مجله مطالعات اجتماعی ایران

چکیده از زمان گسترش ویروس کرونا در سطح جهان به‌تبع سایر بخش‌های مختلف، نظام آموزش و پرورش و امر تحصیل نیز با چالش و مشکلات بسیاری مواجه شده، به‌طوری که امروزه آموزش برخط جایگزین آموزش حضوری در سایر مدارس و مؤسسات آموزشی و علمی شده است. در استان لرستان نیز همچون سایر مناطق شهری و روستایی ایران، امر آموزش در بستر شبکۀ شاد در حال تداوم است. در جهت مداقه در تجارب ذینفعان تعلیم و تربیت مجازی، این پژوهش به‌دنبال فهم تجارب معلم‌ها و دانش‌آموزان دربارۀ آموزش مجازی در شبکۀ شاد است. روش مورد استفاده در این پژوهش، نظریۀ داده‌بنیاد است. داده‏های این پژوهش از طریق مصاحبۀ عمیق و شیوۀ نمونه‏گیری هدفمند  ـ نظری با 22 نفر از ذینفعان مرتبط با این پدیده گردآوری و جهت تحلیل داده‏ها از پنج شیوۀ کدگذاری باز و تشخیص مفاهیم، توسعۀ مفاهیم در جهت ابعاد و ویژگی‌ها، تحلیل داده‌ها برای زمینه، وارد کردن فرایند به تحلیل و یکپارچه‌سازی مقولات استفاده شد. بعد از کدگذاری، دوازده مقولۀ اصلی از داده‌ها پدیدار شد که هریک از مقوله‌ها به‌صورت کامل با استناد به متن مصاحبه‌ها مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. پاردایم ظهوریافته شامل سه بُعد شرایط، کنش ـ تعامل‏ها و پیامدهاست که در بُعد شرایط شامل تعطیلی مدارس به‌دلیل گسترش ویروس، اجباری شدن آموزش برخط، غفلت از روش تدریس برخط در برنامۀ درسی تربیت معلم، چالش فرهنگیان برای ضبط صدا و تصویر در خانه، شکاف دانش والدین و محتوای کتب دانش‌آموزان و در بُعد کنش ـ تعامل شامل چالش خانواده در تأمین تجهیزات مجازی، چالش تأمین هزینۀ بسته‌های اینترنت، گریز مستمر دانش‌آموزان از شبکۀ شاد به سایر شبکه‌های اجتماعی و در بُعد پیامدها شامل یادگیری پایین، تغییر کیفیت تعامل دانش‌آموز و معلم در کلاس برخط شکل گرفته‏اند.