مجله مطالعات اجتماعی ایران

چکیده هدف این مقاله بررسی عوامل انگیزشی و اجتماعی دانشجویان تحصیلات تکمیلی،
به عنوان بخشی از کنشگران اجتماع علمی ایران، از نگارش مقالات بین المللی (آی. اس.
آی) است. در بخش نظری با هدف فراهمساختن دانش زمینهای لازم برای ورود به
میدان تحقیق دیدگاههای رایج در جامعه شناسی علم ازجمله مدل کارکردی، مدل
مبادله، مدل برساختگرایی اجتماعی و مدل میدانی علم را مرور کرده ایم. روش
پژوهش نیز با توجه به لزوم فراهمساختن امکان ورود به ساحت معنایی، براساس نظریۀ
مبنایی تدوین شده است. در این تحقیق با 71تن از دانشجویان کارشناسی ارشد
رشته های علوم پایه و مهندسی دانشگاه تهران مصاحبۀ عمیق به عمل آمد. این
مصاحبه ها طی سه مرحله کدگذاری شدند و در نهایت روایت تحلیلی از این مقولات
استنباط شد. خط اصلی این تحلیل، که در واقع روایتی توصیفی- تحلیلی دربارۀ
موضوع تحقیق است، شامل چهار مقولۀ هستهای است. این چهار مقوله به ترتیب
عبارتاند از «ذهنیت فرهنگی پیشین دربارۀ دانشگاه» به عنوان شرط زمینهای شروع
فرایند، «وضعیت اجتماعی» و «وضعیت نظام آموزش عالی» بهعنوان عوامل ساختاری
مؤثر در راهبردهای دانشجویان و سرانجام مقولۀ «کنشهای راهبردی دانشجویان برای  کنترل، اداره و برخورد با اوضاع خاص». سرانجام پژوهش به مقولۀ تحلیلی «رشد تولید
مقالات بین المللی» بهمثابۀ پیامد ناخواستۀ این فرآیند دست مییابد. نتیجۀ پژوهش
نشان میدهد دانشجویان عمدتاً با نگاه آرمانی وارد دانشگاه میشوند و در برخورد با
وضعیت نامساعد و محدودیتهای دانشگاه و جامعه، که با انتظارات ذهنی آنان
سازگاری ندارد، انگیزۀ مهاجرت تحصیلی در آنها تقویت میشود. آنان در چنین
موقعیتی نگارش مقالات بین المللی را وسیلهای تسهیل کننده برای تحقق راهبرد خود
مییابند. بدین ترتیب، بخشی از افزایش سهم ایران در تولید دانش جهانی را میتوان
پیامد ناخواستۀ انگیزههای راهبردی دانشجویان برای تدارک مقدمات مهاجرت از کشور
قلمداد کرد.

چکیده رضایت زن و مرد از زندگی مشترک اختلافات درون خانواده را کم میکند و محیط مناسب و سالمی را در خانه برای فرزندان به وجود می آورد.بر این اساس ،آگاهی از عوامل موثر بر رضایت زناشویی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هدف این تحقیق بررسی جامعه شناختی رابطه سرمایه اجتماعی و رضایت زناشویی میان زنان و مردان متاهل کرمان است. روش تحقیق پیمایشی و جامعه آماری مورد مطالعه شامل زنان و مردان متاهل 18-45 ساله است که 382 نفر از این جمعیت به شیوه نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای و با استفاده ازفرمول تعیین حجم نمونه انتخاب شده اند.برای سنجش رضایت زناشویی از پرسش نامه استاندارد شده انریچ و برای سنجش سرمایه اجتماعی از پرسش نامه خود ساخته ای یر اساس تلفیق نظریه های نان لین و کلمن در شش بعد سرمایه درون گروهی،برون گروهی و فرا گروهی ساختاری و درون گروهی،برون گرایی و فرا گروهی شناختی استفاده شده است.نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان می دهد که بین رضایت زناشویی و متغیرهای سرمایه درون گروهی،برون گروهی و فرا گروهی شناختی،درون گرایی و برون گرایی ساختاری،منزلت فرد در روابط قدرت خانواده،احساس رضایت از زندگی،سن و درآمد همسر رابطه معنی داری وجود دارد.همچنین بین رضایت زناشویی زنان و مردان تفاوت معنی داری مشاهده می شود.نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان می دهد که از میان ابعاد متغیر سرمایه اجتماعی و سایر متغیرها چهار متغیر سرمایه درون گروهی شناختی،برون گرایی شناختی و منزلت فرد در روابط قدرت خانواده مهم ترین تبیین کننده های رضایت همسران از یکدیگرند.