قومیت، قومگرایی و باروری: بررسی تأثیر ابعاد و سطوح قومگرایی بر ترجیحات و رفتارهای باروری زنان کُرد و ترک در شهر ماکو
دوره 12، 3(اولین ویژه نامه کردستان)، پاییز 1397، صفحه 80-101
رسول صادقی، محمدجلال عباسی شوازی، نورالدین فراش
چکیده هدف مقالة پیشِرو، بررسی تأثیر ابعاد و سطوح قومگرایی بر ترجیحات و رفتارهای باروری زنان کُرد و ترک در شهر ماکو است. روش مطالعه پیمایشی است و نمونة تحقیق را 384 نفر از زنان متأهل 15 تا 49 سالة کُرد و ترک در شهر ماکو تشکیل دادهاند. مطابق یافتههای پژوهش، تفاوتهای قومی معناداری در ترجیحات و رفتارهای باروری زنان کُرد و ترک وجود دارد. میانگین باروری زنان کُرد (2/2 فرزند) بیشتر از زنان ترک (9/1 فرزند) است. متوسط باروری ایدهال برای زنان کُرد 6/2 و برای زنان ترک 1/2 فرزند بهدست آمده است. نتایج مطالعه نشان داد که زنان کُرد در مقایسه با زنان ترک قومگراترند. با استناد به نتایج، میزان قومگرایی رابطة مثبت و معناداری با باروری دارد و هرچه قومگرایی افزایش یابد، باروری زنان نیز افزایش مییابد. نتایج تحلیل چندمتغیره نیز نشان داد که با وجود کنترل اثر مشخصههای اقتصادی، اجتماعی و جمعیتی، قومگرایی همچنان تأثیر قوی و معناداری بر ترجیحات و رفتارهای باروری زنان بررسیشده در هر دو گروه قومی دارد، هرچند شدت این اثرگذاری برای کُردها بیشتر از ترکهاست.
تعیین کننده های بلافصل باروری زنان کُرد و تُرک شهرستان ارومیه:کاربرد روش تجزیۀ بونگارت*
دوره 4، شماره 2، تابستان 1389، صفحه 20-38
حاتم حسینی، محمدجلال عباسی شوازی
چکیده بررسیها نشان میدهد که تفاوتهای معنیداری در سطح باروری و متوسط زندهزایی زنان کُرد و تُرک وجود دارد. هدف از ایـن
مقاله کمیکردن تأثیر تعیینکنندههای بلافصل بر باروری گروههای قومی در شهرستان ارومیه با استفاده از روش تجزیۀ بونگارت
است. روش تحقیق از نوع پیمایشی است. جمعیت آماری شامل خانوارهای معمولی ساکن در شهرستان ارومیه و زنـان 15ــ 49
سالۀ حداقل یکبار ازدواجکرده است که در داخل خانوارها شناسایی شدند و با ایشان مصاحبه شد. حجم کلّ نمونـه 768خـانوار
است. روش نمونهگیری ترکیبی از روشهای خوشهای چندمرحلهای، تصادفی و تصادفی سیستماتیک است. گردآوری دادههـا بـا
استفاده از پرسشنامۀ ساختیافته صورت گرفته است.
نتایج حاکی از آن است که گروههای قومی سطوح متفاوت و روندهای باروری مشابه ی را در طول دورة 15سالۀ قبـل از بررسـی
تجربه کردهاند. با وجود کاهش سطح باروری، کُردها در دورة پنجسالۀ منتهی به زمان بررسی همچنان در مقایسه با تُرکها میزان
باروری بالاتری داشتهاند. نتایج حاصل از کاربرد روش تجزیۀ بونگارت نشان داد که قدرت نسبی بازدارنـدگی تعیـین کننـده هـای
بلافصل باروری در میان گروههای قومی متفاوت است. در میان تُرکها به ترتیب استفاده از وسایل پیشگیری از حاملگی و نازایی
پس از وضع حمل در اثر شیردهی بیشترین سهم را در تبیین تفاوت باروری مشاهدهشده از بارآوری کل دارند. در میـان کُردهـا
نازایی پس از وضع حمل در اثر شیردهی و استفاده از وسایل پیشگیری به ترتیب این تفاوت را تبیین میکنند. بر اساس یافتهها،
برای درک بهتر تفاوتهای قومی باروری مطالعۀ مقایسه ای تعیین کننده های بلافصل باروری ضروری بهنظر میرسد