مجله مطالعات اجتماعی ایران

چکیده اعتماد بیماران به پزشکان و نظام درمان یکی از موضوعات اساسی در پژوهش‌های جامعه‌شناسی پزشکی در دو دهۀ اخیر است. با گسترش پرشتاب تقاضا برای دریافت خدمات طب مکمل و جایگزین در سطح جهانی، مطالعات پژوهشی فراوانی پیرامون این مسئله صورت گرفته که زمینه‌ها و علل اعتماد به این طب‌ها را مورد بررسی قرار داده است. در ایران نیز روند مشابهی در اقبال به اقسام طب‌های مکمل و جایگزین تجربه می‌شود که در خور پژوهش‌های جامعه‌شناسانه است. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش روایت‌پژوهی و انجام بیست و نه مصاحبۀ روایی با بیمارانی که تجربۀ درمان با طب‌های جایگزین را داشته‌اند، به این سؤال پاسخ می‌دهد که در روایت تجربۀ بیماری، اعتماد به نظام درمانی جایگزین چگونه شکل می‌گیرد و چه سنخ‌هایی از آن قابل شناسایی است. بدین منظور با بهره‌گیری از آرای گیدنز، چالش اعتماد به طب مدرن به مثابه نظام کارشناسی و بازسازی اعتماد به نظام درمانی جایگزین مورد بررسی قرار گرفته، و در نهایت، با تحلیل تماتیک یافته‌های پژوهش، پنج سنخِ «اعتماد تدریجی»، «اعتماد نهادی»، «اعتماد مبتنی بر درمانگر»، «اعتماد معرفت‌شناختی»، و «اعتماد مبتنی بر تجربۀ زیستۀ دیگران» از یکدیگر متمایز شده ‌است. همچنین برساخت طب جایگزین به مثابه «طب بی آسیب» و «طب آسان» به عنوان زمینه‌های مؤید اعتماد به طب مکمل و جایگزین مورد توجه قرار گرفته است.
 
 

چکیده امروزه، جایگاه غذا در زندگی انسان از نیازی فیزیولوژیک فراتر رفته و ابعاد اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی یافته ‌است. مردم‌شناسی غذا و تغذیه حوزه‌ای از پژوهش در مردم‌شناسی است که به بررسی ابعاد مختلف غذا در زندگی انسان می‌پردازد. مطالعة حاضر در چارچوب مردم‌شناسی غذا و تغذیه به بررسی فرهنگ غذایی اهالی شهرستان فومن (فومنات) پرداخته است. به‌این‌منظور، با استفاده از روش قوم‌نگاری نظام‌مند، تفسیری و چندمکانی فرهنگ غذایی شهرستان فومن توصیف، و رفتارها و آداب‌‌ورسوم مربوط به تغذیه در فصل‌های گرم سال بررسی‌ شده و نتایج به‌‌صورت درون­مایه­ها یا مؤلفه­های نظام غذایی سنتی استخراج و ارائه شده ‌است. برخی درون‌مایه‌‌های به‌دست‌آمده عبارت‌اند از: اصلی‌ترین مواد به‌کاررفته در غذاهای محلی فومن، نمود زبانی غذا، سفره، کنارغذا، منشأ مواد غذایی، ظروف، هویت، آمیختگی فرهنگی، سلامتی، غذای مراسم.  

چکیده در سالهای اخیر، شاهد حرکتی مستمر از واکاویها، پژوهشها و پردازشهای صرفاً نظری و روش محور بـه پـژوهشهـا و
پردازشهای دادهمحوریم، حرکتی که به نحو احسن خود را در ظهور و توسعه روشهای اکتشاف دانش، به ویژه داده کاوی و
فنون خاص آن، نشان داده است. بهرغم تصور رایج، دادهکاوی صرفاً به پژوهشهای کمی و آماری محـدود نمـیشـود و در
پژوهشهای کیفی هم شاهد ظهور تحولات مشابهی بودهایم. در این مقاله با فرض تطبیقپذیری اکتشاف دانش و دادهکاوی
در پژوهشهای کمی و کیفی، به طور مشخص روش دادهکاویِ شبکههای عصبی مصنوعی را به مثابـه رویکـردی نـوین در
پردازش چندمتغیرة دادهها و اطلاعات و به مثابه رویکردی در حال ظهور و گسترش در روشهای آنالیز چندمتغیرة آماری، و
روش داده کاویِ نظریۀ بنیانی را در مدیریت و تحلیل داده های کیفیِ مقایسه کرده و وجوه تمایز و اشتراک آنها را بیان میکنیم.
در این مقاله نشان دادهایم که صرف نظر از وجوه متمایز دو روششناسیِ دادهکـاوی از حیـث پـارادایم، خاسـتگاه و فراینـدهای
اکتشاف و پردازش و نوع داده، هر دو روششناسی از ماهیت و رویکردی پسینی، چند رشتهای و میانرشـتهای، اسـتقرایی،
اکتشافی، فرایندمحور، دادهمحور ،1انعطافپذیر و معطوف به رابطه )رابطهمدار( بین هستارها و مقولهها بهره میبرند.