مجله مطالعات اجتماعی ایران

چکیده عدالت، آزادی، برابری و رهایی از تبعیض و نابرابری درمیان انسان­ها، به‌ویژه میان زنان و مردان، از پیام­های اصلی ادیان آسمانی و به‌خصوص دین اسلام است. هدف این پژوهش، بررسی رویکرد یکی از جریان­های مذهبی فعال اهل سنت در کردستان، یعنی جماعت دعوت و اصلاح،  به زنان است. روش مطالعة حاضر کیفی است و برای انجام عملیات میدانی از روش مردم­نگاری و برای تحلیل داده­ها از نظریة مبنایی استفاده شده است. با استناد به مصاحبة نیمه­ساخت­یافته با 30 عضو فعال جماعت دعوت و اصلاح ساکن شهر سنندج، اعضای جماعت با اتخاذ رویکرد نو به مسئلة زنان و با اعطای مسئولیت به آنان، رویکردی جدا از سنت­گرایی ملی و دینی درقبال زنان اختیار کرده‌اند. جریان مذهبی مزبور، با تفسیر جدید از فقه و متون دینی، به دفاع از حقوق زنان و انتقاد از وضع موجود در کردستان درباب زنان پرداخته و رویکرد اسلامی را بهترین مدافع و حافظ حقوق زنان معرفی می­کند. رویکرد جماعت دعوت و اصلاح درباب زنان و جایگاه آنها در جامعه، بازاندیشانه، اصلاحی و در پیِ حمایت از حضور و فعالیت زنان در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی در جامعه است. رویکرد اعضای جماعت به زنان ذیلِ سه سنخ تناسب­گرایی، سنت­گرایی، و اخلاق­گرایی اسلامی تقسیم‌پذیر است.
 

چکیده
پژوهش حاضر درصدد است با استفاده از رویکرد تفسیرگرایی اجتماعی به
بازسازی معنایی پیامدهای فرهنگی تجارت مرزی در شهر مرزی مریوان ازمنظر
ساکنان آن بپردازد. روششناسی پژوهش کیفی است و از روش قوم نگاری برای
انجام عملیات تحقیق استفاده کردهایم. جهت گردآوری دادهها نیز از فنون
مصاحبۀ عمیق و مشاهدۀ مشارکتی و از نمونهگیری فرصتگرا یا ظهوریابنده
بهره گرفتهایم. برای تحلیل اطلاعات از نظریۀ زمینهای استفاده کرده ایم. نهایتاً
دادهها درقالب 51مفهوم، 1مقولۀ اصلی و یک مقولۀ مرکزی کدگذاری و
تحلیل شدند. 1مقولۀ اصلی عبارتاند از: استحالۀ ارزشی و هنجاری، سوژه شدن
بدن/ابژه شدن طبیعت، ابزاریشدن ارتباطات، اصالتزدایی از دانش. برمبنای
نتایج حاصل از مصاحبه با 72نفر از مطلعان کلیدی، اساسی ترین عناصر
فرهنگی این جامعه، که شاخص کلی فرهنگ منطقه اند، بنابر تأثیرات تجارت
مرزی، اساساً تغییر کرده و جابه جا شدهاند.