀ دختران به ازدواج، تغییر نگاه نسبت به جایگاه دختران در خانواده و شرایط اجتماعی کاهش دهندۀ جاذبۀ ازدواج طبقه­بندی شدند. با توجه به مقولات محوری، مقولۀ هسته "آرمان­گرایی برآمده از ارزش­های فرامادی" شکل گرفت.