مجله مطالعات اجتماعی ایران

چکیده همه‌گیری کرونا پیامدهای بسیاری برای تمام افراد در تمام جوامع داشت. تحقیق حاضر به بررسی تجارب زنان سالمند می‌پردازد. روش تحقیق از نوع کیفی و برپایۀ «نظریۀ داده‌بنیاد» است. تعداد بیست نمونه به‌صورت هدفمند از طریق نمونه‌گیری گلوله‌برفی انتخاب شدند و مصاحبه‌ها تا رسیدن به مرحلۀ اشباع نظری ادامه داشتند. تجزیه و تحلیل داده‌ها از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت گرفت و مدل پارادایمی ‌شامل شرایط علّی (ساخت ‌ذهنی ‌کنشگر)، زمینه و بستر (ساخت ‌اجتماعی ‌کنشگر)، شرایط مداخله‌گر (ساخت انگیزشی کنشگر)، راهبردها (راهبردهای فعالانه، انفعالی و اجتناب‌مدار)، و پیامدها (پیامد مثبت و منفی) هستند. مقولۀ هسته‌ای «اثر تجمعی تعاملی نظام ذهنی، اجتماعی، انگیزشی بر کنش» شناخته شد. نتیجۀ تحقیق حاکی از آن است که تجربۀ زیستۀ زنان سالمند، برساختۀ تأثیرات ساخت ذهنی، اجتماعی و انگیزشی بر روی کنش‌های آنان است. 

چکیده خانواده به‌منزلۀ شبکه‌ای غیررسمی، بارزترین و واضح‌ترین سرمایۀ اجتماعی درون‌گروهی است که امنیت و پایداری جامعه را فراهم می‌کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی سرمایۀ اجتماعی در خانواده و احساس امنیت اجتماعی دربین ساکنان شهر سبزوار صورت گرفته است. جهت تبیین رابطۀ سرمایۀ اجتماعی در خانواده و احساس امنیت اجتماعی از نظریۀ کلمن و ویور استفاده شده است. این پژوهش با استفاده از روش تحقیق پیمایشی و ابزار پرسش‌نامه 400 نفر از ساکنان شهر سبزوار را که در محدودۀ سنی 18 تا 65 سال قرار گرفته‌اند آزمونکرده است. روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای است. در نمونۀ تحت مطالعه، توزیع پراکندگیِ متغیر وابستۀ پژوهش نشان داد که میانگین کمتر از میانه است و بیشتر پاسخگویان کمتر از میانگین احساس امنیت می‌کنند. به‌علاوه، بیشترین میزان اعتماد، به‌مثابۀ سرمایۀ اجتماعی در خانواده، به افراد سال‌خورده و سپس به افراد جوان و میان‌سال اختصاص می‌یابد، که نشان می‌دهد میزان رابطه‌ها و معاشرت‌ها در بین افراد سال‌خورده قوی‌تر از افراد جوان و میان‌سال است.نتایج ضریب همبستگی اسپیرمن نشان داد که بین میزانِ اعتماد به افرادِ جوان و میان‌سال به‌منزلۀ مؤلفه‌های ذهنیِ سرمایۀ اجتماعی در خانواده و احساس امنیت اجتماعی، رابطه‌ای مثبت و معنادار وجود دارد، اما بین میزان اعتماد به سال‌خورده‌ها و احساس امنیت اجتماعی رابطه‌ای مشاهده نشد. نتایج دیگر این پژوهش نشان داد که بین میزان معاشرت به‌منزلۀ مؤلفۀ عینی سرمایۀ اجتماعی در خانواده و احساس امنیت اجتماعی رابطه‌ای وجود ندارد.  

چکیده این مقاله به مطالعه جهتگیریهای ارزشی دو نسل 61تا 53ساله و 51تا 33ساله افراد ساکن شهر
سبزوار پرداخته است. نمونه مورد مطالعه 591نفر فورد ازدوا کورده را شوامل مویشوود کوه بوهروش
نمونهگیری خوشهای انتباب شدهاند. نتایج مطالعه نشان میدهد که تفاوت معناداری بوین ارزشهوای
خانوادگی هر دو نسل وجود دارد بهطوری که نسل مسنتر ارزشهای محافظهکارانهتوری دارنود. نتوایج
نشان میدهد که نسلهای جوانتر برابری جنسی بیشتری را در خانواده میپذیرند. علاوه بر این زنوان
و افراد دارای درآمد بالاتر نیز نگرشهای لیبرالتری را نشان میدهند. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانوه
نشان میدهد که سه متغیر جنس، تحصیلات، و نسول 50درصود واریوانس متغیور وابسوته را تبیوین
میکنند.

چکیده سالمندان در ایران معاصر به دلیل تغییرات جمعیت شناختی بخش بزرگی از جامعه ایران به شمار می آیند.پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر آسایش سالمندان انجام گرفته است.این پژوهش به شیوه پیمایشی با کمک پرسش نامه درباره 400 نفر از سالمندان در شهر سبزوار صورت گرفت.بر اساس یافته های این پژوهش بین متغیرهای سن،جنس،سطح تحصیلات،وضعیت تاهل،درآمد،وضعیت مسکن،تسهیلات زندگی،اعتقادات مذهبی،تندرستی،شغل،عزت نفس و کیفیت زندگی با احساس آسایش سالمندان رابطه وجود دارد.بر اساس نتایج رگرسیون چند متغیره از بین کل متغیرهای مستقل،متغیرهای عزت نفس،اعتقادات مذهبی،کیفیت زندگی و تسهیلات زندگی رابطه مستقیم با احساس آسایش داشتند و قادر بودند 51 درصد از تغییرات متغیر وابسته را تبیین کنند.متغیر عزت نفس بیشترین تاثیر مستقیم را بر احساس آسایش سالمندان داشت (0.60) و بیشترین تاثیر کل متعلق به متغیر تسهیلات زندگی (0.36) است مه نشان می دهد هنوز نیازهای اولیه مادی سالمندان تامین نشده است.